Rant amacı güdülüyor

Çevre Bakanlığı teklifine muhalefet şerh koydu

Haber Merkezi > Ekonomi - 21 Ekim 2020

Muhalefet, AKP’nin imzasıyla gelen ve Çevre Ajansı kurulmasını öngören kanun teklifine ayrı ayrı şerh koydu. CHP, HDP ve İYİ Parti, teklifin “torba yasa” şeklinde gelmesini ve uzman görüşlerinin alınmadan komisyondan geçirilmesini eleştirdi. CHP şerhinde, Çevre Ajansı “organları siyasi saiklerle belirlenen, nasıl denetleneceği belli olmayan, bütçe yetkisi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na rakip bir yapı” olarak tanımlandı. HDP şerhinde, büyükşehir belediyelerinin yetki ve gelirlerinin daraltılması tartışması için “büyük bir yetki çatışması ve hukuki tartışma başlayacağı” yönünde uyarı yapıldı. İyi Parti şerhinde, “Çevre Bakanlığı’nın çalıştırılmadığının itirafı” değerlendirmesi yer alırken ajans üst kurulu üyelerinin atanması hakkında ölçütlerin belirsizliğine dikkat çekildi.

AKP’nin imzasıyla Meclis'e gelen “Türkiye Çevre Ajansının Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, iki maddesi geri çekilerek TBMM Çevre Komisyonu’nda kabul edildi. CHP, HDP ve İYİ Parti de teklifin torba yasa şeklinde oluşturulmasından kurulacak oluşuma verilen yetkilere kadar kanun teklifindeki eleştirdikleri konulara şerh düştü.

CHP: Teklif tutarsızlıklarla dolu

CHP’nin muhalefet şerhinde; çevre, ekoloji örgütleri, sivil toplum kuruluşları ve meslek örgütlerinin komisyon görüşmelerine katılımının son derece kısıtlı olması eleştirildi. Teklifin torba yasa mantığı ile hazırlandığı ve bütünsel açıdan çelişki ve tutarsızlıklarla dolu olduğuna dikkat çekildi.

"Bakanlığa rakip"

Şerhte, kurulması planlanan Çevre Ajansı, “Organları bilimsel ve objektif kriterlere göre değil siyasi saiklerle belirlenen, nasıl denetleneceği belli olmayan, kendi bütçesi, mali muafiyetleri ve denetim yetkisi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na rakip bir yapı” olarak tanımlandı.

"Bağış yetkisi siyasi boyutlu"

Çevre Ajansı’na “bütçe denetimsizliği” başta olmak üzere verilen yetkilerin siyasi boyutlu olduğu yönündeki eleştiride de, belediyelerin topladığı bağışlara el koyma süreci anımsatıldı:

“Anayasa madde 127 açısından sorunlu husus, Türkiye Çevre Ajansı’nın görev ve yetki alanına ilişkili olmakla birlikte, örnek olarak, madde 8 ve 15 ile tanınan yetkiler de bu çerçevede tartışılabilir. Belediye Kanunu’nda bağış toplamalarının önünde hiçbir engel olmayan belediyelerin, COVİD-19 pandemisinde zorluk yaşayan yurttaşlar için topladığı bağışlara el konulurken burada ajansa bağış yetkisi verilmesi ise işin siyasi boyutunu göstermektedir.”

Liyakat uyarısı

Faaliyet alanında “depozito yönetim sistemini kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek” ifadelerinin bu işin özel sektöre de verilebileceği anlamını taşıdığı ve işi ihalesiz olarak da verebileceği belirtildi.

Yine faaliyet alanı içinde “uygun görülmesi halinde belediyelere, il özel idarelerine, eğitim kurumlarına ve diğer kurum ve kuruluşlara mali ve teknik destek sağlama” ibaresinin ajans bütçesinin mali destek olarak kullanılması konusunda ajansa takdir yetkisi tanıdığı ve ajansın bütçesinin sadece AKP’li belediyelere aktarılabileceği üzerinde duruldu.

Ajans Yönetim Kurulu`na üye olacak kişilerin temel kriterlerinin net biçimde belirlenmesi gerektiği uyarısı yapıldı.

