"Yeni bir enflasyon ve işsizlik dalgası yaklaşıyor"

TMMOB Makina Mühendisleri Odası, “Yeni bir enflasyon ve ağır işsizlik dalgası yaklaşıyor” konulu bir araştırma analizi yayınladı.

bianet > Ekonomi - 18 Eylül 2020

TMMOB Makina Mühendisleri Odası (MMO), iktisatçı-yazar Mustafa Sönmez’in katkısıyla hazırladığı sanayinin sorunları bülteninin 62’ncisinde, tırmanan cari açık, döviz fiyatı ve enflasyonu tetiklemesi konularına değindi ve "Yeni bir enflasyon ve ağır işsizlik dalgası yaklaşıyor" konulu bir araştırma analizi yayınladı.

TÜİK, Merkez Bankası, Hazine ve Maliye Bakanlığı, IMF verileri kullanılarak yapılan analizde, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde ekonominin büyüyemediği, tıkandığı, güven vermediği, cari açığın büyüdüğüne dikkat çekildi.

"Türkiye ekonomisi yüzde 0,6 küçüldü"

Yabancı çıkışının da etkisiyle artan döviz fiyatlarının yeni bir enflasyon ve ağır işsizlik dalgası getirdiğine işaret edilen analizde şu noktalara vurgu yapıldı: "Türkiye’nin, dünyaca yaşanan pandemi sonrası bile yeni bir yol haritası çizilemedi. Orta Vadeli Program yenilenmedi, buna bağlı olarak borçlanma limitlerini çoktan aşan bütçeye ek bir bütçe çıkarılamadı. Türkiye, içeriden ve dışarıdan pusulasını kaybetmiş, yol haritası kayıp bir ülke görünümünde ve hem iç hem dış aktörlerin gözünde yol haritası olmayan bir ekonomi olarak savruluyor.

"Bu sistemin, özellikle yabancı kaynak girişini caydırdığı, bunun da önemli döviz krizlerine yol açarak tüm dengeleri olumsuz etkilediği biliniyor. Türkiye tek adam rejiminin ilk 12 ayında, yüzde 1,1 oranında küçülmüştü. Rejimin ikinci 12 aylık döneminde, yani Temmuz 2019-Haziran 2020’de ise Türkiye ekonomisinde sadece Yüzde 0,5 oranında bir büyüme yaşandı. Son 2 yılda Türkiye ekonomisi büyümek bir yana, yıllık ortalama yüzde 0,6 oranında küçüldü.

"Türkiye nüfusunun yıllık ortalama yüzde 1,3 civarında arttığı dikkate alındığında tek adam rejimi döneminde ülkenin refahında reel olarak yüzde 3’e yakın bir azalma gerçekleşti.

"Cari açığın 30 milyar dolara yaklaşması bekleniyor"

"Tek adam rejiminde Türkiye’nin milli geliri 149 milyar dolar eridi. Kişi başına düşen gelir tek adam rejiminden önceki 12 aylık dönemde 10 bin 840 dolar olarak hesaplanıyordu. Son 12 aylık dönem için ise bu tutar 8 bin 908 dolar oldu. Türkiye, çifte açıklar olarak nitelendirilen cari işlemler açığı ve bütçe açığı büyürken ekonominin küçüldüğü bir çıkmaza girdi. Türkiye’nin Ocak-Temmuz 2020 döneminde verdiği cari işlemler açığı 21,6 milyar dolara yükseldi. Ağustos sonunda açığın 30 milyar dolara yaklaşması bekleniyor. Ekonomi büyüyemediği için tek adam rejimi tek bir kişiye bile artı istihdam sağlayamadı, aksine istihdam edilenler 3,5 milyon kişi azaldı. Haziran 2018’de 29 milyon 314 bin olan Türkiye’nin istihdamı, Mayıs 2020’de 25 milyon 858 bin kişiye indi. Bu dönemde, sayıları 5 milyon 600 bini bulan gerçek işsizlerin yanı sıra çalışabilir yaşa giren 1 milyon 800 bin kişiye yeni iş bulması gereken rejim, bunu yapamadığı gibi 3,5 milyon vatandaşın mevcut işini kaybetmesine yol açtı.

"Pandeminin de etkisiyle 2020 ikinci çeyreğinde yüzde 10 küçülen ekonomi en büyük daralmayı imalat sanayisi ve hizmetler sektörlerinde yaşadı. İmalat sanayiinde ikinci çeyrek küçülmesi yüzde 16,5’u buldu.

"Sanayi üretimi gerileme gösterdi"

"Bekleneceği gibi, pandemi döneminde talebi hızla azalan dayanıklı tüketim mallarının sanayi üretimi de önemli gerileme gösterdi. Yüzde 25 daralma gösteren hizmetler sektörü de yine pandeminin etkisiyle bıçak gibi kesilen turizm talebinden, yeme-içme sektörlerinin kapanmasından ağırlıkla kaynaklandı.

