Türkiye ucuzluyor ama döviz yine gelmeyebilir, paramızın pula dönmesi ile Einstein’ı haklı çıkarabiliriz

"Merkez Bankası’nın son kararı hangi amaçla alınmış olursa olsun, günün sonunda, o karardan beklenen olumlu senaryonun işlememesi ve TL’nin değerinin düşmesi, enflasyonun artışa geçmesi gelişmeleri ile baş başa kalmamız galiba yine kaçınılmaz olacak"

t24 > Ekonomi - 22 Ekim 2021

Albert Einstein’ın aynı şeyi tekrar tekrar yapıp her seferinde farklı sonuç almaya çalışmayı aklı başında olmamak diye tanımlaması sıkça tekrarlanan bir aforizmadır.

Merkez Bankası’nın dün açıklanan faizi iki puan düşürme kararı bana Einstein’ın o özlü sözünü hatırlattı.

Devletin kararlarını siyasetin etkisi altında kalmadan alması için ‘bağımsız’ olmasını uygun gördüğü Merkez Bankası, bu kararı, yasasının kendisine görev olarak verdiği ‘enflasyon ile mücadele’ kapsamında benimsedi.

Oysa daha önce alınmış dört karardan sonra bunun tam tersi bir sonuçla karşılaşılmıştı: Faizi indirme kararını Türk lirasının yabancı paralar karşısında değerinin düşmesi izlemiş, bu da enflasyonun artmasına yol açmıştı.

Nitekim dünkü kararı Dolar’ın 9.5 TL, Euro’nun da 11 TL üzerine çıkması izledi.

Enflasyonun artması da arkadan gelecektir.

Faiz indirimi her defasında bu kısır döngüyü doğurduğuna göre, aynı yöndeki kararın bir kez daha tekrarlanmasını nasıl yorumlayacağız?

Kararı alan Merkez Bankası’nın başında ‘profesör’ unvanı olan biri var.

Ona telkinde bulunduğu söylenen kişi de her fırsatta kendisini ‘ekonomist’ olarak tanımlayan biri.

Telkinle veya telkin olmadan alınmış olsun, Merkez Bankası başkanının tek başına verdiği bir karar değil bu; konunun uzmanı bir heyetin de (Para Piyasası Kurulu, PPK) kararda onayı bulunuyor.

Akıl alır gibi değil.

Zaten bu yüzden ülkenin neredeyse bütün ekonomi ile yakından ilgili camiası neden böyle bir karar alındığını anlamakta zorlanıyor.

O yüzden de her kafadan farklı bir görüş çıkıyor, hemen herkes değişik bir senaryo yazıyor.

Yabancılar için ‘kıyak formül’

Benim aklıma en fazla yatan, Türkiye’yi ucuzlatma amaçlı bir operasyon olduğuyla ilgili senaryo.

Milli parası TL olmayanlar için ‘Türk malı’ olan her şey bedavadan ucuz bugün.

Türk’ün cebini yakan fiyatlar yabancılar için üç otuz para bile etmiyor.

Bunu duyan dünya vatandaşları ülkemize alışveriş seferleri düzenleseler hiç şaşırmayacağım.

Yabancı yatırımcılar en değerli varlıklarımızı ucuza kapatabilirler; yeter ki, bedelini TL dışındaki para birimleriyle ödeyebilsinler.

Hesap gerçekten buysa, bir zamanlar 128 milyar dolara kadar yükseldiği anlaşılan Merkez Bankası’ndaki -sonradan eksiye düşmüş- yabancı para rezervini yeniden ayağa kaldırmak için bulunmuş bir formül olabilir bu.

Pek çok senaryoda olduğu gibi bunun da hesaba uymayabilecek bir yönü var: Ya yabancılar kendilerini Türkiye ile ilgilendirmek için bulunmuş bu ‘kıyak formüle’ yüz vermezlerse?

Ne kadar ucuzlamış olursa olsun yabancı turist Türkiye’den uzak durursa?

Üç otuz paraya en değerli varlıklarımızı alabileceğini bilmesine rağmen yabancı yatırımcı kendine özel sebeplerle parasını değerlendirebileceği bir ülke olarak Türkiye’yi görmezse?

O zaman ne olacak?

Beşinci kez alınan faizi indirme kararının olumsuz sonuçlarıyla baş başa kalacağız.

Türkiye’de eş-zamanlı olan

Neden turist Türkiye’den uzak durabilir ve neden yabancı yatırımcı ülkemizle ilgilenmeyebilir?

Arkanıza şöyle bir yaslanın ve bu soru üzerinde biraz düşünün bakalım…

On Batı ülkesi büyükelçilerinin cezaevindeki bir iş insanının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına rağmen tutukluluk halinin devamını yanlış bulan bildirisini ve o bildiri sonrasında hükümetin bakanları ile AK Parti’nin önemli isimlerinin verdikleri tepkileri hatırlayın.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın “Onları ülkemizde ağırlamak gibi bir lüksümüz olamaz” tepkisini de bu tabloya ekleyin.

