Oxfam: Zenginler Covid-19'u çabuk atlattı, yoksullar için salgın etkisi 10 yılı geçebilir

Oxfam tarafından yayımlanan 'Eşitsizlik Virüsü' raporuna göre zenginler, dokuz ayda Coronavirus salgınının ekonomik etkilerini atlatırken, yoksul kesimin toparlanması 10 yılı aşabilir...

artıgerçek > Ekonomi - 25 Ocak 2021

Uluslararası sivil toplum kuruluşu Oxfam, “Eşitsizlik Virüsü” başlıklı raporunu, 25 Ocak’ta Dünya Ekonomik Forumu’nun düzenlediği “Davos Gündemi”nin açılış gününde yayımlıyor. Oxfam’ın yeni raporuna göre, dünya üzerindeki en zengin 1000 kişi Covid-19 döneminde yaşadıkları maddi kayıpları dokuz ay gibi kısa bir sürede tamamen telafi ederken, dünyanın en yoksulları için salgının ekonomik etkilerini atlatmak 10 yıldan daha uzun bir süre alabilir.

Rapora göreCovid-19 dünya üzerindeki neredeyse her ülkede ekonomik eşitsizliği aynı anda arttırma potansiyeli taşıyor. Üstelik bu durum, yüz yıl önce kayıtlar tutulmaya başladığından bu yana ilk kez gerçekleşiyor.

Eşitsizliğin artması şu anlama geliyor: Yoksulluk içerisinde yaşayan insan sayısının salgın öncesi seviyesine gelmesi, çoğunlukla Beyaz erkeklerden oluşan dünyanın en zengin 1000 milyarderinin servetinin salgın öncesi seviyelere ulaşmasından 14 kat daha uzun sürecek.

Oxfam’ın yürüttüğü ve 79 ülkeden 295 iktisatçının katıldığı yeni bir küresel araştırmanın sonuçlarına göre ise, Jeffrey Sachs, Jayati Ghosh ve Gabriel Zucman’ın da aralarında olduğu katılımcıların yüzde 87’si salgın sonrasında kendi ülkelerinde gelir eşitsizliğinin “artacağını” ya da “ciddi oranda artacağını” tahmin ediyor.

Oxfam’ın raporu, milyarlarca insan kıt kanaat geçinmek için mücadele ederken, yozlaşmış ekonomik sistemin, Büyük Buhran’dan bu yana yaşanan en kötü ekonomik durgunluk döneminde süper zenginler grubunun serveti kendi ellerinde toplamasına nasıl olanak sağladığını gösteriyor.

Dünyanın en zenginleri için ekonomik durgunluk sona erdi. Dünyanın en zengin 10 erkeği, pandeminin başından bu yana toplam servetlerini yarım trilyon dolar arttırdılar; bu rakam herkesin Covid-19 aşısına erişmesini ve kimsenin salgın nedeniyle yoksulluğa sürüklenmemesini sağlamak için fazlasıyla yeterli. Aynı zamanda salgın son 90 yılın en kötü işsizlik krizini başlattı: 100 milyonlarca insan ya işsiz ya da yeterli gelir elde edemediği işlerde çalışıyor.

Bir kez daha, en çok etkilenenler kadınlar oldu. Küresel olarak kadınlar, pandemiden en çok etkilenen düşük ücretli ve güvencesiz işlerde erkeklere oranla daha fazla çalışıyorlar. Bu sektörlerde çalışan kadınların ve erkeklerin oranı eşit olsaydı, bugün 112 milyon kadın işini ve gelirini kaybetme riskiyle karşı karşıya olmayacaktı. Aynı zamanda, kadınlar küresel sağlık hizmetleri ve sosyal hizmet çalışanlarının yaklaşık %70’ini oluşturuyor – bu işler, yaşamsal önemde olmasına rağmen düşük ücretli işler ve bu işlerde çalışanların Covid-19’a yakalanma riski daha yüksek.

