Pandemiyle mücadele yılında merkez bankaları 207 kez faiz indirdi

Büyük Duruş'un yaşandığı 2020'de dünya çapında kurum ve kuruluşlar ekonomileri desteklemek için imkanları seferber ederken, merkez bankaları da 207 kez faiz silahını çekti.

artıgerçek > Ekonomi - 18 Ocak 2021

Bireylerden şirketlere kadar ekonominin en temel birimlerinin sarsıldığı, ülkelerin sınırlarını kapattığı ve yeni bir iktisadi dönemi başlatan Covid-19 pandemisi kaynaklı kriz, 1930'lardaki "Büyük Buhran" ve 2008'deki "Büyük Durgunluk"un ardından "Büyük Duruş" olarak nitelendirildi.

Daha önce böylesi deneyimlenmemiş salgın nedeniyle oluşan belirsizlik ortamı, likidite ihtiyacını da artırdı. Merkez bankaları da bu ihtiyaç karşısında kamu otoriteleriyle koordineli adımlar atarak finansal piyasaları ve reel ekonomiyi desteklemeye çalıştı.

Söz konusu süreçte, merkez bankalarının 2008 finansal kriz döneminde deneyimlediği geleneksel olmayan genişleyici para politikaları ve tarihi düşük faiz politikaları yeniden devreye alınırken, aksiyonlarda başı yine ABD Merkez Bankası'nın (Fed) çektiği görüldü.

ABD'de ilk vaka tespitinin yapılmasının ardından harekete geçen Fed, mart ayının hemen başında, 2008 küresel ekonomik krizinin ardından ilk kez plansız toplanarak politika faizini 50 baz puan indirdi. Fed, bu kararının üzerinden henüz 12 gün geçmişti ki yeniden faiz indirimine gitti ve politika faizini yüzde 0-0,25 aralığına çekti.

Fed'in açtığı yoldan birçok merkez bankası geçerken, böylece yıllar sonra yeniden küresel çapta düşük faiz dönemine girildi.

En fazla faiz indirimi mart ayında yapıldı

Yılın ilk ayında Türkiye'nin yanı sıra Kuzey Makedonya, Güney Afrika, Malezya, Kenya, Arjantin, Ukrayna, Sri Lanka ve Azerbaycan olmak üzere 9 ülkenin merkez bankası 25 ila 200 baz puan arasında faiz indirime gitti.

Şubat ayına gelindiğinde, yine aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 13 ülke faiz indirdi. Tayland, İzlanda, Brezilya, Filipinler, Rusya, Belarus, Arjantin (2 kez), Meksika, Namibya, Endonezya ve Gambiya'nın yanı sıra salgının zirve yaptığı Çin de bu dönemde faiz indiren diğer ülkeler oldu.

Salgının birçok ülkede görüldüğü ve sınırların kapatılmaya başlandığı mart ayına gelindiğinde; ABD 2, İngiltere 2, Avustralya 2, Bahreyn 2, Kanada 3, Şili 2, Çekya 2, Hong Kong 2, İzlanda 2, Ürdün 2, Kuveyt 2, Makao 2, Moldova 2, Norveç 2, Pakistan 2, Paraguay 3 ve Suudi Arabistan 2 kez faiz indirimine gitti.

Öte yandan, Türkiye, Arnavutluk, Ermenistan, Arjantin, Kolombiya, Brezilya, Dominik Cumhuriyeti, Mısır, Fiji, Gana, Hindistan, Endonezya, Kazakistan, Kenya, Malezya, Mauritius, Meksika, Moğolistan, Fas, Namibya, Yeni Zelanda, Kuzey Makedonya, Papua Yeni Gine, Peru, Filipinler, Polonya, Romanya, Sırbistan, Güney Afrika, Güney Kore, Sri Lanka, Tayvan, Tayland, Trinidad ve Tobago, Tunus, Ukrayna ile Vietnam ise birer kez faiz silahını kullandı.

Böylece geçen yılın mart ayında 17'si birden çok olmak üzere dünyadaki 54 merkez bankası, 73 kez faiz aracını kullanarak ekonomiyi desteklemeye çalıştı. Bu gerçekleşmelerle yıl genelinde en fazla faiz indirimi yapılan ay da mart oldu.

Yılın ikinci çeyreğinde de faiz indirimleri devam etti

Geçen yıl dünya genelinde birçok ülke için salgının zirve noktasının görüldüğü ay olarak literatüre geçen nisanda, merkez bankaları faiz indirmeye devam etti.