Eş-zamanlı olarak, Avrupa Konseyi’nin önceki gün (19 Ekim) açıklanan ve Dışişleri Bakanlığı’nın “Çifte standartlı bir yaklaşım örneği” olarak görüp beğenmediğini uzunca bir açıklamayla duyurduğu ‘Türkiye 2021 Raporu’nu da bu tabloya eklemeyi unutmayın.

İlk önce yabancı iş aleminin okumadan duramadığı bir gazetede –Financial Times’ta- haber olarak yayınlanan, aynı gün Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nün (OECD) sekretarya görevini üstlendiği, dünyanın en zengin ülkelerinin çatı örgütü olan G-7’inin oluşturduğu Mali Eylem Görev Gücü’nün (Financial Action Task Force – FATF) Türkiye’yi gri listeye almasını da tablodan eksik etmeyin.

[Türkiye’nin gri listeye alınmasının sebebi ‘kara para aklanması ve terörizmin finansmanını engellemede yeterli çaba göstermemesi’ olarak açıklandı. Gri listede Botswana, Burkina Faso, Myanmar (Burma), Suriye, Uganda, Yemen, Zimbabve’nin de aralarında yer aldığı 22 ülke bulunuyordu. Türkiye 23. ülke oldu.]

Avrupa Konseyi Bakanlar Kurulu’nun önümüzdeki bir ay içerisinde yapacağı toplantıda Türkiye’nin Konsey üyeliğinin askıya alınmasını görüşeceği de gazete haberi şu anda ve ülkemizin böyle bir yaptırıma uğrayabileceği ihtimali bile ürkütücü.

Henüz ABD’den yeni bir yaptırım veya eski davalarla ilgili bir gelişme duyulmadı ama F-35 projesinden çıkarılmamız, onun yerine eskimiş F-16 uçaklarına fit olabileceğimiz haberi her yerde yankılanıyor.

Ucuz hale gelen ülkemize ilgi duyabileceklerin uzakta durmaları için fazlasıyla yeterli sebep var.

Merkez Bankası’nın son kararı hangi amaçla alınmış olursa olsun, günün sonunda, o karardan beklenen olumlu senaryonun işlememesi ve TL’nin değerinin düşmesi, enflasyonun artışa geçmesi gelişmeleri ile baş başa kalmamız galiba yine kaçınılmaz olacak.