Eşitsizlik hayatlara mâl oluyor. Brezilya’da Afrika kökenli kişilerin Covid-19 sebebiyle ölme olasılığı Beyazlara göre yüzde 40 daha yüksek. ABD’de ise Siyahların ve Latinlerin Covid-19 ölüm oranları Beyazlarla eşit olsaydı, bugün yaklaşık 22.000 Siyah ve Latin hayatta olacaktı. Kayıtlar, İngiltere’nin en yoksul bölgelerindeki Covid-19 ölüm oranlarının en zengin bölgelerindeki ölüm oranına kıyasla iki kat daha fazla olduğunu; Fransa, Hindistan ve İspanya gibi ülkelerin yoksul bölgelerinde Covid-19 bulaş ve ölüm oranlarının diğer bölgelere oranla daha yüksek olduğunu gösteriyor.

- Covid-19’un ekonomik etkilerini iyileştirmenin anahtarı daha adil ekonomiler. Salgın sırasında en çok kâr eden 32 küresel şirkete getirilecek geçici bir kâr vergisi, 2020’de 104 milyar dolarlık bir kaynak yaratabilirdi. Bu rakam tüm çalışanlara işsizlik yardımı ve düşük ve orta gelirli ülkelerdeki çocuklar ve yaşlılara mali destek vermek için yeterli olabilirdi.

Eşitsizlikteki en büyük artış

Oxfam International Genel Direktörü Gabriela Bucher, şu ifadeleri kullandı:

“Eşitsizlikte, kayıtların tutulmaya başladığı günden bu yana görülen en büyük artışa tanık oluyoruz. Zenginle yoksul arasındaki derin uçurum en az virüs kadar ölümcül.”

“Salgın sırasında ön saflarda çalışanlar -mağazalardaki satış görevlileri, sağlık çalışanları, pazarcılar- faturalarını ödemek ve sofralarına yemek getirmek için mücadele ederken, yozlaşmış ekonomiler lüks içindeki yaşamlarıyla salgını hiç hasar almadan atlatan bir seçkinler grubuna servet aktarmaya devam ediyor.
Kadınlar ve toplumun çeperlerine itilmiş ırksal ve etnik gruplar salgının etkilerini en ağır şekilde yaşıyorlar: bu grupların yoksulluğa itilmesi, açlığa mahkûm edilmesi ve sağlık hizmetlerinden dışlanması daha olası.”

Reel ekonomide devam eden durgunluğa rağmen, borsaların toparlanmasıyla birlikte milyarderler servetlerini rekor seviyelere geri getirebildiler. Aralık 2020 itibarıyla milyarderlerin toplam serveti, G-20 hükümetlerinin Covid-19 döneminde sundukları kurtarma paketlerinin toplam değerine eşit, yani 11,95 trilyon dolar oldu. Hal böyleyken, ekonomik toparlanmaya giden yol, özellikle Covid-19 öncesinde hayatta kalmak için mücadele eden insanlar için uzun bir yol olacak. Salgın başladığında, yoksul ülkelerdeki işçilerin yarısından fazlası yoksulluk içinde yaşıyordu ve küresel olarak işçilerin dörtte üçünün hastalık ödeneği ya da işsizlik yardımı gibi sosyal haklara erişimi yoktu.
Bucher sözlerine şöyle devam etti: “Eşitsizlik, kaçınılmaz değil, politik bir seçimdir. Hükümetlerin Covid-19’dan sonra gezegeni koruyan ve yoksulluğa son veren daha eşit ve kapsayıcı ekonomiler inşa etme şansını değerlendirmeleri gerekiyor.”

“Eşitsizlikle mücadele ekonomik kurtarma ve iyileşme çabalarının merkezinde yer almalı. Hükümetler herkesin Covid-19 aşısına ve işlerini kaybederlerse finansal desteğe erişmelerini sağlamalı. Milyonlarca insan için istihdam sağlayacak düşük karbonlu ekonomilere ve kamu hizmetlerine yatırım yapmalı ve herkesin kaliteli eğitim, sağlık ve sosyal bakıma erişmesini ve en zengin kişilerin ve şirketlerin üzerlerine düşen vergi yükünü adil bir şekilde ödemelerini sağlamalı.”

