Yaşam tarzına dayalı karbon ayak izi nasıl azaltılabilir?

Hot or Cool Institute'ün raporuna göre, 2050'ye kadar küresel ısınmanın 1,5 derece ile sınırlandırılabilmesi için incelenen G20 ülkelerinin tamamı yaşam tarzına dayalı karbon ayak izini aşıyor.

bianet > Yaşam - 06 Ekim 2021

Rapor, bu gidişatı değiştirmek için hızlı ve radikal azaltım gerektiğini ortaya koyuyor.

Hot or Cool Institute tarafından kamuoyuna sunulan yeni araştırma, hükümetlerin karbon ayak izini azaltmak üzere yeterli katkı sağlayamayan bireysel davranış değişikliklerine odaklanmak yerine, daha sürdürülebilir yaşam tarzlarının önünü açmaya yönelik uygulanabilecek politikaları inceliyor.

“1,5 Derece Hedefiyle Uyumlu Yaşam Tarzları” isimli raporun güncel baskısı, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu dokuz G20 ülkesinin (Kanada, İngiltere, Japonya, Çin, Güney Afrika, Brezilya, Hindistan, Endonezya ve Finlandiya) yaşam tarzına dayalı karbon ayak izini analiz ediyor.

Raporda aynı zamanda Paris İklim Anlaşması’nda belirlenen ve küresel ısınmayı 1,5 derece ile sınırlandırmaya yönelik iklim hedefini karşılamak üzere ne gibi değişikliklerin yapılabileceği de tespit ediliyor.

Yaşam tarzı alışkanlıkları analizi

Raporda, beslenme, konut, kişisel ulaşım, ticari mallar, eğlence ve hizmet sektörü olmak üzere altı alandaki yaşam tarzı alışkanlıkları analiz ediliyor ve ülke özelinde güncel kişi başına yaşam tarzı karbon ayak izi belirleniyor.

Ayak izinin belirlenmesi sonrasında, 1,5 derece hedefiyle uyumlu bir dünya için yaşam tarzı ayak izini azaltacak seçenekler ortaya konuyor.

Ayak izini kim, ne kadar azaltmalı?

Paris Anlaşması’nın 2050 yılına yönelik iddialı hedeflerine ulaşmak için, yüksek gelire sahip ülkelerin yaşam tarzına dayalı ayak izini yüzde 90’ın üzerinde (yüzde 91-95), üst-orta gelire sahip ülkelerin ayak izini yüzde 68-86 seviyelerinde ve Hindistan gibi alt-orta gelire sahip ülkelerin ayak izini yüzde 76 seviyesinde azaltmaları gerekiyor.

Araştırma aynı zamanda, dünyanın öncü ekonomileri arasında yaşam tarzına dayalı seragazı emisyonlarındaki büyük eşitsizlikleri ve farklılıkları da vurguluyor. Araştırma kapsamında incelenen ülkeler arasında, kişi başına en yüksek emisyona sahip ülke olan Kanada’daki bir bireyin yaşam tarzı ayak izi, Endonezya’daki birine göre altı kat daha büyük.

Ülkenin eksikliği yaşam tarzını etkiliyor

Rapor, bireysel davranış değişikliğinin ötesine geçerek, bu azaltımı mümkün kılacak politikaların eksikliğinin, insanların 1,5 derece hedefiyle uyumlu yaşam tarzı seçimleri yapmasını ne şekilde engellediğini de değerlendiriyor.

Analiz, ülkelerin toplu taşıma ve konut altyapılarında yapılabilecek değişikliklere yönelik ülke özelinde tavsiyelerden, mega yatların kullanımı gibi karbon emisyonu yoğun tüketim biçimlerinin yasaklanması talebine kadar geniş bir yelpazede, yaşam tarzına dayalı karbon ayak izini azaltmak amacıyla yerel ve uluslararası ölçekte uygulanabilecek politikaları ve piyasa müdahalelerini özetliyor.

Raporun başyazarı Dr. Lewis Akenji, “Yaşam tarzına yönelik değişiklikleri dile getirmek, seçmenlerin yaşam tarzlarını tehdit etmekten korkan karar vericiler için tartışmalı bir mesele. Rapor, bu tartışmaya bilime dayalı bir yaklaşım getirerek, yaşam tarzlarını ele almadan iklim değişikliğiyle mücadele edemeyeceğimizi gösteriyor” diyor.

Türkiye'de durum ne ?

