Koronavirüs aşısı: Türkiye'de Çin şirketi Sinovac'ın aşısı nasıl ve kimler üzerinde deneniyor?

Çin merkezli Sinovac firması tarafından üretilen Covid-19 aşısının Türkiye'deki denemeleri Ankara'daki Hacettepe Üniversitesi'nin koordinasyonunda geçen hafta başladı.

t24 > Güncel - 27 Eylül 2020

CoronaVac isimli aşının Türkiye'de 25 merkezde denenmesi planlanıyor.

Firmadan Perşembe günü yapılan açıklamada, aşının 2021 başında kullanıma hazır hale gelmesini bekledikleri ve aşıyı ABD dahil tüm dünyaya dağıtmayı amaçladıkları kaydedildi.

Sinovac Üst Yöneticisi Yin Veydong, şirketin Pekin'deki yeni fabrikasında gazetecilere yaptığı açıklamada, aşının dağıtımında deneylere katılan ülkelere öncelik vereceklerini söyledi.

CoronaVac aşısının Türkiye'de denendiği yerlere bu hafta içerisinde Kocaeli Üniversitesi de eklendi.

Kocaeli Üniversitesi'nde aşının ilk verildiği Dekan Yardımcısı ve Nöroloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hüsnü Efendi BBC Türkçe'ye, hem aşıya erken erişmek hem de bilime katkı sağlamak için gönüllü olduğunu anlattı:

"Birincisi, hastane ortamında çalışıyorsanız Covid-19'a yakalanma riskiniz var. Gönüllü olduğunuzda bu aşıya erken ulaşma şansınız oluyor. İkincisi, ben 20'den fazla faz 3 çalışma yaptım ve sorumlu araştırmacı olarak yer aldım. Şimdi masanın öbür tarafına geçiyorum ve katkı sağlamış oluyorum."

13 bin kişide denenecek

CoronaVac isimli aşı, Türkiye'de ilk aşamada Covid-19'a karşı en yüksek riskli grubu oluşturan 1.200 sağlık personelinde deneniyor. Daha sonra, sağlık personeli olmayan vatandaşlar da çalışmaya dahil edilecek. Toplamda 13 bin kişiye aşı yapılacak.

Çalışmaya katılan kişiler iki gruba ayrılıyor. Bir kısmına aşı, diğer kısmına boş aşı (placebo) veriliyor. Aşı kodlarla geliyor, dolayısıyla çalışmanın sorumluları da gönüllüler de, kime hangisinin uygulandığını bilmiyor.

Gönüllüler, özellikle bağışıklık sistemlerini baskılayacak bir hastalığı olmayan 18-60 yaş aralığındaki sağlıklı bireyler (hamileler hariç) arasından seçiliyor. Gönüllülere öncesinde PCR testi ve antikor testi yapılıyor. Covid-19 hastalığı geçirmiş kişiler çalışmaya dahil edilmiyor.

Eski bir yöntem olan 'inaktif virüs' tekniğine göre hazırlanan bu aşıda, enfekte etme özelliğini yitirmiş olan virüs vücuda verilerek, vücudun hastalığa bağışıklık kazanması hedefleniyor.

Çalışmanın iki koordinatöründen biri, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Akova aşının hastalığı önleyip önlemeyeceğini şu yöntemle anlayacaklarını anlattı:

"Çalışmaya katılan kişilerden 40'ında hastalık ortaya çıktığında, geriye dönüp bakacağız kaç kişi gerçek aşı almış, kaç kişi boş aşı almış.

"Eğer aşı alanların hastalıktan korunma etkinliği yüzde 60 veya daha fazla bulunursa, o zaman aşının etkili olduğuna karar verip, boş aşı verdiğimiz kişilere de aşı yapmayı önereceğiz."

BBC Türkçe'ye konuşan Prof. Dr. Murat Akova, 18-60 yaş grubunda denemelerin yapılmasının nedenini ise şöyle açıklıyor:

"Çin'de bu aşı 65 yaşın üzerine de uygulanmış ama bizim uyguladığımız protokolün gereği bu. Bu iki grubun birbirinden farklı özellikleri olabileceği düşünülüyor.

"Malum 65 yaş üzerinde hastalık çok daha ağır seyrediyor, yaşın yol açtığı vücuttaki immünolojik değişiklikler nedeniyle vücudun aşıya verdiği yanıtlar gençlere kıyasla daha farklı olabiliyor. Genellikle daha az yanıt verebiliyorlar. Dolayısıyla bu iki grubu birbirine karıştırarak aşıyı denerseniz, aşının gerçek etkinliğini gösteremeyebilirsiniz.

"Bizim yaptığımız çalışmada aşı başarılı olursa, denilecek ki aşı 18-60 yaş arasındaki kişilerde etkilidir. Dolayısıyla 60 yaş üzerindekiler için kullanmak isterseniz onunla ilgili ayrı bir çalışma yapmanız lazım."

Prof. Dr. Akova, yıl başına kadar bütün verileri toplayabileceklerini tahmin ediyor, ardından veriler analiz edilecek.