Nisan ayında Türkiye, Ermenistan, Botsvana, Çin, Kolombiya, Gürcistan, İsrail, Kazakistan, Kenya, Mauritius, Moğolistan, Mozambik, Namibya, Pakistan, Paraguay, Peru, Filipinler, Polonya, Rusya, Ruanda, Sırbistan, Güney Afrika, Sri Lanka, Tacikistan, Uganda, Ukrayna ve Özbekistan olmak üzere 27 ülkenin merkez bankası faiz indirdi.

Mayıs ayına gelindiğinde, Malezya, Brezilya, Sri Lanka, Norveç, Çekya, Belarus, Kuzey Makedonya, Vietnam, Meksika, Pakistan, İzlanda, Tayland, Zambiya, Türkiye, Güney Afrika, Hindistan, Güney Kore, Polonya, Nijerya, Gambiya, Romanya ve Kolombiya olmak üzere bu araca 22 merkez bankası başvurdu.

Merkez bankalarının haziran ayı aksiyonlarına bakıldığında ise 19 kez faiz indirildiği görüldü. Bu dönemde aksiyon alan merkez bankaları ise Uganda, Sırbistan, Ukrayna, Ermenistan, Fas, Namibya, Brezilya, Mozambik, Endonezya, Rusya, Azerbaycan, Belarus, Paraguay, Macaristan, Gürcistan, Filipinler, Pakistan, Meksika ve Kolombiya şeklinde sıralandı.

Üçüncü çeyrek itibariyle faiz indirimleri yavaşladı

Normalleşme adımlarının hızlandığı 2020'nin üçüncü çeyreği itibarıyla birçok merkez bankasının faiz silahını kullanmada artık manevra alanının kalmadığı, bu nedenle aksiyonların yavaşladığı görüldü. Buna karşın temmuzda 10, ağustosta 8 ve eylülde 11 merkez bankası faiz indirdi.

Malezya, Sri Lanka, Endonezya, Kazakistan, Macaristan, Güney Afrika, Rusya, Tacikistan, Azerbaycan ve Kolombiya temmuzda, Gürcistan, Brezilya, Romanya, Moldova, Meksika, Namibya, Zambiya ve Kolombiya ağustosta, Dominik Cumhuriyeti, Moldova, Özbekistan, Moğolistan, Ermenistan, Azerbaycan, Nijerya, Mısır, Meksika, Kolombiya ve Vietnam ise eylülde faiz indirimi yoluna giden ülkeler oldu.

Öte yandan, Türkiye'de geçen yıl ilk faiz artırımının yapıldığı ay da eylül oldu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) 200 baz puanlık faiz artırımı ile politika faizi yüzde 8,25'ten yüzde 10,25'e yükseldi.

Yılın son çeyreğinde üç ülke faiz artırdı

Geçen yılın son çeyreğine girildiğinde, faiz indirimi döngüsü açısından artık aksiyonların önemli ölçüde yavaşlaması, az sayıda ülkenin bu aracı kullanması dikkati çekti. Öte yandan, Türkiye, Arjantin ve Ermenistan'ın faiz artırdığı görüldü.

Hızlanan aşı çalışmalarına ilişkin iyimserlik ile salgında ikinci dalga endişeleri arasında denge bulmaya çalışan merkez bankası yönetimleri, ekimde 4, kasımda 8 ve aralıkta 2 kez faiz indirdi.

Tunus, Botsvana ve Arjantin (2 kez) ekimde, Avustralya, Moldova, Malavi, Mısır, İzlanda, Endonezya, Filipinler ve Moğolistan kasımda, Sırbistan ile Azerbaycan ise aralıkta faiz indirimi yoluna başvurdu.

En fazla aksiyonu Kolombiya aldı

Geçen yıl Kolombiya 7, Arjantin 6, Meksika 6, Türkiye 5, Pakistan 5, Paraguay 5, Brezilya 5, Filipinler 5, Nambiya 5, Azerbaycan 5, Moldova 5, Endonezya 5, Güney Afrika 5, Sri Lanka 5, İzlanda 5, Rusya 4, Sırbistan 4, Ukrayna 4, Moğolistan 4, Sırbistan 4, Ermenistan 4, Malezya 4, Avustralya 3, Belarus 3, Kanada 3, Kenya 3, Çekya 3, Mısır 3, Vietnam 3, Kuzey Makedonya 3, Polonya 3, Gürcistan 3, Norveç 3, Romanya 3, Tayland 3, Dominik Cumhuriyeti 2, Botsvana 2, Bahreyn 2, Şili 2, Çin 2, Gambiya 2, Hong Kong 2, Macaristan 2, Hindistan 2, Ürdün 2, Kazakistan 2, Kuveyt 2, Makao 2, Mauritius 2, Fas 2, Mozambik 2, Nijerya 2, Peru 2, Suudi Arabistan 2, Güney Kore 2, Tacikistan 2, Tunus 2, Uganda 2, İngiltere 2, ABD 2, Özbekistan 2 ve Zambiya 2 kez faiz indirim aksiyonu aldı.

