‘Laik hukuk devletine yakışmayan nefret söylemleri kabul edilemez’

Diyanetin Cuma Hutbesini değerlendiren Av. Aysu Berfin Çelik, lâik ve sosyal hukuk devleti ilkelerine ters olduğunu söyledi

Haber Merkezi > Yaşam - 29 Nisan 2020

Geçtiğimiz günlerde Diyanet İşleri Başkanlığı’nın tüm camilerde okuduğu ve web sitesinde de yayınlandığı Cuma Hutbesi'nde eşcinselliğin "sapkınlık" ve nikahsız yaşamanın “haram” olduğu söylemi, birçok kesim tarafından nefret söylemi, ayrımcılık ve hedef gösterme olarak değerlendirildi. Konuya ilişkin görüştüğümüz Av. Aysu Berfin Çelik, Diyanetin tartışma konusu olan söyleminin, dini ve ideolojik perspektif ile bakılan bir anlayışa dayandığı değerlendirmesinde bulundu.
‘Yasalara aykırılık içeren söylem, suç unsuru içermektedir’

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na göre, Diyanetin nefret suçu işlediğini söyleyen Çelik, “Anayasa’nın 2’inci maddesine göre ; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devletidir. Ayrıca anayasanın  10’uncu maddesine göre: Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. (Ek fıkra: 7/5/2004-5170/1 md.) Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin (Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı) Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Yine anayasanın 20 maddesine göre, herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz. Türk Ceza Kanunu TCK Madde 216 Halkın bir kesimini, sosyal sınıf, ırk, din, mezhep, cinsiyet veya bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılayan kişi, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Türk Ceza Kanunu (“TCK”) 122. Maddedesine göre ise,  “Dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep farklılığından kaynaklanan nefret nedeniyle; a) Bir kişiye kamuya arz edilmiş olan bir taşınır veya taşınmaz malın satılmasını, devrini veya kiraya verilmesini, b) Bir kişinin kamuya arz edilmiş belli bir hizmetten yararlanmasını, c) Bir kişinin işe alınmasını, d) Bir kişinin olağan bir ekonomik etkinlikte bulunmasını, engelleyen kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır” dedi.
‘Hukuki bir dayanağı yok’
Hutbenin hukuki bir dayanağı olmayan nefret söylemi içerdiğine dikkat çeken Çelik,  Anayasanın madde hükümlerinde belirtildiği gibi, inancı, mezhep farklılığı nedeniyle beslediği nefret neticesinde önyargılı ve düşmanca harekette bulunan, ayrımcılığa ve hak kaybına sebebiyet veren kişinin hürriyete karşı suç işlediği başlığı altında yer alan nefret ve ayrımcılık suçunu işlemiş olarak kabul edileceğini kaydetti. Çelik, “Görüldüğü üzere gerek Anayasamız gerek uluslararası hukukta düzenlenen yasalara aykırılık içeren söylem, suç unsuru içermektedir. Bu tartışma, tamamen dini ve ideolojik perspektiften bakan anlayışa dayanmaktadır. Hukuki bir dayanağı olmadığı gibi demokratik laik hukuk devletine yakışmayan nefret söylemleri kabul edilemez” ifadelerini kullandı.

‘Lâik ve sosyal bir hukuk Devleti ilkelerine ters düşmektedir’

Çelik, Türkiye Cumhuriyeti devleti vatandaşları arasında ayrımcılık yapılması anayasa ve taraf olduğu uluslararası sözleşmelere aykırı olduğunu vurgulayarak, “Kimse medeni hali kimliği nedeniyle şiddete maruz bırakılamaz nefret söylemleri ile halkı şiddete yönlendiremez” dedi. Diyanetin yapmış olduğu açıklama ayrımcılık ve şiddetin meşrulaştırılması olarak değerlendiren Çelik, “Cumhuriyet savcılarının bu konuda hak arayan barolar hakkında suç duyurusunda bulunması yargının bağımsızlık ve tarafsızlığını yitirdiğinin en büyük göstergesidir. Alenen suç işleyen bir kamu görevlisine karşı hak arayan barolar hakkında suç duyurusunda bulunmak, hukuka akla mantığa aykırıdır. Anayasamızda (madde 2) yer alan değiştirilemeyen ve değiştirilmesi teklif dahi edilemeyen, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devleti ilkelerine ters düşmektedir.  Hukuk devletinin en önemli unsuru olan insan haklarına saygıyı ve insan onurunu odak noktası yapan düzenlemeleri uygulamaya koymaktadırlar” ifadelerinde bulundu.