“Bu önlemler umutsuz zamanlar için ortaya atılan geçici çözümler olmamalı; yalnızca ayrıcalıklı bir azınlığın değil, tüm insanların yararına çalışan ekonomilerdeki ‘yeni normal’ olmalı.”

Pandemi Türkiye’de de hayatın her alanındaki mevcut eşitsizlikleri derinleştirdi:

- Gelir eşitsizliği artıyor. Dünya Bankası’nın Türkiye Ekonomik İzleme Raporu’na göre, Türkiye’de 1,2 milyon insan salgın sebebiyle yoksulluğa sürüklenebilir. Oysa Türkiye’deki 21 milyarderin serveti mart ayından bu yana 19 milyar TL arttı. Bu tutar, Türkiye’de pandemi nedeniyle yoksulluğa düşme riski altındaki 1,2 milyon kişiye yedi ay boyunca aylık 2.261TL’lik nakit destek verilmesine eş. Türkiye’deki gelir farkları da artan eşitsizliği çarpıcı bir şekilde sergiliyor: Bir hemşirenin, bir genel müdürün bir yıllık maaşını kazanması için 41 yıl çalışması gerekiyor. Bir genel müdürün ise bir hemşirenin bir yıllık maaşını kazanması için sekiz gün çalışması yeterli. Türkiye’de pandemi nedeniyle işsizlikte de artış olacağı öngörülüyor. Dünya Bankası’nın Temmuz 2020’de yayımladığı rapora göre çalışanların sadece yüzde 10’u evden çalışma imkanına sahip ve 7 milyon çalışan pandeminin ekonomi üzerindeki etkilerinden dolayı işlerini kaybetme riski ile karşı karşıya.

- Kadınlar pandemiden daha fazla etkileniyor. TEPAV’ın Mayıs 2020’de yürüttüğü bir anket çalışması, ankete katılan çalışanların yüzde 32’sinin pandemiden sonra iş durumlarında bir değişiklik olmadığını, ama bu oranın kadın çalışanlar için yüzde 7,4 olduğunu gösteriyor. BM Kadın Birimi tarafından yayımlanan Nisan 2020 tarihli araştırma ise ücretsiz izne çıkarılan kadınların oranının erkeklerden daha yüksek olduğunu gösteriyor (kadınların yüzde 18,4’ü ücretsiz izne çıkarılırken erkeklerin yüzde 14,2’si ücretsiz izne çıkarıldı). Ayrıca kadınların sosyal güvencesi olmayan ya da düşük olan kayıt dışı işlerde çalışma olasılığı daha yüksek. Kadınların ücretsiz bakım emeği yükü de artışta. Ağustos 2020 tarihli UNDP araştırmasına göre, salgın sırasında kadınların ücretsiz bakım emeği yüklerinde 1,6 saatlik bir artış görülürken, erkekler için bu süre yalnızca 0,8 saat. BM Kadın Birimi’ne göre, doktorların yüzde 50’si, sağlık personelinin yüzde 70’i ve ebelerin yüzde 100’ü kadınlardan oluşuyor; bu da kadınların Covid-19’a yakalanma riskinin daha fazla olduğunu gösteriyor.

- Eğitime erişimdeki mevcut eşitsizlikler giderek kötüleşiyor. 2020 OECD İstihdam Görünümü raporu, Türkiye’deki hanelerin yarısından azının bilgisayara erişimi olduğunu ortaya koydu. OECD’nin Ağustos 2020 tarihli raporu ise, Türkiye’de yoksul hanelerde yaşayan ergenlik çağındaki çocukların yalnızca yüzde 27’sinin uzaktan eğitime erişebildiğini gösterdi.