Böylece geçen yıl merkez bankası en fazla faiz indirim aksiyonu alan ülke Kolombiya oldu.

Alınan aksiyonların büyüklüğü açısından ise Arjantin Merkez Bankası başı çekti. Yıl boyunca toplam 6 kez faiz indiren banka, politika faizini toplamda 1.400 baz puan azaltarak yüzde 48'den yüzde 36'ya çekti.

Geçen yıl bir kez faiz indirenlerle birlikte merkez bankaları, toplamda 207 kez faiz silahını çekmiş oldu.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
İstihdam, kadınlarda yüzde 28,7, erkeklerde yüzde 63,1
İstihdam, kadınlarda yüzde 28,7, erkeklerde yüzde 63,1
TCMB'nin toplam rezervleri yükseldi
TCMB'nin toplam rezervleri yükseldi
New York borsası, Fed Başkanı Powell'in açıklamalarının ardından düşüşle kapandı
New York borsası, Fed Başkanı Powell'in açıklamalarının ardından düşüşle kapandı
Türkiye, ultra milyoner sayısı en çok gerileyen 3'üncü ülke oldu
Türkiye, ultra milyoner sayısı en çok gerileyen 3'üncü ülke oldu
Sayıştay raporu: Kamu zararı 2020 yılında 216 milyon TL'ye yükseldi
Sayıştay raporu: Kamu zararı 2020 yılında 216 milyon TL'ye yükseldi
Türk Lirası, dolar karşısında hızlı bir değer kaybı yaşadı
Türk Lirası, dolar karşısında hızlı bir değer kaybı yaşadı
Küresel piyasalar Powell sonrası negatif seyrediyor
Küresel piyasalar Powell sonrası negatif seyrediyor
Ekonomiyi soğutma çabaları ve artan faizler kredi kullanımını etkiledi
Ekonomiyi soğutma çabaları ve artan faizler kredi kullanımını etkiledi
Merkez Bankası piyasayı 74 milyar lira fonladı
Merkez Bankası piyasayı 74 milyar lira fonladı
Dolar, bir buçuk ay sonra 7,50 liranın üzerine çıktı
Dolar, bir buçuk ay sonra 7,50 liranın üzerine çıktı
Online alışverişlerde sahte ürün satışı yüzde 40 arttı
Online alışverişlerde sahte ürün satışı yüzde 40 arttı
Tavan fiyat kalkıyor! Uçak biletlerine zam göründü
Tavan fiyat kalkıyor! Uçak biletlerine zam göründü
Otomotivde şubatta yapılan 2,5 milyar dolarlık ihracat
Otomotivde şubatta yapılan 2,5 milyar dolarlık ihracat
Döviz mevduatlarında artış sürdü
Döviz mevduatlarında artış sürdü
Faturasını ödeyemeyen 590 bin abonenin doğal gazı kesildi
Faturasını ödeyemeyen 590 bin abonenin doğal gazı kesildi
TCMB'den faiz artış beklentisi güçlendi
TCMB'den faiz artış beklentisi güçlendi
Gıda fiyatları, enflasyonu 19 ayın zirvesine taşıdı
Gıda fiyatları, enflasyonu 19 ayın zirvesine taşıdı
İş Bankası, idari para cezasını yüzde 50 indirimle ödedi
İş Bankası, idari para cezasını yüzde 50 indirimle ödedi
Ekonomiye ilişkin düzenlemeler içeren 'torba kanun teklifi' komisyondan geçti
Ekonomiye ilişkin düzenlemeler içeren 'torba kanun teklifi' komisyondan geçti
Yasa teklifi kabul edilirse Hazine’ye 50 milyar liranın üzerinde yeni borç yükü binecek
Yasa teklifi kabul edilirse Hazine’ye 50 milyar liranın üzerinde yeni borç yükü binecek
Enflasyon, memur ve emekli zammını eritti
Enflasyon, memur ve emekli zammını eritti
Merkez Bankası: Sıkı para politikası duruşu sürecek
Merkez Bankası: Sıkı para politikası duruşu sürecek
Küresel piyasalar, Fed Başkanı Powell'ın açıklamalarına odaklandı