‘İlimden gidilmeyen her yolun sonu karanlıktır’

İnsan hakları;  kişilerin insan olmalarından dolayı sahip oldukları dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez haklar olduğunu bir kez daha hatırlatan Çelik, “LGBT hakları insan haklarıdır LGBT savunmak temel hak ve özgürlükleri savunmaktır” dedi. Çelik son olarak da şunu söyledi: “Hacı Bektaş Veli’nin dediği gibi, ilimden gidilmeyen her yolun sonu karanlıktır.” Esra Aydın

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Aykut Tuzcu’nun kitabının ilk cildi, Yeniinsan Yayınevi tarafından satışa sunuldu
Aykut Tuzcu’nun kitabının ilk cildi, Yeniinsan Yayınevi tarafından satışa sunuldu
Katı bir sokağa çıkma kısıtlaması lazım ve elzem
Katı bir sokağa çıkma kısıtlaması lazım ve elzem
Anayasa Mahkemesi: Oturma eylemine idari para cezası kesilmesi hak ihlalidir
Anayasa Mahkemesi: Oturma eylemine idari para cezası kesilmesi hak ihlalidir
Kadınlar Hegemonya belgeselinde Türkiye'deki şiddeti anlattı
Kadınlar Hegemonya belgeselinde Türkiye'deki şiddeti anlattı
Açlık sınırı 2 bin 516 TL'ye yükseldi
Açlık sınırı 2 bin 516 TL'ye yükseldi
Geldiklerinde 2-3 kişi olan aileler, bugün 7-8 kişi oldu
Geldiklerinde 2-3 kişi olan aileler, bugün 7-8 kişi oldu
"Ben, silahları görüntüleriyle kitap evinin görüntülerini (savcılığa) verdim”
"Ben, silahları görüntüleriyle kitap evinin görüntülerini (savcılığa) verdim”
Sadece fark ve takdir edilmek istiyoruz
Sadece fark ve takdir edilmek istiyoruz
Anne burada çok kötü şeyler oluyor beni alın
Anne burada çok kötü şeyler oluyor beni alın
Gazeteci, siyasetçi ve hak savunucuları gözaltında
Gazeteci, siyasetçi ve hak savunucuları gözaltında
Klavye yerine elle yazmak beyni aktifleştiriyor
Klavye yerine elle yazmak beyni aktifleştiriyor
Cezaevinde kayıt dışı görüşmeler yapan savcı, İnfaz Kurumları İzleme Kurulu Üyeliği’ne seçildi
Cezaevinde kayıt dışı görüşmeler yapan savcı, İnfaz Kurumları İzleme Kurulu Üyeliği’ne seçildi
AYM ve AİHM kararları “yeniden yargılama” sebebi oluyor; tutukluluk süreleri azalıyor
AYM ve AİHM kararları “yeniden yargılama” sebebi oluyor; tutukluluk süreleri azalıyor
"Türkiye'de her an 7'nin üzerinde bir deprem olabilir"
"Türkiye'de her an 7'nin üzerinde bir deprem olabilir"
Tüm destekler gerçekleşse de 2026’da 17 milyon vatandaş hâlâ riskli binalarda yaşıyor olacak
Tüm destekler gerçekleşse de 2026’da 17 milyon vatandaş hâlâ riskli binalarda yaşıyor olacak
4 gün boyunca yoğunlaştırılmış Koronavirüs denetimleri yapılacak
4 gün boyunca yoğunlaştırılmış Koronavirüs denetimleri yapılacak
İlhami Yıldırım: Acaba daha ne saçmalıklar göreceğiz
İlhami Yıldırım: Acaba daha ne saçmalıklar göreceğiz
Kadınlar, kadına yönelik şiddete karşı alanlardaydı
Kadınlar, kadına yönelik şiddete karşı alanlardaydı
İsyandayız!
İsyandayız!
Kadına yönelik şiddeti önlemek için toplumsal zihniyet değişmeli
Kadına yönelik şiddeti önlemek için toplumsal zihniyet değişmeli
TSE standartlarına uygun olmayan maskeler salgını hızlandırıyor
TSE standartlarına uygun olmayan maskeler salgını hızlandırıyor