- Pandemi en çok yoksulları etkiliyor. Türk Tabipleri Birliği tarafından Aralık 2020 tarihinde yayımlanan Covid-19 Pandemisi 9'uncu Ay Değerlendirme Raporuna göre, Hayat Eve Sığar mobil uygulaması verileri, sosyoekonomik sınıf, daha iyi barınma olanaklarına erişim ve yeşil alanlara erişimin kişilerin Covid-19 virüsüne yakalanma olasılığını etkilediğini gösteriyor.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
İstihdam, kadınlarda yüzde 28,7, erkeklerde yüzde 63,1
İstihdam, kadınlarda yüzde 28,7, erkeklerde yüzde 63,1
TCMB'nin toplam rezervleri yükseldi
TCMB'nin toplam rezervleri yükseldi
New York borsası, Fed Başkanı Powell'in açıklamalarının ardından düşüşle kapandı
New York borsası, Fed Başkanı Powell'in açıklamalarının ardından düşüşle kapandı
Türkiye, ultra milyoner sayısı en çok gerileyen 3'üncü ülke oldu
Türkiye, ultra milyoner sayısı en çok gerileyen 3'üncü ülke oldu
Sayıştay raporu: Kamu zararı 2020 yılında 216 milyon TL'ye yükseldi
Sayıştay raporu: Kamu zararı 2020 yılında 216 milyon TL'ye yükseldi
Türk Lirası, dolar karşısında hızlı bir değer kaybı yaşadı
Türk Lirası, dolar karşısında hızlı bir değer kaybı yaşadı
Küresel piyasalar Powell sonrası negatif seyrediyor
Küresel piyasalar Powell sonrası negatif seyrediyor
Ekonomiyi soğutma çabaları ve artan faizler kredi kullanımını etkiledi
Ekonomiyi soğutma çabaları ve artan faizler kredi kullanımını etkiledi
Merkez Bankası piyasayı 74 milyar lira fonladı
Merkez Bankası piyasayı 74 milyar lira fonladı
Dolar, bir buçuk ay sonra 7,50 liranın üzerine çıktı
Dolar, bir buçuk ay sonra 7,50 liranın üzerine çıktı
Online alışverişlerde sahte ürün satışı yüzde 40 arttı
Online alışverişlerde sahte ürün satışı yüzde 40 arttı
Tavan fiyat kalkıyor! Uçak biletlerine zam göründü
Tavan fiyat kalkıyor! Uçak biletlerine zam göründü
Otomotivde şubatta yapılan 2,5 milyar dolarlık ihracat
Otomotivde şubatta yapılan 2,5 milyar dolarlık ihracat
Döviz mevduatlarında artış sürdü
Döviz mevduatlarında artış sürdü
Faturasını ödeyemeyen 590 bin abonenin doğal gazı kesildi
Faturasını ödeyemeyen 590 bin abonenin doğal gazı kesildi
TCMB'den faiz artış beklentisi güçlendi
TCMB'den faiz artış beklentisi güçlendi
Gıda fiyatları, enflasyonu 19 ayın zirvesine taşıdı
Gıda fiyatları, enflasyonu 19 ayın zirvesine taşıdı
İş Bankası, idari para cezasını yüzde 50 indirimle ödedi
İş Bankası, idari para cezasını yüzde 50 indirimle ödedi
Ekonomiye ilişkin düzenlemeler içeren 'torba kanun teklifi' komisyondan geçti
Ekonomiye ilişkin düzenlemeler içeren 'torba kanun teklifi' komisyondan geçti
Yasa teklifi kabul edilirse Hazine’ye 50 milyar liranın üzerinde yeni borç yükü binecek
Yasa teklifi kabul edilirse Hazine’ye 50 milyar liranın üzerinde yeni borç yükü binecek
Enflasyon, memur ve emekli zammını eritti
Enflasyon, memur ve emekli zammını eritti
Merkez Bankası: Sıkı para politikası duruşu sürecek
Merkez Bankası: Sıkı para politikası duruşu sürecek
Küresel piyasalar, Fed Başkanı Powell'ın açıklamalarına odaklandı
