Uygulama özel hayatın gizliliği ilkesi kapsamında ve hukuka aykırı

Gaziantep Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde parmak izi ile yoklama

bianet > Güncel - 01 Aralık 2022

Fakültedeki öğrencilerin bir kısmı parmak izini vermezken, bir kısmı yok yazılmaktan çekindiği için kaydını yaptırdığını, ancak bunun kişisel veri güvenliği açısından sorunlu olduğunu söylüyor. Uzmanlar ise uygulamanın hukuka aykırı olduğunu belirtiyor.

Gaziantep Üniversitesi Hukuk Fakültesi, bu yıl parmak izi ile yoklama uygulamasına başladı. Ancak öğrenciler kişisel verilerinin güvenliği konusunda endişeli. Öğrencilerin yanı sıra akademisyenler ve hukukçular da parmak izi uygulamasının hukuka aykırı olduğunu söylüyor. 

YÖK'ün verilerine göre Gaziantep Üniversitesi Hukuk Fakültesine kayıtlı 1005 öğrenci var. Parmak izi ile yoklama alma uygulaması sadece Hukuk Fakültesi'nde yapılıyor.  

Öğrencilerin bianet’e verdiği bilgiye göre parmak iziyle yoklama uygulaması için duyuru sınıflarda yapılırken, parmak izinin sisteme tanımlanması için son tarih üniversitenin internet sitesinden yayımlandı. Öğrenciler bu noktada uygulamaya ilişkin yeterince bilgilendirilmediklerini söylüyor. bianet’in ulaştığı öğrencilerin bir kısmı rıza metni imzalayıp parmak izini sisteme kaydettirse de bir kısmı uygulamaya dahil olmadı. Her iki tarafın da tek bir kaygısı var: Veri güvenliği.  

Uygulamanın gerekçesi açıklanmadı

Rıza metnini imzalamayan ve parmak izini sisteme okutmayan Hukuk Fakültesi ikinci sınıf öğrencisi Eslem, öğrencilere uygulamanın gerekçesinin açıklanmadığını ve verilerin korunacağına dair bir garanti verilmediğini söylüyor. Eslem, “Parmak izi cihazı geldiği için yoklama almak zorunda kaldığını belirten hocalar var. Şu an parmak izini okutmayan öğrenciler için bazı hocalar imza kâğıdı dağıtıyor. Ancak bu kalıcı bir çözüm değil” diyor.

Gerçek adını vermek istemeyen Eslem, bazı akademisyenlerin parmak izi vermeyen öğrencilerin yoklamasını tek tek isimlerini okuyarak aldığını aktarıyor. Bunun akademisyenlerin öğrencilere “şüpheci” yaklaşmasının bir sonucu olduğunu söyleyen Eslem, “Parmak izi vermeyenlerin üzerinde farklı bir otorite uyguluyorlar” diyor.

Üçüncü sınıf öğrencisi Sena ise parmak izini okutmayan öğrencilerin yok yazılacağı söylendiği için bilgilerini kaydettirmek zorunda kaldığını anlatıyor: “Parmak izini gönüllü verdiğimize dair belge imzaladık ama yine de güvenli olduğunu düşünmüyorum.”

“Dikkate almadan derslere devam ediyoruz”

Hukuk Fakültesi'nden adını vermek istemeyen bir akademisyen, bu uygulamanın gerekçesinin üniversite yönetimi tarafından yüzde 70 devam zorunluluğuna öğrencilerin uymasını sağlamak olduğunu söylüyor.

Ancak bu gerekçeye rağmen öğrenciler gibi o da veri güvenliği konusunda kaygılarını ifade ediyor.

Uygulamayı dikkate almadan dersleri yürüttüğünü söyleyen akademisyen, “Parmak izi yoklamanın eğitim-öğretim kalitesine olumlu yansıyacak bir uygulama olmadığını düşünüyorum. Ben dahil birçok hoca bu uygulamayı, devam meselesini dikkate almadan dersleri yürütmeye devam ediyoruz. Hukuk fakültesindeyiz ve kişisel bir veri olarak kabul edilen parmak izinin hangi koşullarda saklandığı ya da güvenilir bir şekilde saklanıp saklanmadığı belli değil” diyor.

“Öncelikle alternatif yollar ile sağlanabilmeli”

Uygulamanın hukuki boyutunu değerlendiren bilişim hukukçusu avukat Gökhan Ahi, parmak izinin Kişisel Verileri Koruma Kanunu'na (KVKK) göre “özel nitelikli veri” olarak sınıflandırıldığını söylüyor.

