UFUK AYŞE KEPKEP

Türk mutfak kültüründe şerbetlerin yeri (2)

Şerbetlerin Tarihçesi ve Osmanlı Kültüründeki Yeri

Türkler yemeklerin yanında soğuk olarak içtikleri her şeye soğukluk derlerdi. Yemek dışında kışın en çok sıcak olarak tarçın şerbeti, yazın koruk ve bal şerbeti içilir; nar şerbeti ikram etmek ise kibarlık sayılırdı. Selçuklularda 13. yüzyılda misafirlere ikram edilen en seçkin besinler arasında bal gelirdi. Bal ve şeker şerbeti en yaygın olarak içilen içecekler arasındaydı.

Selçuknamede mis kokulu ve ıtırlı şerbetlerden bahsedilmektedir ki, meyvelerden; sütten yapılan şerbetlere kokular da ilave edilmekteydi.

Mevlana Celaleddin Rumi “hayatta en sevdiğim üç şey, sema, hamam ve şerbettir” demiştir. Mevlana eserlerinde geçen şerbetler bal şerbeti, gül suyu şerbeti, şeker şerbeti, lütuf şerbeti, tanrı şerbeti, gül sulu şeker şerbeti, düğünlerde sunulan şerbetler ise nardenk şerbeti ve saf şeker şerbetidir. Mevlana, şerbet ve gülbeşekerinden de sıkça bahsetmektedir. Gülün, özellikle okka gülü adı verilen güzel kokulu kırmızı gülün, yaprakları bal ve limonla ezilerek bu tatlı (gülbeşeker) yapılırdı. Şekerle yoğrulup limon sıkılarak hazırlandığı gibi aynı zaman da gül reçeli ve gül şurubu yapılmak üzere uzun süre durabilen bir konsantre içecek olarak kullanılırdı.

Selçuklular döneminde de iki öğün yemek yenirdi. İlk öğün “kuşluk” öğünüydü. Bu öğünün saati, uyanma ve evden çıkma saatine göre değişir. Genelde güneşin tam tepede olduğu öğle saatine iki saat kalaya kadar sürerdi. Bu öğünde tok tutacak yiyecekler yeğlenir, bunlar arasında bir hamur yemeği de yer alırdı. Akşam yemekleri, mum ışığından başka bir aydınlık olmadığından, güneş batmadan yenirdi. Öğle saatlerinde acıkanlar, şerbet, ayran ya da meyveyle açlıklarını giderirlerdi. Osmanlı’nın son dönemlerinde saray helvahanesinde yapılan şerbet, macun ve tatlılar, başta yüksek seviyedeki devlet erkânına, sarayda para karşılığı satılmaktaydı. Helvahanede ilaç üretimi de yapılmaktaydı. Harem ihtiyacı olan ağda da dahil olmak üzere bu ilaçların şerbet ya da macun biçiminde hazırlananları olduğu gibi, tablet yapılmak için kalıplananları da vardı. Bu kalıplara “tensuh” kalıbı denirdi, üzerlerinde motifler ya da padişahın tuğrası bulunurdu.

Ye kebabı biberlice

İç şerbeti anberlice

Başka bir güzel taamdır

Kadayıf de şekerlice.

Sürecek

23 Ekim 2021
Captcha işaretlenmemiş.
Yazarın Diğer Yazıları
Propolis nedir? (1)

04 Ara 2021

Türkiye’nin kurtuluş reçetesi

30 Kas 2021

Türk mutfak kültüründe şerbetlerin yeri (6)

12 Kas 2021

Türk mutfak kültüründe şerbetlerin yeri (5)

02 Kas 2021

Türk mutfak kültüründe şerbetlerin yeri (4)

01 Kas 2021

Türk mutfak kültüründe şerbetlerin yeri (3)

29 Eki 2021

Türk mutfak kültüründe şerbetlerin yeri (2)

23 Eki 2021

Türk mutfak kültüründe şerbetlerin yeri (1)

22 Eki 2021

Türk mutfak kültüründe şerbetlerin yeri (1)

16 Eki 2021

Kanser ve beslenme ilişkisi(9)

02 Eki 2021