Küresel piyasalar, Fed Başkanı Powell'ın açıklamalarına odaklandı
TCMB, bu ay faiz artıracak
TCMB, bu ay faiz artıracak
Ticaret Bakanlığı 63 şirketi "dış ticaret sermaye şirketi" statüsüne aldı
Ticaret Bakanlığı 63 şirketi "dış ticaret sermaye şirketi" statüsüne aldı
Kredi verilmezse, esnaf hiçbir borcunu ödeyemez
Kredi verilmezse, esnaf hiçbir borcunu ödeyemez
İşsizliğe ve güvencesizliğe karşı 100'e yakın kurumdan çağrı: İşsizlik suç değil, temel gelir güvencesi yaşatır!
İşsizliğe ve güvencesizliğe karşı 100'e yakın kurumdan çağrı: İşsizlik suç değil, temel gelir güvencesi yaşatır!
Kamu mevduat bankaları kâr edemedi
Kamu mevduat bankaları kâr edemedi
Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 18 ülkeye ek gümrük vergisi getirildi
Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 18 ülkeye ek gümrük vergisi getirildi
"Artan emtia fiyatlarının gecikmeli olarak enflasyona etkisi olacak
"Artan emtia fiyatlarının gecikmeli olarak enflasyona etkisi olacak
Yıllık enflasyon yüzde 15’in üzerine çıktı
Yıllık enflasyon yüzde 15’in üzerine çıktı
Türkiye, kişi başına düşen milli gelirde 192 ülke arasında 74'üncü sıraya geriledi
Türkiye, kişi başına düşen milli gelirde 192 ülke arasında 74'üncü sıraya geriledi
Bireysel emeklilikte net katılımcı eksiye düştü
Bireysel emeklilikte net katılımcı eksiye düştü
Benzin, otogaz ve motorin satışlarında büyük düşüş yaşandı
Benzin, otogaz ve motorin satışlarında büyük düşüş yaşandı
Yurt içi piyasalar enflasyon verisine odaklandı
Yurt içi piyasalar enflasyon verisine odaklandı
EPDK, haksız kar artışı yapan şirketler hakkında inceleme başlattı
EPDK, haksız kar artışı yapan şirketler hakkında inceleme başlattı
Hem aylık hem dönemlik ihracatta 5. sıradayız
Hem aylık hem dönemlik ihracatta 5. sıradayız
Gaziantep’ten tüm zamanların en yüksek şubat ayı ihracatı
Gaziantep’ten tüm zamanların en yüksek şubat ayı ihracatı
Kısa çalışma ve işsizlik ödemeleri 5 Mart'ta yapılacak
Kısa çalışma ve işsizlik ödemeleri 5 Mart'ta yapılacak
Dış ticaret açığı yüzde 10.7 artarak 3.36 milyar dolara çıktı
Dış ticaret açığı yüzde 10.7 artarak 3.36 milyar dolara çıktı
Haziran ayından bu yana ons altın fiyatlarında en düşük seviye
Haziran ayından bu yana ons altın fiyatlarında en düşük seviye
Yeşil eriğin kilosu 750 lira
Yeşil eriğin kilosu 750 lira
Goldman Sachs, Türkiye için büyüme tahminini aşağı çekti
Goldman Sachs, Türkiye için büyüme tahminini aşağı çekti
Türkiye, Azerbaycan'dan sıfır gümrük vergisiyle gıda ürünü ithal edecek
Türkiye, Azerbaycan'dan sıfır gümrük vergisiyle gıda ürünü ithal edecek
500 ya da 1000 liralık yeni banknotlara hazırlık yapılıyor
500 ya da 1000 liralık yeni banknotlara hazırlık yapılıyor
Cumhurbaşkanlığı koruma kalkanına yılda 263 milyon TL harcandı
Cumhurbaşkanlığı koruma kalkanına yılda 263 milyon TL harcandı
‘İstihdam düşerken büyüme nasıl oldu?’
‘İstihdam düşerken büyüme nasıl oldu?’
2020'yi büyümeyle kapatan nadir ülkelerden olduk
2020'yi büyümeyle kapatan nadir ülkelerden olduk