‘Laik hukuk devletine yakışmayan nefret söylemleri kabul edilemez’

Diyanetin Cuma Hutbesini değerlendiren Av. Aysu Berfin Çelik, lâik ve sosyal hukuk devleti ilkelerine ters olduğunu söyledi

Haber Merkezi > Yaşam - 29 Nisan 2020

Geçtiğimiz günlerde Diyanet İşleri Başkanlığı’nın tüm camilerde okuduğu ve web sitesinde de yayınlandığı Cuma Hutbesi'nde eşcinselliğin "sapkınlık" ve nikahsız yaşamanın “haram” olduğu söylemi, birçok kesim tarafından nefret söylemi, ayrımcılık ve hedef gösterme olarak değerlendirildi. Konuya ilişkin görüştüğümüz Av. Aysu Berfin Çelik, Diyanetin tartışma konusu olan söyleminin, dini ve ideolojik perspektif ile bakılan bir anlayışa dayandığı değerlendirmesinde bulundu.
‘Yasalara aykırılık içeren söylem, suç unsuru içermektedir’

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na göre, Diyanetin nefret suçu işlediğini söyleyen Çelik, “Anayasa’nın 2’inci maddesine göre ; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devletidir. Ayrıca anayasanın  10’uncu maddesine göre: Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. (Ek fıkra: 7/5/2004-5170/1 md.) Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin (Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı) Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Yine anayasanın 20 maddesine göre, herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz. Türk Ceza Kanunu TCK Madde 216 Halkın bir kesimini, sosyal sınıf, ırk, din, mezhep, cinsiyet veya bölge farklılığına dayanarak alenen aşağılayan kişi, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Türk Ceza Kanunu (“TCK”) 122. Maddedesine göre ise,  “Dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep farklılığından kaynaklanan nefret nedeniyle; a) Bir kişiye kamuya arz edilmiş olan bir taşınır veya taşınmaz malın satılmasını, devrini veya kiraya verilmesini, b) Bir kişinin kamuya arz edilmiş belli bir hizmetten yararlanmasını, c) Bir kişinin işe alınmasını, d) Bir kişinin olağan bir ekonomik etkinlikte bulunmasını, engelleyen kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır” dedi.
‘Hukuki bir dayanağı yok’
Hutbenin hukuki bir dayanağı olmayan nefret söylemi içerdiğine dikkat çeken Çelik,  Anayasanın madde hükümlerinde belirtildiği gibi, inancı, mezhep farklılığı nedeniyle beslediği nefret neticesinde önyargılı ve düşmanca harekette bulunan, ayrımcılığa ve hak kaybına sebebiyet veren kişinin hürriyete karşı suç işlediği başlığı altında yer alan nefret ve ayrımcılık suçunu işlemiş olarak kabul edileceğini kaydetti. Çelik, “Görüldüğü üzere gerek Anayasamız gerek uluslararası hukukta düzenlenen yasalara aykırılık içeren söylem, suç unsuru içermektedir. Bu tartışma, tamamen dini ve ideolojik perspektiften bakan anlayışa dayanmaktadır. Hukuki bir dayanağı olmadığı gibi demokratik laik hukuk devletine yakışmayan nefret söylemleri kabul edilemez” ifadelerini kullandı.

‘Lâik ve sosyal bir hukuk Devleti ilkelerine ters düşmektedir’

Çelik, Türkiye Cumhuriyeti devleti vatandaşları arasında ayrımcılık yapılması anayasa ve taraf olduğu uluslararası sözleşmelere aykırı olduğunu vurgulayarak, “Kimse medeni hali kimliği nedeniyle şiddete maruz bırakılamaz nefret söylemleri ile halkı şiddete yönlendiremez” dedi. Diyanetin yapmış olduğu açıklama ayrımcılık ve şiddetin meşrulaştırılması olarak değerlendiren Çelik, “Cumhuriyet savcılarının bu konuda hak arayan barolar hakkında suç duyurusunda bulunması yargının bağımsızlık ve tarafsızlığını yitirdiğinin en büyük göstergesidir. Alenen suç işleyen bir kamu görevlisine karşı hak arayan barolar hakkında suç duyurusunda bulunmak, hukuka akla mantığa aykırıdır. Anayasamızda (madde 2) yer alan değiştirilemeyen ve değiştirilmesi teklif dahi edilemeyen, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devleti ilkelerine ters düşmektedir.  Hukuk devletinin en önemli unsuru olan insan haklarına saygıyı ve insan onurunu odak noktası yapan düzenlemeleri uygulamaya koymaktadırlar” ifadelerinde bulundu.