Einstein bir kez daha haklı çıkabilir.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Otomotiv ihracatı kasım ayında yüzde 6 düştü
Otomotiv ihracatı kasım ayında yüzde 6 düştü
Gerçek enflasyon değişen etiketlerde
Gerçek enflasyon değişen etiketlerde
İnsanların ekonomik olarak nefes alacakları bir ortam kalmadı
İnsanların ekonomik olarak nefes alacakları bir ortam kalmadı
“Ekonomi yönetim anlayışı değişmeli”
“Ekonomi yönetim anlayışı değişmeli”
WSJ'den Türkiye analizi: 'Ülkeden paralarını çektiler...'
WSJ'den Türkiye analizi: 'Ülkeden paralarını çektiler...'
BBC yanıtladı: TL'nin çöküşü Erdoğan'ı neden endişelendirmiyor?
BBC yanıtladı: TL'nin çöküşü Erdoğan'ı neden endişelendirmiyor?
Merkez Bankası'ndan dövize ikinci müdahale; dolar 13,50'nin altını gördü
Merkez Bankası'ndan dövize ikinci müdahale; dolar 13,50'nin altını gördü
Merkez Bankası rezervinin, ekside olduğu ortaya çıktı
Merkez Bankası rezervinin, ekside olduğu ortaya çıktı
150 milyon dolarlık ithalata izin verildi
150 milyon dolarlık ithalata izin verildi
Fitch, Türkiye'nin krekoya fotoluedi notu görünümünü ‘negatif’e düşürdü
Fitch, Türkiye'nin krekoya fotoluedi notu görünümünü ‘negatif’e düşürdü
Doğalgaza sanayide yüzde 20 zam!
Doğalgaza sanayide yüzde 20 zam!
ENAG: Enflasyon kasımda yıllık yüzde 58 arttı
ENAG: Enflasyon kasımda yıllık yüzde 58 arttı
Türkiye'nin, 'dost veya müttefik devletlere' yardım limiti 50 milyon lira olarak belirlendi
Türkiye'nin, 'dost veya müttefik devletlere' yardım limiti 50 milyon lira olarak belirlendi
Gram altın 780, çeyrek altın 1274 lira
Gram altın 780, çeyrek altın 1274 lira
TÜİK, yıllık enflasyonu 21,31 olarak açıkladı
TÜİK, yıllık enflasyonu 21,31 olarak açıkladı
“Irak, ABD ve Suriye ilk üçte yer almaya devam ediyor”
“Irak, ABD ve Suriye ilk üçte yer almaya devam ediyor”
Geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27.7 artış var
Geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27.7 artış var
Benzine yeniden 44 kuruş zam
Benzine yeniden 44 kuruş zam
Gıda fiyatları son 10 yılın zirvesinde
Gıda fiyatları son 10 yılın zirvesinde
''TCMB yüksek volatiliteye müdahale edebilir''
''TCMB yüksek volatiliteye müdahale edebilir''
Metropoll Araştırma'nın kurucusu Sencar: Son günlerde Hükümet’ten gelen açıklamalar "topyekûn bir seçime" gittiğimizi gösteriyor
Metropoll Araştırma'nın kurucusu Sencar: Son günlerde Hükümet’ten gelen açıklamalar "topyekûn bir seçime" gittiğimizi gösteriyor
Bakan Muş: Kasım’da ihracat 21,5 milyar dolara yükseldi
Bakan Muş: Kasım’da ihracat 21,5 milyar dolara yükseldi
Lütfi Elvan'ın Hazine ve Maliye Bakanlığı görevini bırakması dış basında geniş yer buldu: Ekonomik ortodoksinin kalan son sesi gitti
Lütfi Elvan'ın Hazine ve Maliye Bakanlığı görevini bırakması dış basında geniş yer buldu: Ekonomik ortodoksinin kalan son sesi gitti
Bir sigara grubu 2 TL zam yaptı
Bir sigara grubu 2 TL zam yaptı
DİSK-AR: Yıllık asgari ücret 25 Cumhuriyet altınından 7'ye geriledi
DİSK-AR: Yıllık asgari ücret 25 Cumhuriyet altınından 7'ye geriledi
Albayrak ekibi, ekonomi yönetimini devraldı
Albayrak ekibi, ekonomi yönetimini devraldı
Altının fiyatı vatandaşı gümüşe yöneltti
Altının fiyatı vatandaşı gümüşe yöneltti
ABD'den bir kripto para uyarısı daha
ABD'den bir kripto para uyarısı daha
Süt ürünleri raflarda 40 zamlanacak
Süt ürünleri raflarda 40 zamlanacak
Döviz kurundaki büyük oynaklıktan iş dünyası ürün fiyatını belirleyemiyor
Döviz kurundaki büyük oynaklıktan iş dünyası ürün fiyatını belirleyemiyor
Yatırımcılar Türkiye bankalarından kaçmaya başladı
Yatırımcılar Türkiye bankalarından kaçmaya başladı
Fed'den enflasyon açıklaması
Fed'den enflasyon açıklaması
Dolarda gözler yatırımcılarla yapılacak toplantıda
Dolarda gözler yatırımcılarla yapılacak toplantıda
Otomobil pazarında satışlar düştü
Otomobil pazarında satışlar düştü
Döviz kurları güne yükselişle başladı; dolar 13,47
Döviz kurları güne yükselişle başladı; dolar 13,47
SPK'dan 24 kişiye 6 ay işlem yasağı
SPK'dan 24 kişiye 6 ay işlem yasağı
Son bir yılda toplam 90 atölye kapısına kilit vurdu
Son bir yılda toplam 90 atölye kapısına kilit vurdu
Benzine 58 kuruş indirim
Benzine 58 kuruş indirim
Türkiye Kasaplar Federasyonu: Et krizi yaşayabiliriz
Türkiye Kasaplar Federasyonu: Et krizi yaşayabiliriz
Yurttaşların 'hayat pahalılığı' protestosu NY Times'ın gündeminde: "Paramızın değeri yok"
Yurttaşların 'hayat pahalılığı' protestosu NY Times'ın gündeminde: "Paramızın değeri yok"
Merkez Bankası'nın müdahalesi sonrası düşüşe geçen döviz kuru, Erdoğan'ın açıklamaları sonrası yeniden yükseldi
Merkez Bankası'nın müdahalesi sonrası düşüşe geçen döviz kuru, Erdoğan'ın açıklamaları sonrası yeniden yükseldi
Merkez Bankası'nın müdahalesi sonrası düşüşe geçen döviz kuru, Erdoğan'ın açıklamaları sonrası yeniden yükseldi
Merkez Bankası'nın müdahalesi sonrası düşüşe geçen döviz kuru, Erdoğan'ın açıklamaları sonrası yeniden yükseldi
Para politikasının mevcut duruşu ve kredi genişlemesi ateşe benzin dökmeye devam ediyor
Para politikasının mevcut duruşu ve kredi genişlemesi ateşe benzin dökmeye devam ediyor
Erdoğan'ın TRT'deki konuşması dünya basınında: 'Politikasından dönmeyecek'
Erdoğan'ın TRT'deki konuşması dünya basınında: 'Politikasından dönmeyecek'
Asgari ücret toplantıları bugün başlıyor
Asgari ücret toplantıları bugün başlıyor
Motorine 44 kuruş indirim
Motorine 44 kuruş indirim
Merkez Bankası'ndan 128 milyar dolar açıklaması
Merkez Bankası'ndan 128 milyar dolar açıklaması
Dış borç 2 saatte 192 milyar arttı
Dış borç 2 saatte 192 milyar arttı