Küresel piyasalar, Fed Başkanı Powell'ın açıklamalarına odaklandı
TCMB, bu ay faiz artıracak
TCMB, bu ay faiz artıracak
Ticaret Bakanlığı 63 şirketi "dış ticaret sermaye şirketi" statüsüne aldı
Ticaret Bakanlığı 63 şirketi "dış ticaret sermaye şirketi" statüsüne aldı
Kredi verilmezse, esnaf hiçbir borcunu ödeyemez
Kredi verilmezse, esnaf hiçbir borcunu ödeyemez
İşsizliğe ve güvencesizliğe karşı 100'e yakın kurumdan çağrı: İşsizlik suç değil, temel gelir güvencesi yaşatır!
İşsizliğe ve güvencesizliğe karşı 100'e yakın kurumdan çağrı: İşsizlik suç değil, temel gelir güvencesi yaşatır!
Kamu mevduat bankaları kâr edemedi
Kamu mevduat bankaları kâr edemedi
Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 18 ülkeye ek gümrük vergisi getirildi
Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 18 ülkeye ek gümrük vergisi getirildi
"Artan emtia fiyatlarının gecikmeli olarak enflasyona etkisi olacak
"Artan emtia fiyatlarının gecikmeli olarak enflasyona etkisi olacak
Yıllık enflasyon yüzde 15’in üzerine çıktı
Yıllık enflasyon yüzde 15’in üzerine çıktı
Türkiye, kişi başına düşen milli gelirde 192 ülke arasında 74'üncü sıraya geriledi
Türkiye, kişi başına düşen milli gelirde 192 ülke arasında 74'üncü sıraya geriledi
Bireysel emeklilikte net katılımcı eksiye düştü
Bireysel emeklilikte net katılımcı eksiye düştü
Benzin, otogaz ve motorin satışlarında büyük düşüş yaşandı
Benzin, otogaz ve motorin satışlarında büyük düşüş yaşandı
Yurt içi piyasalar enflasyon verisine odaklandı
Yurt içi piyasalar enflasyon verisine odaklandı
EPDK, haksız kar artışı yapan şirketler hakkında inceleme başlattı
EPDK, haksız kar artışı yapan şirketler hakkında inceleme başlattı
Hem aylık hem dönemlik ihracatta 5. sıradayız
Hem aylık hem dönemlik ihracatta 5. sıradayız
Gaziantep’ten tüm zamanların en yüksek şubat ayı ihracatı
Gaziantep’ten tüm zamanların en yüksek şubat ayı ihracatı
Kısa çalışma ve işsizlik ödemeleri 5 Mart'ta yapılacak
Kısa çalışma ve işsizlik ödemeleri 5 Mart'ta yapılacak
Dış ticaret açığı yüzde 10.7 artarak 3.36 milyar dolara çıktı
Dış ticaret açığı yüzde 10.7 artarak 3.36 milyar dolara çıktı
Haziran ayından bu yana ons altın fiyatlarında en düşük seviye
Haziran ayından bu yana ons altın fiyatlarında en düşük seviye
Yeşil eriğin kilosu 750 lira
Yeşil eriğin kilosu 750 lira
Goldman Sachs, Türkiye için büyüme tahminini aşağı çekti
Goldman Sachs, Türkiye için büyüme tahminini aşağı çekti
Türkiye, Azerbaycan'dan sıfır gümrük vergisiyle gıda ürünü ithal edecek
Türkiye, Azerbaycan'dan sıfır gümrük vergisiyle gıda ürünü ithal edecek
500 ya da 1000 liralık yeni banknotlara hazırlık yapılıyor
500 ya da 1000 liralık yeni banknotlara hazırlık yapılıyor
Cumhurbaşkanlığı koruma kalkanına yılda 263 milyon TL harcandı
Cumhurbaşkanlığı koruma kalkanına yılda 263 milyon TL harcandı
‘İstihdam düşerken büyüme nasıl oldu?’
‘İstihdam düşerken büyüme nasıl oldu?’
2020'yi büyümeyle kapatan nadir ülkelerden olduk
2020'yi büyümeyle kapatan nadir ülkelerden olduk