"Cari açık, daha çok Merkez Bankası rezervleri ile finanse ediliyor, bu da döviz fiyatını tırmandırıyor. Temmuz ayı boyunca 6.80-6.85 TL basamağında tutulan dolar fiyatı Ağustos başında 7 TL barajını aştı ve ay boyunca da 7.30-7.40 TL basamağına yerleşti.

"Dövizdeki tırmanışın ilk önemli sonucu Ağustos’ta üretici fiyatlarının aylık yüzde 2,4’e varan oranda artması ile yaşandı. Döviz kurunda Ağustos ve Eylül boyunca yaşanan fiyat artışlarının etkisini öncelikle üretici fiyatlarında, devamında tüketici fiyatlarında görmek söz konusu olacak. Böyle olunca yaklaşık yüzde 9 olarak belirlenen TCMB 2020 tüketici enflasyon hedefinin gerçekleşmesi söz konusu değil. En azından yüzde 13-14’ü bulan bir yıllık enflasyon oldukça muhtemel görünüyor.

"Geniş tanımlı işsizlik yüzde 40'a ulaştı"

"Yükselen döviz fiyatları ile yükselen enflasyon birbirini beslemekte ve yönetimin nasıl bir yol haritası izleyeceği iyice bulanıklaşmaktadır. Bu belirsizlik ve yol haritasından yoksunluk, hem iç hem dış ekonomik aktörleri bekle-göre geçirirken, yurttaşların da birikimlerini daha çok döviz ve altına yönlendirmesine neden oluyor. Bu daralma-küçülme yıllarının biriktirdiği işsiz sayısının 14-15 milyona ulaşması ve en geniş tanımlı işsizliğin yüzde 40’a ulaşması ise endişeleri artırıyor.

"Türkiye’nin mevcut çıkmazlardan kurtulması, toplumsal ihtiyaçları temel alan bir ekonomi ve halk egemenliğinin tesisi ile mümkün olacaktır."

