TL'nin değer kaybı yabancıya yaradı: Haksız yere vatandaşlık

Türkiye'de yabancıya konut satışı TL'nin tarihi düşük seviyelere gerilemesiyle Eylül'de tüm zamanların rekorunu kırarken; gayrimenkulün ederinden yüksek fiyatlanmasının önüne geçmek için gidilen düzenleme değişikliğinin ardından gelen satış iptalleri ile sektörde yavaşlama yaşanıyor.

Cumhuriyet > Ekonomi - 21 Ekim 2021

Yabancılara satılan gayrimenkullerin değerleme sürecine ilişkin 20 Eylül'de yürürlüğe giren düzenlemenin ardından çok sayıda ekspertiz raporu konutların satış bedelinin altında kalırken; özellikle vatandaşlık için gerekli $250,000 bedele ulaşamayan ekspertizler nedeniyle satış iptalleri yaşandığı belirtiliyor.

Yabancılar Türkiye'de minimum $250,000 gayrimenkul edinimi ile vatandaşlık hakkı elde edebildiği için, konut değerinin ekspertiz raporuyla belgelenmesi gerekiyor.

Eski uygulamada satış yapan kişi ya da firmaların istedikleri değerleme şirketi ile çalışma hakkı bulunuyordu. Yeni düzenleme ile firmaların ekspertiz işlemini kendi anlaştıkları değerleme şirketi ile yapmasının önü kapandı.

İlgili genelgede değişikliğin gerekçesi olarak, "sunulan değerleme raporlarında bir takım aksaklıklar ve sorunlar yaşandığı görülmüştür" denildi.

Sektör temsilcilerinden edinilen bilgiye göre; düzenleme değişikliğinin ardında, daha düşük değerli konutların vatandaşlık için gerekli $250,000 gibi gösterildiği bazı kötü uygulamalar yatıyor.

Buna göre örneğin gerçek ekspertiz değeri $150,000 olması gereken bir konut, değerleme şirketi ile anlaşılarak $250,000 olarak gösteriliyor. Tapudaki $250,000 işlemin ardından konut firması aradaki $100,000 farkı yabancı alıcının hesabına geri transfer ediyor. Böylece aslında ülkeye sadece $150,000 döviz girdisi sağlayan bir yabancı haksız yere vatandaşlık elde etmiş oluyor.

20 Eylül'den itibaren ise değerlemeyi yapacak uzmanlar, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü sistemi üzerinden otomatik olarak atanmaya başlandı.

Sektör temsilcilerinin verdiği bilgiye göre, bu değişiklikle yabancılara satılan çok sayıda gayrimenkulün ekspertiz değerinde yüzde 30-45 düşüş ortaya çıktı. Ekspertiz değerinin satış fiyatının altında kalmasıyla, alım anlaşması yapsa bile vatandaşlığa hak kazanamadığını gören birçok yabancı da evi almaktan vazgeçti.

Satışlarının büyük kısmını yabancılara yapan Babacan Holding'in Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Babacan, "Gayrimenkulu satıyoruz ama değerlemeye gelen uzmanlar daha düşük değerler veriyorlar, burada da müşteriye karşı zor duruma düşüyoruz. Bizden 250,000 dolara alan kişi vatandaşlık hayali ile alıyor. Sonra değerleme uzmanı hayır 200,000 dolar eder diyince, satış iptaline dönüyor" dedi ve ekledi:

"Bunun yansımasını Ekim satışlarında göreceğiz. Mesela biz 10 tane sattığımızın 6 tanesini iptal edip parasını geri gönderiyoruz. Çünkü değerleme raporu düşük çıkınca, uğraşarak yaptığımız satış iptale dönüşüyor."

Babacan, fiyatlama farkının temel olarak inşaat firmalarının brüt metrekareyi, ekspertiz raporlarının ise net metrekareyi baz almasından kaynaklandığını söyledi. Babacan, firmaların yurtdışındaki reklam ve tanıtım masrafları ile yurtdışında çalıştıkları acentalara ödedikleri komisyon gibi giderleri de satış fiyatına ekleğini, ekspertiz raporunda ise bunların dikkate alınmadığını söyledi.

Gayrimenkul Yurt Dışı Tanıtım Derneği (GİGDER) Başkanı Ömer Faruk Akbal da yeni uygulama sonrasında değerlemelerde yüzde 30-yüzde 45 düşüş gözlendiğini belirtti.

Akbal yazılı değerlendirmesinde, "Yılsonunda 50,000 adet konut satışını yakalamayı hedeflerken, değerleme sistemindeki yeni düzenleme sonrasında oluşan değer farklılıkları nedeniyle yabancı alıcıların güveninin kırılmasının satış ofislerinin yoğunluklarını kaybetmesine ve rezervasyonların satışa çevrilememesine neden olduğunu gözlemliyoruz...50,000 satış adedinin artık hayal olması gündeme gelebilir" dedi.