Bu tür bir uygulama için meşru ve yasal bir gerekçe olması gerektiğini vurgulayan Ahi, “Özel nitelikli kişisel veri niteliği olan biyometrik verinin işlenmesi ancak açık rızanın bulunması veya kanunlarda açıkça öngörülmesi halinde mümkün. Biyometrik yöntemlerin kullanılması için meşru ve yasal bir amacın varlığı aranır ve bunun öncelikle alternatif yollar ile sağlanabilmesi, son olarak da tüm idari, hukuki ve teknik tedbirlerin de alınmış olması istenir” diyor.

AİHM: Aşırı bir müdahale

Hukukçular aynı zamanda biyometrik verinin toplanması ve kullanılmasına karşı Türkiye’de ve dünyada verilmiş yargı kararlarının olduğunu söylüyor.

Danıştay’ın 2014'teki bir kararını hatırlatan Alternatif Bilişim Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Faruk Çayır, biyometrik veri toplamanın hukuka aykırı olduğunu vurguluyor. Kararda, parmak izi gibi biyometrik yöntemlerin özel hayatın gizliliği ilkesi kapsamında bulunduğunu ve toplanan verilerin ileride başka bir şekilde kullanılamayacağına dair bir güvencenin olmadığını vurgulayarak hukuka aykırı bir işlem olarak değerlendirildiğini söylüyor.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) de bu konuya ilişkin bir kararının olduğunu aktaran Çayır, “4 Aralık 2008 tarihli S. ve Marper / Birleşik Krallık kararında parmak izi profillerinin saklanmasının başvurucuların özel yaşamının gizliliği hakkına yönelik orantısız, aşırı bir müdahale olduğu ve demokratik bir toplumda gerekli bir müdahale olarak kabul edilemeyeceğini vurgulayarak uygulamanın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 8. maddesini ihlal ettiğine hükmetti” diyor. 