‘İlimden gidilmeyen her yolun sonu karanlıktır’

İnsan hakları;  kişilerin insan olmalarından dolayı sahip oldukları dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez haklar olduğunu bir kez daha hatırlatan Çelik, “LGBT hakları insan haklarıdır LGBT savunmak temel hak ve özgürlükleri savunmaktır” dedi. Çelik son olarak da şunu söyledi: “Hacı Bektaş Veli’nin dediği gibi, ilimden gidilmeyen her yolun sonu karanlıktır.” Esra Aydın

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Aykut Tuzcu'nun kitabının ilk cildi, D&R, İdefix ve Yeniinsan Yayınevi tarafından satışa sunuldu
Aykut Tuzcu'nun kitabının ilk cildi, D&R, İdefix ve Yeniinsan Yayınevi tarafından satışa sunuldu
Hemşirelere yönelik mobbing arttı
Hemşirelere yönelik mobbing arttı
Leyen, Jale Soydan’ı hatırlattı: İstanbul Sözleşmesi köşe taşıdır
Leyen, Jale Soydan’ı hatırlattı: İstanbul Sözleşmesi köşe taşıdır
Kuraklık, tüm ürünlerde rekolte kaybına neden olacak
Kuraklık, tüm ürünlerde rekolte kaybına neden olacak
Bayram hepimiz için büyük bir sınav ve fırsat olacak
Bayram hepimiz için büyük bir sınav ve fırsat olacak
Gazitepe’yi kentin en gözde mahallesi haline getireceğiz
Gazitepe’yi kentin en gözde mahallesi haline getireceğiz
İstanbul Sözleşmesi 10 yaşında!
İstanbul Sözleşmesi 10 yaşında!
4.5 milyar yıllık asteroitten numune toplayan Osiris-Rex, Dünya'ya dönüş yolculuğuna başladı
4.5 milyar yıllık asteroitten numune toplayan Osiris-Rex, Dünya'ya dönüş yolculuğuna başladı
Verimli tarım arazilerine lüks konutlar yapılıyor
Verimli tarım arazilerine lüks konutlar yapılıyor
Duygu sömürüsü için, çocuk ve kadınları kullanıyorlar
Duygu sömürüsü için, çocuk ve kadınları kullanıyorlar
Hiyeroglif yazılı eserler çok önemli
Hiyeroglif yazılı eserler çok önemli
Engellilerin sorunları sürekli ele alınmalı, gündemde tutulmalı
Engellilerin sorunları sürekli ele alınmalı, gündemde tutulmalı
Japonya hükümeti günlük 1 milyon Covid-19 aşı vurmayı planlıyor
Japonya hükümeti günlük 1 milyon Covid-19 aşı vurmayı planlıyor
Hemşirelerin karar alma süreçlerine etkin katılımı sağlanmalı 
Hemşirelerin karar alma süreçlerine etkin katılımı sağlanmalı 
İlkesizliklerin karşısındayım, kimsenin şüphesi olmasın 
İlkesizliklerin karşısındayım, kimsenin şüphesi olmasın 
Enflasyona engelli benzetmesi tepki topladı
Enflasyona engelli benzetmesi tepki topladı
Anneler Günü'nde kadın sığınma evinde kalbine yenildi
Anneler Günü'nde kadın sığınma evinde kalbine yenildi
Kadınlar yaşlanınca da güvencesiz çalışıyor
Kadınlar yaşlanınca da güvencesiz çalışıyor
Ailelerin yüzde 99,1'i çocuklarının anadillerinde eğitim görmesini istiyor
Ailelerin yüzde 99,1'i çocuklarının anadillerinde eğitim görmesini istiyor
İtalya'daki bir mağarada 9 Neandertal kalıntısı bulundu
İtalya'daki bir mağarada 9 Neandertal kalıntısı bulundu
Süt ve peynirdeki kriz büyük oranda çözüldü
Süt ve peynirdeki kriz büyük oranda çözüldü
Mesleğini düzgün yapan peyzaj mimarlarının geleceği parlak