TCMB verilerine göre, Ağustos sonu itibarıyla yabancıların son 12 aylık net gayrimankul yatırımları $5.7 milyar oldu.

Ocak-Eylül'de yabancılara satışlar yüzde 43 artarken, en fazla satış İran, Irak, Rus ve Afgan vatandaşlarına yapıldı. Eylül ayı özelinde ise yabancılara 6,630 konut satışı ile rekor kırıldı.

Yabancı ilgisindeki artışın en önemli nedeninin TL'deki değer kaybı olduğunu belirten TSKB Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Makbule Yönel Maya, "Yabancıya satışta aylık ortalamamız 4,000-4,400 seviyelerindeydi. Eylül'de ise 6,630 konut ile aylık bazda tüm zamanların rekoru kırıldı. Burada en büyük etken döviz kuru. TL'nin değer kaybetmesiyle Türkiye'deki gayrimenkul fiyatları yabancılar için ucuzluyor" diye konuştu.

Dolar/TL bu hafta 9.37 ile tarihi zirveye yükselirken, TL Eylül ayı başından bu yana yüzde 11 değer kaybetti.

Babacan Holding'den Babacan, kurun yükselmesiyle birlikte gayrimenkullerin emsal pazarlara göre çok ucuz kaldığını belirterek, "Kıyasladığımızda, İstanbul'da Dubai'nin 5'te bir fiyatına gayrimenkul satıyoruz. Yani sadece vatandaşlık değil, yatırım amaçlı da giriş oluyor" dedi ve ekledi:

"İç talebin durduğu bir dönemde yabancıya yapılan satış çok değerli... Ülkeye çok ciddi döviz kazandırıyorken, bu düzenleme gözden geçirilmezse, bu trend maalesef olumsuz etkilenecek."