Karbon ayak izinin en büyük bileşeni konutlar

Türkiye’deki yaşam tarzına dayalı karbon ayak izi, çalışma kapsamında değerlendirilen diğer iki üst-orta gelir seviyesine sahip ülke olan Çin ve Güney Afrika’ya oldukça benzer şekilde ve yıllık kişi başı 4,9 ton karbondioksit eşdeğeri (4,9tCO2e). Ancak, bu üç ülkenin ayak izlerinin bileşiminde farklılıklar görülüyor. Bu değişiklik, kültürel farklılıkların yanı sıra, kamu altyapı yatırımlarındaki farklılıkları da içeriyor.

Konutlar, Türkiye’nin karbon ayak izinin en büyük bileşenini oluşturuyor ve toplam ayakizinin yıllık kişi başı 1,7tCO2e kadarına denk geliyor. Konutlardan kaynaklanan ayak izi, Çin’den 0,5, Güney Afrika’dan ise 0,7 tCO2e daha yüksek.

Türkiye’nin konutlara dair göreceli daha yüksek olan ayak izinin temelinde ısıtma ve yemek pişirme amacıyla daha fazla petrol ve doğalgaz tüketilmesi yatıyor (şebekeden elde edilen elektrik dışındaki enerji kullanımı).

Gıda ve içecek tüketimi

Gıda ve içecek tüketimi, yıllık kişi başı 1,2tCO2e’lık miktarla, Türkiye’nin yaşam tarzı ayak izine en fazla ikinci katkı sağlayan sektör olarak belirleniyor.

Çin ile kıyaslandığında bir miktar daha düşük olan bu sektörün ayak izi, Güney Afrika’dan ise oldukça düşük. Bu ülkelere kıyasla daha düşük et tüketimi ve karbon yoğunluğu daha düşük olan et türlerinin (sığır eti dışındaki et ürünleri) tercih edilmesi, gıda ve içecek tüketiminden kaynaklı ayak izinin göreceli düşük gerçekleşmesinde önemli rol oynuyor.

Bununla birlikte, süt ürünlerinin tüketimi, yüksek gelirli ülkelerdekiyle karşılaştırılabilir durumda ve bu ürünlerin Türkiye’nin gıda sektörüyle ilintili ayak izinde önemli payı bulunuyor.

Ulaşım sektörü

Ulaşım sektörü, yaşam tarzı ayak izine en fazla katkı sağlayan üçüncü en büyük sektör olup, ayak izinin yıllık kişi başı 1tCO2e paya sahip. Bu miktar, Çin ve Güney Afrika’nın ulaşım kaynaklı ayak izinden biraz daha düşük.

Türkiye’de otomobil kullanımı, kişisel ulaşım kaynaklı ayak izinin yarısından fazlasına denk geliyor. Çin ve Güney Afrika’yla kıyaslandığında iki kat daha yüksek olan havayolu taşımacılığı emisyonları, ayak izine önemli katkı sunuyor.

Ayak izi nasıl azaltılabilir?

Yenilenebilir kaynaklar

Birçok üst-orta gelir seviyesine sahip ülkede görüldüğü gibi Türkiye’nin yaşam tarzı ayak izinin de 2030 yılı hedefi olan yıllık kişi başı 2.5tCO2e olan karbon ayaki zinin oldukça üzerinde olduğu görülüyor. Başka bir deyişle, Türkiye’nin emisyon artışında oldukça sınırlı manevra alanı bulunuyor.

Düşük gelirli grupların yalnızca mütevazi emisyon artışıyla daha yüksek yaşam standartlarına ulaşması sağlanırken, yüksek emisyona sahip grupların emisyonlarının azaltılması gerekiyor.

Yenilenebilir enerji kaynaklarının, Türkiye’nin ayak izini azaltmada önemli katkı sağladığı göz önünde bulundurularak, yenilenebilir enerjiye dayalı dönüşüm öncelik haline getirilmeli.

Bu, mümkün olduğu ve çevresel faydaların gözetilebildiği koşullarda diğer enerji kullanım alanlarında elektrifikasyonun artmasını da içermeli. Isı pompası kullanılabilecek teknolojilere bir örnek olarak verilebilir.

Beslenme biçimleri

Beslenme biçimlerinde yapılacak değişiklikler, yaşam tarzı ayak izini azaltmak açısından önemli potansiyele sahip. Bu, bitkisel beslenmeye ağırlık veren ve alternatif protein kaynaklarının tüketimine dayalı geçişi içerebilir.