Koronavirüs vakaları artınca 'beyran' ilgi görmeye başladı
Koronavirüs vakaları artınca 'beyran' ilgi görmeye başladı
Şiddet insanlığın ayıbı, hiçbir şekilde kabul edilemez
Şiddet insanlığın ayıbı, hiçbir şekilde kabul edilemez
Y ve z kuşağındakiler, ‘karma’  çalışma modeli talep ediyor
Y ve z kuşağındakiler, ‘karma’  çalışma modeli talep ediyor
Af Örgütü: Kadınlardan ilham almaya devam edeceğiz
Af Örgütü: Kadınlardan ilham almaya devam edeceğiz
“Sen de bir ateş böceği yak, karanlığı aydınlat”
“Sen de bir ateş böceği yak, karanlığı aydınlat”
Sokakları, meydanları, kampüsleri, fabrikaları, tarlaları terk etmeyeceğiz
Sokakları, meydanları, kampüsleri, fabrikaları, tarlaları terk etmeyeceğiz
Uçan taksiler 2025'te gökyüzünde olabilir
Uçan taksiler 2025'te gökyüzünde olabilir
İskoçya, regl ürünlerini herkes için ücretsiz yapan ilk ülke oldu
İskoçya, regl ürünlerini herkes için ücretsiz yapan ilk ülke oldu
AİHM: Gizli tanık hak ihlalidir
AİHM: Gizli tanık hak ihlalidir
Pandemide evde kalan çay içti, tüketim arttı
Pandemide evde kalan çay içti, tüketim arttı
HDP, Meclis'ten seslendi: Birlikte mücadele edelim
HDP, Meclis'ten seslendi: Birlikte mücadele edelim
Erkek şiddeti cezasız kalmasın
Erkek şiddeti cezasız kalmasın
Dünya genelinde tespit edilen Covid-19 vaka sayısı 60 milyonu aştı!
Dünya genelinde tespit edilen Covid-19 vaka sayısı 60 milyonu aştı!
O gazete 'kupürü' öldürülen her bir kadının hayatıdır
O gazete 'kupürü' öldürülen her bir kadının hayatıdır
Hayvan Hakları Yasası yeniden güncellendi!
Hayvan Hakları Yasası yeniden güncellendi!
LPG’li araçlar, kapalı otoparklarda tehlike yaratacak
LPG’li araçlar, kapalı otoparklarda tehlike yaratacak
Şahinbey’de 5 bin tane asma fidanı dikildi
Şahinbey’de 5 bin tane asma fidanı dikildi
Kötümser hissedenler iki katına çıktı
Kötümser hissedenler iki katına çıktı
25 Kasım'a giderken erkek şiddeti raporu: Her gün ortalama 3 kadın katlediliyor
25 Kasım'a giderken erkek şiddeti raporu: Her gün ortalama 3 kadın katlediliyor
Kaşıkçı tehdit ediliyordu
Kaşıkçı tehdit ediliyordu
75 kadın gözaltında cinsel saldırıya karşı destek talep etti
75 kadın gözaltında cinsel saldırıya karşı destek talep etti
Kadınlar, yalnızca kadın oldukları için öldürülüyor
Kadınlar, yalnızca kadın oldukları için öldürülüyor
TTB Onur Kurulu üyesi Gökalp'in de aralarında olduğu 5 kişi tutuklandı
TTB Onur Kurulu üyesi Gökalp'in de aralarında olduğu 5 kişi tutuklandı
Doktorun tacizine uğrayan kadına, elindeki rapora rağmen 4 yıl sonra yeniden muayene
Doktorun tacizine uğrayan kadına, elindeki rapora rağmen 4 yıl sonra yeniden muayene
BM: Karantinalara rağmen atmosferdeki karbondioksit oranı rekor seviyede
BM: Karantinalara rağmen atmosferdeki karbondioksit oranı rekor seviyede
Utah'ta kırmızı taşların arasında "gizemli" bir monolit bulundu
Utah'ta kırmızı taşların arasında "gizemli" bir monolit bulundu
Erkekler 327 günde 253 kadını öldürdü, 715 kadını yaraladı
Erkekler 327 günde 253 kadını öldürdü, 715 kadını yaraladı