HDP: Yıllardır görev yapan oluşumların görüşü yok

HDP’nin muhalefet şerhinde de “torba yasa” ve konunun taraflarından görüş almama eleştirisi yapıldı:

"Her torba yasada olduğu gibi yasama etiğini ve kalitesini ayaklar altın alan bir komisyonlar süreci yaşanmasına neden olmuştur. Torba yasa anlayışı, bir yandan ilgili yasaların yeterince tartışılmamasına yol açmakta, diğer yandan tartışmalı yasaların diğer yasaların arasında adeta kaybolarak daha az görüşülerek kabul edilmesi ihtimalini arttırması gibi sorunlara yol açmaktadır. Bu kanun teklifi TEMA, Kaz Dağları Platformu, Ekoloji Birliği ve Çevre Mühendisleri Odası gibi bu alanda yıllardır görev icra eden oluşumların görüşlerine sunulmadan, fikirlerini sunmalarına imkan oluşturulmadan, kamuoyuna yansıttıkları görüşleri dikkate alınmadan yasalaştırılmaya çalışılıyor.”

"Nasıl denetleneceği belirsiz"

Türkiye için zaman zaman “çöp ithal eden ülke”, “plastik atıkların gönderildiği ülke” tanımlamalarının yapıldığı ifade edilen şerhte, “Enerjiyi, halkın geçimlik yaşamı ve ihtiyacını dikkate almadan belirli şirketlerin rantı için üreten Türkiye, bu yasayla nasıl denetleneceği belirsiz bir ajansa, kamusal olmayan bir yaklaşımla yetki devretmektedir. Ajansa atfedilen görevlerin neden doğrudan Çevre Bakanlığı’nca yerine getirilmediği açıklanamaz. Üst yönetiminin ücretlerinin 15 bin ile 30 bin liraya yaklaşabileceği ifade edilmiştir. Kamuda çalışan emekçilerin çok önemli bir bölümünün yoksulluk sınırının altında çalıştığı bilinen bir yerde yoksulluk sınırının 2-4 katı üzerinde ücretlerin belirlenmesi adil değildir” denildi.

"Belirsiz ve kaygı verici"

Teklifte yer alan “uygun görülmesi halinde belediyelere, il özel idarelerine, eğitim kurumlarına ve diğer kurum ve kuruluşlara mali ve teknik destek sağlamak” ibaresine karşı çıkılarak, bu seçimin hangi kriterlerde yapılacağının belirsiz ve kaygı uyandırıcı olduğu belirtildi.

"Yetki çatışması ve hukuki tartışma başlatacak"

Büyükşehir belediyelerinin yetkileri ve bu kapsamdaki gelirleri daraltılması tartışması hakkında, “Otopark gelirlerinin büyükşehir belediyelerinden alınma girişiminin özellikle İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile ilgili olduğu görülmekte ise de bütün büyükşehir belediyelerinde bu kaynak ilçe belediyelerine devredilmektedir. Bu uygulama ile büyük bir yetki çatışması ve hukuki tartışma başlatılacaktır” ifadelerine yer verildi.

"ÇED sürecinin halk yararına yürütülemeyeceğinin göstergesi"

Teklifin ÇED uygulamasını daha da belirsizleştirdiği belirtilirken “‘Proje Tanıtım Dosyası’ tanımının çıkarılması ÇED sürecinin halk yararına yürütülemeyeceğinin göstergesidir. Yapılacak herhangi bir projenin tanıtım dosyası olmadan başvuru yapılacak bir projenin olumlu ya da olumsuz kararı neye göre verilecektir” sorusu öne çıktı.

Şeffaflık uyarısı

Şerhte, “Yine üst yöneticilerin göreve atanmaları halinde siyasi partilere üyeliklerinin düşürülmesi gerekmektedir. Kamu idari ve mali yapısı içerisinde, kamu denetimine açık bir yapıda oluşturulmalı; tüm iş ve işlemlerinde şeffaflık sağlanmalıdır” önerilerine yer verildi.

İyi Parti: İktidar çağrılara kulak asmıyor

İyi Parti şerhinde de “torba yasa” tepkisi yer aldı: “İktidar, torba kanunlarla alakalı olarak yıllardır yapılan çağrılara kulak asmamakta ve inatla torba kanunlar vasıtasıyla kanun yapmaya devam etmektedir. Bu tartışmasız bir şekilde otoriterliğe ve keyfiliğe dayanan partimi Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin yasama faaliyetlerine olumsuz bir yansımasıdır.”