Mesleğini düzgün yapan peyzaj mimarlarının geleceği parlak
ABD kontrolden çıkan Çin uzay roketini vurmayacak
ABD kontrolden çıkan Çin uzay roketini vurmayacak
Çin'in uzaya gönderdiği roketin enkazı Dünya'ya düşebilir, Türkiye de risk altındaki ülkeler arasında gösteriliyor
Çin'in uzaya gönderdiği roketin enkazı Dünya'ya düşebilir, Türkiye de risk altındaki ülkeler arasında gösteriliyor
Güvenli aile sağlığı merkezlerine ihtiyacımız var 
Güvenli aile sağlığı merkezlerine ihtiyacımız var 
Baklava ustaları mağdur oldu
Baklava ustaları mağdur oldu
Pandemi, doğaya yaradı
Pandemi, doğaya yaradı
Japonya "uçuşa yasak bölge" oluşturacak
Japonya "uçuşa yasak bölge" oluşturacak
Batı Afrika'da on milyonlar gıda kriziyle karşı karşıya
Batı Afrika'da on milyonlar gıda kriziyle karşı karşıya
SpaceX'in Starship'i 4 deneme sonra başarılı bir şekilde iniş yaptı
SpaceX'in Starship'i 4 deneme sonra başarılı bir şekilde iniş yaptı
CFWIJ: Kadın gazetecilere en yüksek şiddet Türkiye’de
CFWIJ: Kadın gazetecilere en yüksek şiddet Türkiye’de
NASA yeni gezegen keşfini duyurdu: Hâlâ büyüyor
NASA yeni gezegen keşfini duyurdu: Hâlâ büyüyor
Gaziantep, en fazla çocuk evliliğinin yapıldığı il oldu
Gaziantep, en fazla çocuk evliliğinin yapıldığı il oldu
NASA, iki yıldızın çarpıcı dansını görüntüledi
NASA, iki yıldızın çarpıcı dansını görüntüledi
Pandemi sürecinin gerçek kahramanları biziz
Pandemi sürecinin gerçek kahramanları biziz
Mars helikopteri 4.uçuşunu 117 saniyede tamamladı
Mars helikopteri 4.uçuşunu 117 saniyede tamamladı
Kadın cinayetlerinin varlığını hiçbir göz bağlayıcılık örtemiyor
Kadın cinayetlerinin varlığını hiçbir göz bağlayıcılık örtemiyor
Liyakatsiz atamalar PTT’ye zarar veriyor 
Liyakatsiz atamalar PTT’ye zarar veriyor 
"Pandemi en çok çocukları etkiledi"
"Pandemi en çok çocukları etkiledi"
Kovid-19’a bağlı ölümler, erkeklerde kadınlara kıyasla yüzde 20 daha yüksek seyrediyor
Kovid-19’a bağlı ölümler, erkeklerde kadınlara kıyasla yüzde 20 daha yüksek seyrediyor
İklim krizi, ayıların türlerinde çeşitliliğe neden oluyor
İklim krizi, ayıların türlerinde çeşitliliğe neden oluyor
Dört astronotu taşıyan Space X roketi Dünya'ya döndü
Dört astronotu taşıyan Space X roketi Dünya'ya döndü
Koronavirüs'ü atlatanlarda saç dökülmesi meydana geliyor
Koronavirüs'ü atlatanlarda saç dökülmesi meydana geliyor
Sokak ve caddelerde in-cin top oynuyor
Sokak ve caddelerde in-cin top oynuyor
Salgın tehdidi ve hastalanma, yerini işsizlik korkusuna bıraktı
Salgın tehdidi ve hastalanma, yerini işsizlik korkusuna bıraktı
Metali anında buharlaştıracak kadar sıcak, "cehennemvari" bir gezegen keşfedildi
Metali anında buharlaştıracak kadar sıcak, "cehennemvari" bir gezegen keşfedildi
Buzullar her zamankinden daha hızlı eriyor
Buzullar her zamankinden daha hızlı eriyor
Çin Uzay İstasyonu'nun çekirdek modülü uzaya gönderildi
Çin Uzay İstasyonu'nun çekirdek modülü uzaya gönderildi