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Ülke ekonomisi, kayıt dışı çalışma yüzünden ağır bedeller ödüyor
Ülke ekonomisi, kayıt dışı çalışma yüzünden ağır bedeller ödüyor
Türkiye’de üretilen Fransız markalı ürünler var. Onları da mı boykot edeceğiz?
Türkiye’de üretilen Fransız markalı ürünler var. Onları da mı boykot edeceğiz?
Hollandalı sigorta şirketi Türkiye birimini satıyor
Hollandalı sigorta şirketi Türkiye birimini satıyor
Ünlü modacılar Yıldırım Mayruk ve Barbaros Şansal, Türkiye'deki şirketlerini kapattı
Ünlü modacılar Yıldırım Mayruk ve Barbaros Şansal, Türkiye'deki şirketlerini kapattı
Dolar 8,16, Euro 9,64 ile yeni zirvede
Dolar 8,16, Euro 9,64 ile yeni zirvede
Fransa, Türkiye’nin en fazla ithalat yaptığı altıncı, en fazla ihracat yaptığı yedinci ülke
Fransa, Türkiye’nin en fazla ithalat yaptığı altıncı, en fazla ihracat yaptığı yedinci ülke
İstihdam teşviki ayrımcılık getiriyor
İstihdam teşviki ayrımcılık getiriyor
Kısa çalışma ödeneği 2 ay daha uzatıldı
Kısa çalışma ödeneği 2 ay daha uzatıldı
Poliçe üretim seviyemiz geçen senenin altında
Poliçe üretim seviyemiz geçen senenin altında
Kamuya 2021’de 100 bin personel alınacak
Kamuya 2021’de 100 bin personel alınacak
OECD ülkeleri arasında pandemi döneminde işsizlik en çok gençleri etkiledi
OECD ülkeleri arasında pandemi döneminde işsizlik en çok gençleri etkiledi
Servisçi esnafı evine ekmek götüremez duruma geldi
Servisçi esnafı evine ekmek götüremez duruma geldi
Türk-İş "Ekim ayı açlık ve yoksulluk sınırı" araştırmasını açıkladı
Türk-İş "Ekim ayı açlık ve yoksulluk sınırı" araştırmasını açıkladı
Makarna tüketiminde yüzde 25 artış
Makarna tüketiminde yüzde 25 artış
"Şehir hastanelerine ödenecek kira bedeli, ABD'nin Koronavirüs aşısına ayırdığı bütçeden fazla"
"Şehir hastanelerine ödenecek kira bedeli, ABD'nin Koronavirüs aşısına ayırdığı bütçeden fazla"
İhtiyaç kredisi faizi yüzde 20'ye dayandı
İhtiyaç kredisi faizi yüzde 20'ye dayandı
Bloomberg ve FT: Doların 8 TL'yi geçmesinin temel sebebi dış politikadaki gelişmeler
Bloomberg ve FT: Doların 8 TL'yi geçmesinin temel sebebi dış politikadaki gelişmeler
Reel kesimde güven 2.8 puan arttı
Reel kesimde güven 2.8 puan arttı
Dolar 8 TL'nin üzerinde!
Dolar 8 TL'nin üzerinde!
Bu düzenlemelerle, işçi hakları gasp ediliyor
Bu düzenlemelerle, işçi hakları gasp ediliyor
“Vergiler 2021 sonuna kadar alınmamalı!”
“Vergiler 2021 sonuna kadar alınmamalı!”
Mücbir sebeple ertelenen vergilerin ödenmesinde son üç gün
Mücbir sebeple ertelenen vergilerin ödenmesinde son üç gün
TÜSİAD Başkanı Kaslowski: ‘Kur, faiz ve enflasyondaki belirsizlik ekonomiyi olumsuz etkiliyor’
TÜSİAD Başkanı Kaslowski: ‘Kur, faiz ve enflasyondaki belirsizlik ekonomiyi olumsuz etkiliyor’
İstihdam paketi komisyondan geçti: Hangi borçlar yapılandırılacak?
İstihdam paketi komisyondan geçti: Hangi borçlar yapılandırılacak?
Milletvekilleri, eski bakanlar ve ailelerinin tedavi masrafı 185,5 milyon TL
Milletvekilleri, eski bakanlar ve ailelerinin tedavi masrafı 185,5 milyon TL
 Dünyada 85 milyon insan işini kaybedecek, bazı meslekler yok olacak
 Dünyada 85 milyon insan işini kaybedecek, bazı meslekler yok olacak
İkinci el otoda piyasanın ateşi düşmüyor
İkinci el otoda piyasanın ateşi düşmüyor
Türkiye, makarna ihracatında dünya ikincisi
Türkiye, makarna ihracatında dünya ikincisi
"Borç yapılandırılması rahat bir nefes aldıracak"
"Borç yapılandırılması rahat bir nefes aldıracak"
Milyonlarca insanın hayatı, salgın ile ekmek parası arasına sıkıştırılıyor
Milyonlarca insanın hayatı, salgın ile ekmek parası arasına sıkıştırılıyor
İyi Parti'den 2021 bütçe eleştirisi: Türkiye’yi 15 yıl geriye götüren bir programla karşı karşıyayız; milletin fakirleştiğinin itirafı!
İyi Parti'den 2021 bütçe eleştirisi: Türkiye’yi 15 yıl geriye götüren bir programla karşı karşıyayız; milletin fakirleştiğinin itirafı!
Benzine 12 kuruş zam bekleniyor
Benzine 12 kuruş zam bekleniyor
İstihdam teşvikine ilişkin 43 maddelik kanun teklifinin 30 maddesi kabul edildi
İstihdam teşvikine ilişkin 43 maddelik kanun teklifinin 30 maddesi kabul edildi
YÜFE'den çıkan gecikme zammının yüzde 90'ı silinecek
YÜFE'den çıkan gecikme zammının yüzde 90'ı silinecek
Pandemi döneminde makarna satışları yüzde 153 oranında arttı
Pandemi döneminde makarna satışları yüzde 153 oranında arttı
Suudi boykotu ihracatçıları vurdu
Suudi boykotu ihracatçıları vurdu
SGK, milyonlarca liralık taşınmazı satışa çıkardı
SGK, milyonlarca liralık taşınmazı satışa çıkardı
Türk lirasının değer kaybı: Faiz kararıyla fırlayan dolar yine yüksek açıldı
Türk lirasının değer kaybı: Faiz kararıyla fırlayan dolar yine yüksek açıldı
Önümüzdeki yıl vergi ve cezalarda olağanüstü artış yaşanacak
Önümüzdeki yıl vergi ve cezalarda olağanüstü artış yaşanacak
“15 bin dönüm arazide pamuk ekildi”
“15 bin dönüm arazide pamuk ekildi”
Gaziantep’te yıllık fiyat artışı yüzde 35
Gaziantep’te yıllık fiyat artışı yüzde 35
Dolar, 7.78'den 7.95'e kadar yükseldi
Dolar, 7.78'den 7.95'e kadar yükseldi
Merkez Bankası politika faizini değiştirmedi
Merkez Bankası politika faizini değiştirmedi
Suriye’ye un ve bakliyat gönderilecek, Türkiye ise buğdayı ithal edecek
Suriye’ye un ve bakliyat gönderilecek, Türkiye ise buğdayı ithal edecek
Memurun saat başı fazla mesai ücretine yeni yılda 14 kuruş zam yapılacak
Memurun saat başı fazla mesai ücretine yeni yılda 14 kuruş zam yapılacak
Yüzü kapatan maskeler ruj satışlarını düşürdü
Yüzü kapatan maskeler ruj satışlarını düşürdü
Yolcu sayısı 5 milyonu geçmeyen bölgedeki havalimanı ihalesinde 12 milyon yolcu garantisi verilmiş
Yolcu sayısı 5 milyonu geçmeyen bölgedeki havalimanı ihalesinde 12 milyon yolcu garantisi verilmiş
'Tüm bankalarda geri dönmeyen kredi problemi artacak, şimdiden kolları sıvamalı'
'Tüm bankalarda geri dönmeyen kredi problemi artacak, şimdiden kolları sıvamalı'