"Çevre Bakanlığı'nın çalıştırılmadığının itirafı"

Çevre Ajansı’nın kurulmasında “çevrenin korunması”, “kaynak verimliliği” gibi gerekçeler için “Partili Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi gibi denetimsiz ve keyfi bir sistem içerisinde bile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca hızlı ve etkin kararlar alınmadığı ve kurumun çalıştırılmadığı ifade ve itiraf edilmektedir” değerlendirmesi yapıldı.

Halk sağlığı ve kamu yararı için ciddi risk uyarısı

Ajans üst kurulu üyelerinin yeniden atanıp atanmayacağı, kaç kez görev yapabileceği gibi ölçütlerin belirsizliğine dikkat çekildi. Ajansın her türlü bağış ve yardımları gelir olarak kaydedebilmesine karşı “Alacağı bağışlar dolayısıyla özerkliğini ve kamu yararını sıkıntıya düşürecek faaliyetlerini tam anlamıyla ve kuruluş amacının doğrultusunda yapamayacağı bir yola girebilir. Bu durum ileride hem çevre ve halk sağlığı hem de kamu yararını ciddi şekilde riske atabilecek sonuçlar doğurabilir” uyarısına yer verildi.  

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Hazine 2,25 milyar dolar borçlandı
Hazine 2,25 milyar dolar borçlandı
Fitch: Türk bankaları borç ödemek için Merkez Bankası'ndaki dövizlerini kullanırsa ödemeler dengesi zorlanabilir
Fitch: Türk bankaları borç ödemek için Merkez Bankası'ndaki dövizlerini kullanırsa ödemeler dengesi zorlanabilir
AB ülkelerinde elektrik ve doğalgaz ucuzladı, bizde zamma devam
AB ülkelerinde elektrik ve doğalgaz ucuzladı, bizde zamma devam
Ayçiçek tohumu yağının gümrük vergisi indirildi
Ayçiçek tohumu yağının gümrük vergisi indirildi
Benzine zam geliyor
Benzine zam geliyor
Türkiye 1 ayda 110 milyon dolarlık mandalina ihraç etti
Türkiye 1 ayda 110 milyon dolarlık mandalina ihraç etti
Fitch: Türk bankaları dövizde Merkez Bankası'na bağımlı hale geldi
Fitch: Türk bankaları dövizde Merkez Bankası'na bağımlı hale geldi
 Türk Lirası, yeniden güç kaybetmeye başladı
 Türk Lirası, yeniden güç kaybetmeye başladı
Reuters: Erdoğan, TCMB başkanını görevden almaya birkaç saat içinde karar verdi
Reuters: Erdoğan, TCMB başkanını görevden almaya birkaç saat içinde karar verdi
Öğretmenlerin yüzde 80’i borçlu, üçte ikisi ek iş yapıyor
Öğretmenlerin yüzde 80’i borçlu, üçte ikisi ek iş yapıyor
Birçok emekli geçinmek için ikinci bir işte çalışıyor
Birçok emekli geçinmek için ikinci bir işte çalışıyor
Esnafın mağdur olduğunun farkındayız
Esnafın mağdur olduğunun farkındayız
Dolar yeniden 8 lira seviyesine yükseldi
Dolar yeniden 8 lira seviyesine yükseldi
Peşin ödeme yapıldığında gecikme faizinde yüzde 90 indirim olacak
Peşin ödeme yapıldığında gecikme faizinde yüzde 90 indirim olacak
Mevduat faizleri yüzde 15'e yükseldi
Mevduat faizleri yüzde 15'e yükseldi
BDDK'dan yeni adım: Aktif rasyosu düzenlemesi kaldırıldı
BDDK'dan yeni adım: Aktif rasyosu düzenlemesi kaldırıldı
Dolar ve Euro yeniden tırmanışa geçti
Dolar ve Euro yeniden tırmanışa geçti
Bakan Elvan: İş dünyasının görüşlerini de alıp hızla adım atacağız
Bakan Elvan: İş dünyasının görüşlerini de alıp hızla adım atacağız
'Çalışma Bakanlığı’nda işe gitmediği halde binlerce lira maaş alanlar var'
'Çalışma Bakanlığı’nda işe gitmediği halde binlerce lira maaş alanlar var'