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Otomotiv ihracatı kasım ayında yüzde 6 düştü
Otomotiv ihracatı kasım ayında yüzde 6 düştü
Gerçek enflasyon değişen etiketlerde
Gerçek enflasyon değişen etiketlerde
İnsanların ekonomik olarak nefes alacakları bir ortam kalmadı
İnsanların ekonomik olarak nefes alacakları bir ortam kalmadı
“Ekonomi yönetim anlayışı değişmeli”
“Ekonomi yönetim anlayışı değişmeli”
WSJ'den Türkiye analizi: 'Ülkeden paralarını çektiler...'
WSJ'den Türkiye analizi: 'Ülkeden paralarını çektiler...'
BBC yanıtladı: TL'nin çöküşü Erdoğan'ı neden endişelendirmiyor?
BBC yanıtladı: TL'nin çöküşü Erdoğan'ı neden endişelendirmiyor?
Merkez Bankası'ndan dövize ikinci müdahale; dolar 13,50'nin altını gördü
Merkez Bankası'ndan dövize ikinci müdahale; dolar 13,50'nin altını gördü
Merkez Bankası rezervinin, ekside olduğu ortaya çıktı
Merkez Bankası rezervinin, ekside olduğu ortaya çıktı
150 milyon dolarlık ithalata izin verildi
150 milyon dolarlık ithalata izin verildi
Fitch, Türkiye'nin krekoya fotoluedi notu görünümünü ‘negatif’e düşürdü
Fitch, Türkiye'nin krekoya fotoluedi notu görünümünü ‘negatif’e düşürdü
Doğalgaza sanayide yüzde 20 zam!
Doğalgaza sanayide yüzde 20 zam!
ENAG: Enflasyon kasımda yıllık yüzde 58 arttı
ENAG: Enflasyon kasımda yıllık yüzde 58 arttı
Türkiye'nin, 'dost veya müttefik devletlere' yardım limiti 50 milyon lira olarak belirlendi
Türkiye'nin, 'dost veya müttefik devletlere' yardım limiti 50 milyon lira olarak belirlendi
Gram altın 780, çeyrek altın 1274 lira
Gram altın 780, çeyrek altın 1274 lira
TÜİK, yıllık enflasyonu 21,31 olarak açıkladı
TÜİK, yıllık enflasyonu 21,31 olarak açıkladı
“Irak, ABD ve Suriye ilk üçte yer almaya devam ediyor”
“Irak, ABD ve Suriye ilk üçte yer almaya devam ediyor”
Geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27.7 artış var
Geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27.7 artış var
Benzine yeniden 44 kuruş zam
Benzine yeniden 44 kuruş zam
Gıda fiyatları son 10 yılın zirvesinde
Gıda fiyatları son 10 yılın zirvesinde
''TCMB yüksek volatiliteye müdahale edebilir''
''TCMB yüksek volatiliteye müdahale edebilir''
Metropoll Araştırma'nın kurucusu Sencar: Son günlerde Hükümet’ten gelen açıklamalar "topyekûn bir seçime" gittiğimizi gösteriyor
Metropoll Araştırma'nın kurucusu Sencar: Son günlerde Hükümet’ten gelen açıklamalar "topyekûn bir seçime" gittiğimizi gösteriyor
Bakan Muş: Kasım’da ihracat 21,5 milyar dolara yükseldi
Bakan Muş: Kasım’da ihracat 21,5 milyar dolara yükseldi
Lütfi Elvan'ın Hazine ve Maliye Bakanlığı görevini bırakması dış basında geniş yer buldu: Ekonomik ortodoksinin kalan son sesi gitti
Lütfi Elvan'ın Hazine ve Maliye Bakanlığı görevini bırakması dış basında geniş yer buldu: Ekonomik ortodoksinin kalan son sesi gitti
Bir sigara grubu 2 TL zam yaptı
Bir sigara grubu 2 TL zam yaptı
DİSK-AR: Yıllık asgari ücret 25 Cumhuriyet altınından 7'ye geriledi
DİSK-AR: Yıllık asgari ücret 25 Cumhuriyet altınından 7'ye geriledi
Albayrak ekibi, ekonomi yönetimini devraldı
Albayrak ekibi, ekonomi yönetimini devraldı
Altının fiyatı vatandaşı gümüşe yöneltti
Altının fiyatı vatandaşı gümüşe yöneltti
ABD'den bir kripto para uyarısı daha
ABD'den bir kripto para uyarısı daha
Süt ürünleri raflarda 40 zamlanacak
Süt ürünleri raflarda 40 zamlanacak
Döviz kurundaki büyük oynaklıktan iş dünyası ürün fiyatını belirleyemiyor
Döviz kurundaki büyük oynaklıktan iş dünyası ürün fiyatını belirleyemiyor
Yatırımcılar Türkiye bankalarından kaçmaya başladı
Yatırımcılar Türkiye bankalarından kaçmaya başladı
Fed'den enflasyon açıklaması
Fed'den enflasyon açıklaması
Dolarda gözler yatırımcılarla yapılacak toplantıda
Dolarda gözler yatırımcılarla yapılacak toplantıda
Otomobil pazarında satışlar düştü
Otomobil pazarında satışlar düştü
Döviz kurları güne yükselişle başladı; dolar 13,47
Döviz kurları güne yükselişle başladı; dolar 13,47
SPK'dan 24 kişiye 6 ay işlem yasağı
SPK'dan 24 kişiye 6 ay işlem yasağı
Son bir yılda toplam 90 atölye kapısına kilit vurdu
Son bir yılda toplam 90 atölye kapısına kilit vurdu
Benzine 58 kuruş indirim
Benzine 58 kuruş indirim
Türkiye Kasaplar Federasyonu: Et krizi yaşayabiliriz
Türkiye Kasaplar Federasyonu: Et krizi yaşayabiliriz
Yurttaşların 'hayat pahalılığı' protestosu NY Times'ın gündeminde: "Paramızın değeri yok"
Yurttaşların 'hayat pahalılığı' protestosu NY Times'ın gündeminde: "Paramızın değeri yok"
Merkez Bankası'nın müdahalesi sonrası düşüşe geçen döviz kuru, Erdoğan'ın açıklamaları sonrası yeniden yükseldi
Merkez Bankası'nın müdahalesi sonrası düşüşe geçen döviz kuru, Erdoğan'ın açıklamaları sonrası yeniden yükseldi
Merkez Bankası'nın müdahalesi sonrası düşüşe geçen döviz kuru, Erdoğan'ın açıklamaları sonrası yeniden yükseldi
Merkez Bankası'nın müdahalesi sonrası düşüşe geçen döviz kuru, Erdoğan'ın açıklamaları sonrası yeniden yükseldi
Para politikasının mevcut duruşu ve kredi genişlemesi ateşe benzin dökmeye devam ediyor
Para politikasının mevcut duruşu ve kredi genişlemesi ateşe benzin dökmeye devam ediyor
Erdoğan'ın TRT'deki konuşması dünya basınında: 'Politikasından dönmeyecek'
Erdoğan'ın TRT'deki konuşması dünya basınında: 'Politikasından dönmeyecek'
Asgari ücret toplantıları bugün başlıyor
Asgari ücret toplantıları bugün başlıyor
Motorine 44 kuruş indirim
Motorine 44 kuruş indirim
Merkez Bankası'ndan 128 milyar dolar açıklaması
Merkez Bankası'ndan 128 milyar dolar açıklaması
Dış borç 2 saatte 192 milyar arttı
Dış borç 2 saatte 192 milyar arttı