Görüşlerini almak için aradığımız Gaziantep Üniversitesi yetkilileri haberin yayınlandığı tarihe kadar sorularımıza yanıt vermedi.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Kursiyerlerin gelişim düzeyleri takip ediliyor
Kursiyerlerin gelişim düzeyleri takip ediliyor
25 yaşındaki gencin ölümünde 5 tutuklama
25 yaşındaki gencin ölümünde 5 tutuklama
120 bin liralık ziynet eşyası çalan 3 kişi tutuklandı
120 bin liralık ziynet eşyası çalan 3 kişi tutuklandı
Bin 500 lisanslı sporcuya bisiklet dağıtıldı
Bin 500 lisanslı sporcuya bisiklet dağıtıldı
Boğaziçi 2’inci etap tamamlanma aşamasına geldi
Boğaziçi 2’inci etap tamamlanma aşamasına geldi
İhracat yüzde 12,9, ithalat yüzde 34 arttı
İhracat yüzde 12,9, ithalat yüzde 34 arttı
Son çeyrek turizm geliri 11,3 milyar dolar oldu
Son çeyrek turizm geliri 11,3 milyar dolar oldu
Hizmet ÜFE, yıllık bazda yüzde 78 arttı
Hizmet ÜFE, yıllık bazda yüzde 78 arttı
HPV virüsü ulusal aşı programına alınmalı
HPV virüsü ulusal aşı programına alınmalı
Kullandığımız ürünlerde tamamen dışa bağımlıyız
Kullandığımız ürünlerde tamamen dışa bağımlıyız
2022’de nüfus müdürlüklerinde 582 bin 686 işlem yapıldı
2022’de nüfus müdürlüklerinde 582 bin 686 işlem yapıldı
Sigorta sektörü prime doydu!
Sigorta sektörü prime doydu!
Mevcut modelle ihracat artışının sürmesi zor gözüküyor
Mevcut modelle ihracat artışının sürmesi zor gözüküyor
Türkiye Yolsuzluk Algı Endeksi'nde beş basamak daha geriledi
Türkiye Yolsuzluk Algı Endeksi'nde beş basamak daha geriledi
Tüketiciler, kredi kartı harcamalarına hız verdi
Tüketiciler, kredi kartı harcamalarına hız verdi
ilan.gov.tr’de yer alan ilana göre, 1 kalem (FAKO kaseti) sarf karşılığı cihaz alımı yapılacaktır
ilan.gov.tr’de yer alan ilana göre, 1 kalem (FAKO kaseti) sarf karşılığı cihaz alımı yapılacaktır
ilan.gov.tr’de yer alan ilana göre, Aferez set, trombosit set satın alınacaktır
ilan.gov.tr’de yer alan ilana göre, Aferez set, trombosit set satın alınacaktır
ilan.gov.tr’de yer alan ilana göre, Bakım ve onarım hizmeti alınacaktır
ilan.gov.tr’de yer alan ilana göre, Bakım ve onarım hizmeti alınacaktır
Türkiye'de gıda fiyatlarındaki artış, 2017'den sonra hızlandı
Türkiye'de gıda fiyatlarındaki artış, 2017'den sonra hızlandı
Avrupa'da alışveriş sitelerinin yaklaşık yüzde 40'ı aldatıcı bulundu
Avrupa'da alışveriş sitelerinin yaklaşık yüzde 40'ı aldatıcı bulundu
Bu yıl 20 yeni cezaevi açılacak
Bu yıl 20 yeni cezaevi açılacak
Güvenlik uyarıları titizlikle kıymetlendiriliyor
Güvenlik uyarıları titizlikle kıymetlendiriliyor
2011-2013 yıllarındaki sınavlarda usulsüzlük soruşturmasında 35 gözaltı kararı
2011-2013 yıllarındaki sınavlarda usulsüzlük soruşturmasında 35 gözaltı kararı
Ocak ayında 349 kamu idaresi 4,2 milyar TL’lik araç kiraladı
Ocak ayında 349 kamu idaresi 4,2 milyar TL’lik araç kiraladı
Aşı takviminde yer alan temel aşılara erişilemiyor
Aşı takviminde yer alan temel aşılara erişilemiyor
EYT'deki prim günü şartı kafaları karıştırdı
EYT'deki prim günü şartı kafaları karıştırdı
IMF, Türkiye için 2023 yılı büyüme tahminini değiştirmedi
IMF, Türkiye için 2023 yılı büyüme tahminini değiştirmedi
Hükümlüye elektrik faturasında “mesken tarifesi” Resmi Gazete’de
Hükümlüye elektrik faturasında “mesken tarifesi” Resmi Gazete’de
En fazla ihracat yaptığımız AB ülkeleriyle vize sorunu yaşıyoruz
En fazla ihracat yaptığımız AB ülkeleriyle vize sorunu yaşıyoruz
Yeşil binalara her türlü teşvik ve desteği vereceğiz
Yeşil binalara her türlü teşvik ve desteği vereceğiz
20 dakikalık yol, 4 dakikaya inecek
20 dakikalık yol, 4 dakikaya inecek
Vergi ve SGK borçlarının yapılandırılması için hazırlıklar başladı
Vergi ve SGK borçlarının yapılandırılması için hazırlıklar başladı
Gaziantep’te yaşamak bir hayli zorlaştı
Gaziantep’te yaşamak bir hayli zorlaştı
Elektrik fiyatlarındaki düşüş devam ederse mart ayı içerisinde bir indirim olabilir
Elektrik fiyatlarındaki düşüş devam ederse mart ayı içerisinde bir indirim olabilir
Bankaların net karı 2022'de yüzde 366 arttı, karlılık enflasyonun altında kaldı
Bankaların net karı 2022'de yüzde 366 arttı, karlılık enflasyonun altında kaldı
Danıştay, SGK'nin 34 ilacı geri ödemeden çıkarmasını durdurdu
Danıştay, SGK'nin 34 ilacı geri ödemeden çıkarmasını durdurdu
İhracatçının rekabetçi kur talebi sürüyor
İhracatçının rekabetçi kur talebi sürüyor
MTV'de ilk taksit için son gün yarın
MTV'de ilk taksit için son gün yarın
Anne adaylarının daha sağlıklı ve bilinçli gebelik dönemi geçirmesi sağlanıyor
Anne adaylarının daha sağlıklı ve bilinçli gebelik dönemi geçirmesi sağlanıyor
Özgün tasarımlar yapabilecek tasarımcılar yetiştirmeyi hedefliyoruz
Özgün tasarımlar yapabilecek tasarımcılar yetiştirmeyi hedefliyoruz
Annelere çok büyük görevler düşüyor
Annelere çok büyük görevler düşüyor
Hedefte, Avrupa ve Dünya Şampiyonaları var
Hedefte, Avrupa ve Dünya Şampiyonaları var
500 hanenin doğalgaz tesisat dönüşümü yapılacak
500 hanenin doğalgaz tesisat dönüşümü yapılacak
EYT yasa teklifi Meclis'e sunuldu
EYT yasa teklifi Meclis'e sunuldu
"Temininde zorluk yaşanan bazı ilaçların üretimi artırıldı"
"Temininde zorluk yaşanan bazı ilaçların üretimi artırıldı"
Almanya'da ilk Türkiye kökenli kaymakam seçildi
Almanya'da ilk Türkiye kökenli kaymakam seçildi
Enerjiye 44,6 milyar lira kamu yatırımı yapılacak
Enerjiye 44,6 milyar lira kamu yatırımı yapılacak
Gastronomi Kampı Gaziantep’te yapılacak
Gastronomi Kampı Gaziantep’te yapılacak