Pandemi gelecekte sinema sektörünü de vurabilir
Pandemi gelecekte sinema sektörünü de vurabilir
Enerjide 4 milyon işsiz, yatırımlar hızla düşüyor
Enerjide 4 milyon işsiz, yatırımlar hızla düşüyor
Zorunlu trafik sigortasında 9 ayda 1.4 milyar TL teknik kâr elde edildi
Zorunlu trafik sigortasında 9 ayda 1.4 milyar TL teknik kâr elde edildi
Fondaki para nerede?
Fondaki para nerede?
Avukatlık ücretleri yüzde 20 zamlandı!
Avukatlık ücretleri yüzde 20 zamlandı!
Esnaf eylemde: Ölmek de batmak da istemiyoruz
Esnaf eylemde: Ölmek de batmak da istemiyoruz
Raflardaki ürünler yüzde 20-30 arasında zamlandı
Raflardaki ürünler yüzde 20-30 arasında zamlandı
Araç muayene ücretlerine zam geliyor
Araç muayene ücretlerine zam geliyor
MB'nin TÜFE tahminine göre emeklilere yüzde 6.35 oranında zam yapılacak
MB'nin TÜFE tahminine göre emeklilere yüzde 6.35 oranında zam yapılacak
Kamu borcu içinde döviz borcunun payı yüzde 58.3'e çıktı
Kamu borcu içinde döviz borcunun payı yüzde 58.3'e çıktı
Gıda ürünlerini güvenilir ve tanıdık yerlerden alın!
Gıda ürünlerini güvenilir ve tanıdık yerlerden alın!
Ekim ayında Türkiye'den İsrail'e dönenlerin %20'sinin koronavirüs testi pozitif çıktı
Ekim ayında Türkiye'den İsrail'e dönenlerin %20'sinin koronavirüs testi pozitif çıktı
Dolar 7,79, Euro 9,25 seviyesinde
Dolar 7,79, Euro 9,25 seviyesinde
Gram altında artış sürüyor
Gram altında artış sürüyor
Öğretmenlerin yüzde 99'u borçlu
Öğretmenlerin yüzde 99'u borçlu
Kapanan işletme sayısı 18 bin 316’ya şirket sayısı 11 bin 223’e yükseldi
Kapanan işletme sayısı 18 bin 316’ya şirket sayısı 11 bin 223’e yükseldi
Salgında en büyük artışı erkek bakım setleri gösterdi
Salgında en büyük artışı erkek bakım setleri gösterdi
Çiftçilerimizin yüzde 90’ı bankalara borçlu
Çiftçilerimizin yüzde 90’ı bankalara borçlu
Esnaf kirasını, sigortasını vergisini ödeyemez halde
Esnaf kirasını, sigortasını vergisini ödeyemez halde
 “Bu zor günlerde esnafa sahip çıkın!”
 “Bu zor günlerde esnafa sahip çıkın!”
7 bin 312 yabancı, vatandaş oldu
7 bin 312 yabancı, vatandaş oldu
Fitch'ten faiz artışı değerlendirmesi: Güvenilirliği ve rezervleri yeniden inşa zaman alacak
Fitch'ten faiz artışı değerlendirmesi: Güvenilirliği ve rezervleri yeniden inşa zaman alacak
Kısa çalışmada yeni dönem: Haziran ayı sonuna kadar isimleri İŞKUR'a bildirilen çalışanlar için yeniden başvuru yapılabilecek
Kısa çalışmada yeni dönem: Haziran ayı sonuna kadar isimleri İŞKUR'a bildirilen çalışanlar için yeniden başvuru yapılabilecek
Tahsilat durdu, borç arttı
Tahsilat durdu, borç arttı
Isı yalıtımı, doğal gaz faturalarını yüzde 50 düşürüyor
Isı yalıtımı, doğal gaz faturalarını yüzde 50 düşürüyor
Ayakkabı ve terliğin yüzde 60’ı Gaziantep’ten
Ayakkabı ve terliğin yüzde 60’ı Gaziantep’ten
Tax Justice Network: Türkiye'den kaçan vergi yıllık 2,6 milyar dolar
Tax Justice Network: Türkiye'den kaçan vergi yıllık 2,6 milyar dolar
Erdoğan'dan faiz artışı yorumu: Acı ilaç içmemiz gerektiğinin farkındayız
Erdoğan'dan faiz artışı yorumu: Acı ilaç içmemiz gerektiğinin farkındayız
“Hububat sektöründen 7 milyar dolarlık ihracat”
“Hububat sektöründen 7 milyar dolarlık ihracat”