Ülkedeki nispeten düşük sığır eti tüketimine dayalı avantajın devamı için, geleneksel yemek kültürünün teşvik edilmesi gerekiyor. Türkiye’deki süt ürünleri tüketiminin yüksek olması göz önünde bulundurulduğunda, bitkisel beslenmeye ağırlık veren seçenekler, yaşam tarzı ayak izi üzerinde önemli olumlu etkiler yaratabilir.

Ulaşım

Otomobile dayalı ulaşıma alternatifler, ele alınması gereken başka bir müdahale alanı olarak öne çıkıyor.

Ulaşımda yapılacak iyileştirmeler, geliştirilmiş ve erişim ağı genişletilmiş toplu taşıma sistemleri ile bisiklet ve yürüyüş gibi emisyon salımı yapmayan alternatiflerle kentsel taşımacılığın teşvik edildiği yatırımları içerebilir.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Aykut Tuzcu'nun kitabının 2 cildi de, D&R, İdefix ve Yeniinsan Yayınevi tarafından satışa sunuldu
Aykut Tuzcu'nun kitabının 2 cildi de, D&R, İdefix ve Yeniinsan Yayınevi tarafından satışa sunuldu
Mercimek, anne sütünü artırıyor
Mercimek, anne sütünü artırıyor
Soylu, Gül ile kavgasında geri adım attı
Soylu, Gül ile kavgasında geri adım attı
TBMM'de 2022 bütçe görüşmeleri başlıyor
TBMM'de 2022 bütçe görüşmeleri başlıyor
Mersin Valiliğinden CHP mitingi açıklaması: Yaklaşık 21 bin 500 kişi katıldı
Mersin Valiliğinden CHP mitingi açıklaması: Yaklaşık 21 bin 500 kişi katıldı
Biden-Putin zirvesinin tarihi belli oldu: Masada Ukrayna krizi var
Biden-Putin zirvesinin tarihi belli oldu: Masada Ukrayna krizi var
Ticaret Bakanlığı, 'Dev, müthiş, efsane' diyerek indirim yapanları inceleyecek
Ticaret Bakanlığı, 'Dev, müthiş, efsane' diyerek indirim yapanları inceleyecek
Eski Bakan Güldal Akşit Koronavirüs nedeniyle hayatını kaybetti
Eski Bakan Güldal Akşit Koronavirüs nedeniyle hayatını kaybetti
Hükümet, ebe ve hemşirelerin zam dışı kaldığı düzenleme getirdi
Hükümet, ebe ve hemşirelerin zam dışı kaldığı düzenleme getirdi
Ekonomist Atilla Yeşilada doların düşeceği tarihi açıkladı
Ekonomist Atilla Yeşilada doların düşeceği tarihi açıkladı
Siyasi Partiler Yasası, mart ayında TBMM’ye gelecek
Siyasi Partiler Yasası, mart ayında TBMM’ye gelecek
Engel, yeter ki zihinlerde olmasın
Engel, yeter ki zihinlerde olmasın
Engelli Hakları İzleme Kurulu yeniden oluşturuldu
Engelli Hakları İzleme Kurulu yeniden oluşturuldu
Pfizer ve Moderna 3. dozda en yüksek korumayı sağladı
Pfizer ve Moderna 3. dozda en yüksek korumayı sağladı
Bilim Kurulu üyeleri yanıtladı: Omicron varyantında ölüm olmaması umutlarımızı yeşertiyor"
Bilim Kurulu üyeleri yanıtladı: Omicron varyantında ölüm olmaması umutlarımızı yeşertiyor"
Lütfi Elvan döneminde faiz ve kurda hangi gelişmeler yaşandı?
Lütfi Elvan döneminde faiz ve kurda hangi gelişmeler yaşandı?
Lütfi Elvan, Hazine ve Maliye Bakanlığı görevinde 1 yıl kalabildi, ‘görevden affını’ istedi,
Lütfi Elvan, Hazine ve Maliye Bakanlığı görevinde 1 yıl kalabildi, ‘görevden affını’ istedi,
AB Komisyonu Başkanı Von Der Leyen: Zorunlu aşılamanın vakti geldi
AB Komisyonu Başkanı Von Der Leyen: Zorunlu aşılamanın vakti geldi
Çinli bilim insanları: Koronavirüsün tüm varyantlarını nötralize eden antikor bulduk
Çinli bilim insanları: Koronavirüsün tüm varyantlarını nötralize eden antikor bulduk
Cumhurbaşkanlığı raporu: Halk borç batağında, kredisini ödeyemeyenlerin sayısında yüzde 127 artış
Cumhurbaşkanlığı raporu: Halk borç batağında, kredisini ödeyemeyenlerin sayısında yüzde 127 artış
Yeni keşfedilen böceğe eski bakanın adını verdiler
Yeni keşfedilen böceğe eski bakanın adını verdiler
Ormanların talan edilmesinin yolu açıldı
Ormanların talan edilmesinin yolu açıldı
Zorunlu kış lastiği uygulaması başladı
Zorunlu kış lastiği uygulaması başladı
Dr. Mehmet Öz Pensilvanya’da Cumhuriyetçi partiden aday olacak
Dr. Mehmet Öz Pensilvanya’da Cumhuriyetçi partiden aday olacak
Milli Eğitim Şurası 7 yıl sonra ilk kez toplanıyor
Milli Eğitim Şurası 7 yıl sonra ilk kez toplanıyor
Üreticiden markete “9” kat fiyat farkı
Üreticiden markete “9” kat fiyat farkı
Çiftçilerin, Tarım Kredi Kooperatifi’ne olan borçlarının erteleme süresi doldu
Çiftçilerin, Tarım Kredi Kooperatifi’ne olan borçlarının erteleme süresi doldu
Kadınların siyasette eşit temsil edilmesi teklifi AKP ve MHP’nin oylarıyla reddedildi
Kadınların siyasette eşit temsil edilmesi teklifi AKP ve MHP’nin oylarıyla reddedildi
Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu:; 84 milyonun geleceğini tehlikeye atan bir kumar oynanıyor
Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu:; 84 milyonun geleceğini tehlikeye atan bir kumar oynanıyor
NASA, uzay enkazı tehlikesi sebebiyle uzay yürüyüşünü erteledi
NASA, uzay enkazı tehlikesi sebebiyle uzay yürüyüşünü erteledi
İlaç kullanırken tüketilen besinler önemli
İlaç kullanırken tüketilen besinler önemli
Gelecek kuşaklara sanatsal miraslar bırakılması amaçlanıyor
Gelecek kuşaklara sanatsal miraslar bırakılması amaçlanıyor
Ormanlık alanlarda yapılaşmaya izin çıktı
Ormanlık alanlarda yapılaşmaya izin çıktı
CHP’li Ağbaba: Devlet kurumu uyuşturucu lojistik merkezi olmuş
CHP’li Ağbaba: Devlet kurumu uyuşturucu lojistik merkezi olmuş
Omicron varyantı yayılıyor, bakanlık izliyor
Omicron varyantı yayılıyor, bakanlık izliyor
HSK, yeni ihtisas mahkemelerini belirledi
HSK, yeni ihtisas mahkemelerini belirledi
11 Ayda 100 polis intihar etti
11 Ayda 100 polis intihar etti
İş yoğunluğunun fazla olduğu illerde birden fazla icra daireleri başkanlığı kurulabilecek
İş yoğunluğunun fazla olduğu illerde birden fazla icra daireleri başkanlığı kurulabilecek
"Zam oranı yüzde 108,41 ama enflasyon oranı yüzde 82,40."
"Zam oranı yüzde 108,41 ama enflasyon oranı yüzde 82,40."
22 milyon 910 bin 335 kişi maddi yoksunluk çekiyor
22 milyon 910 bin 335 kişi maddi yoksunluk çekiyor
5 kadından biri, kocası tarafından dövülüyor
5 kadından biri, kocası tarafından dövülüyor
Omikron varyantı: Güney Afrika lideri Ramaphosa, seyahat kısıtlamalarını kınadı
Omikron varyantı: Güney Afrika lideri Ramaphosa, seyahat kısıtlamalarını kınadı
Korona günlerinde yemin töreni
Korona günlerinde yemin töreni
213 kişi daha hayatını kaybetti, 21 bin 655 yeni vaka tespit edildi
213 kişi daha hayatını kaybetti, 21 bin 655 yeni vaka tespit edildi
Almanya salgın nedeniyle ameliyatları erteleme kararı aldı
Almanya salgın nedeniyle ameliyatları erteleme kararı aldı
13 milyon emekli açlık sınırında yaşıyor
13 milyon emekli açlık sınırında yaşıyor
AB: BioNTech aşısı 100 günde varyantlara karşı uyarlanmalı
AB: BioNTech aşısı 100 günde varyantlara karşı uyarlanmalı
Antik çağlarda mimari ve günümüze yansımaları konuşacak
Antik çağlarda mimari ve günümüze yansımaları konuşacak