'Ciddi yan etkiyle karşılaşılmadı'

Bir aşı geliştirildiğinde, öncelikle hayvanlar üzerinde deneniyor. Burada olumlu sonuç elde edilirse insanlar üzerinde denemelere geçiliyor. Bu süreç, 3 fazdan oluşuyor. 1. fazda aşı küçük bir grup üzerinde deneniyor.

Ciddi bir yan etki göstermezse ve etkin olduğu kanıtlanırsa 2. faza geçiliyor. Burada daha büyük bir grup üzerinde deneniyor.

Son aşama olan 3. fazda binlerce kişi üzerinde deneniyor. Bu aşamayı da geçerse aşı lisans alıyor ve piyasaya sürülüyor.

BBC

Dolayısıyla, bir aşının 3. faz çalışmaları, daha önce aşı insanlarda denendiği için önceki fazlara göre daha az riskli görülüyor. Yine de her insan farklı olduğundan bu, yan etkilerinin ortaya çıkma ihtimalini ortadan kaldırmıyor.

Prof. Dr. Akova, CoronaVac aşısı için, "Türkiye'nin dışında uygulanan ülkelerdeki gönüllülerden gelen veriler, şimdiye kadar ciddi bir yan etkiyle karşılaşılmadığı yönünde" diyor.

Sinovac, aşının 3. faz çalışmalarını, Türkiye'nin dışında Brezilya ve Endonezya'da sürdürüyor, çalışmaların Bangladeş ve Şili'de de başlaması bekleniyor.

Dünya Sağlık Örgütü'nün izlediği 189 aşıdan 9'u 3. faz çalışmalarını yürütüyor.

Çin'de bu aşının kısmi ruhsat aldığını ve yüksek riskli gruplara uygulandığını hatırlatan Akova, "Oradan gelen verilere göre sadece 4 kişide ateş, halsizlik, aşı yapılan yerde ağrı gibi yan etkiler bize bildirildi. Onun dışında bize bildirilmiş ciddi bir yan etki yok şu ana kadar" diyor.

Akova, Türkiye'de aşının uygulandığı kişilerde şimdiye kadar halsizlik, kırgınlık, eklem ağrısı, baş ağrısı ve aşı yapılan yerde ağrı gibi sorunlar görüldüğünü söylüyor.

Gönüllülere ilk dozdan 14 gün sonra bir doz daha aşı yapılacak. Bu kişiler periyodik olarak izlenmenin yanı sıra bu süreçte herhangi bir sağlık sorunuyla karşılaşmaları durumunda çalışmayı yürüten ekiple temasa geçebilecekler.

Akova, "Çalışmaya katılan gönüllülerin ellerinde 24 saat ulaşabilecekleri bir telefon numarası var. Herhangi bir yakınmaları olursa, baş ağrısı da olabilir bu, ne olursa olsun, ulaşabilirler" diyor ve bu kişilerin izlenme sürecini şöyle anlatıyor: "28 ve 42'nci günlerde biz bu kişilerden hem kan örneği hem de boğazdan ve burundan örnek alacağız, virüs ya da antikor var mı diye. Bu periyodik kontrollerin arasında kişinin beklemediğimiz bir yan etkisi ortaya çıkarsa o zaman bu kişinin hemen bizi arayıp hastaneye gelmesi söz konusu."

'Covid-19'da kırılma noktası aşı'

Akova ve Efendi'nin verdiği bilgiye göre, 3. faz çalışmalarda gönüllülere herhangi bir ücret ödenmiyor, ancak çalışmaya katılan herkes herhangi bir yan etki çıkması durumunda tazminat ve tedavi masraflarını da karşılayacak bir sigorta kapsamına alınıyorlar.

Kocaeli Üniversitesi'nde aşı ve ilaç çalışmaları yürütülen Klinik Araştırmalar Merkezi'nin müdürlüğünü de yapan Prof. Dr. Hüsnü Efendi, "Araştırmaya katılanlara ödeme faz 1'de yapılır. Çünkü faz 1'de sağlam insanlar üzerinde henüz etkinliği hayvanlar üzerinde denenmiş ancak insanlar üzerinde denenmemiş bir aşıyı, ilacı deniyorsunuz" diyor.

Akova, gönüllülerin çalışmaya katılmadan önce aşı hakkında yazılı olarak bilgilendirildiklerini, şimdiye kadar görülen yan etkilere karşı uyarıldıklarını ve imzalı onaylarının alındığını anlatıyor.

Efendi, aşının kendisinde yan etki görülmesinden korkup korkmadığına ilişkin sorumuza şu yanıtı veriyor: "Bu çalışmaya katılan herkes bu riski göze alıyor, böyle bir olasılık var. İlerlemenin başka yolu da yok. Covid-19 ile mücadelede yıllarca maske ve mesafe ile bu hastalığı yok edemeyeceğiz. O kesin. Ya da yıllarca, aylarca eve kapanamayacağız. Kırılma noktası aşıdır Covid-19'da. Bu gelişimi sağlamak için de birilerinin buna destek olması gerekiyor."

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
50 bin kişiye yemek çıkarılabilecek
50 bin kişiye yemek çıkarılabilecek
TMSF, Naksan’ın 5 şirketini yeniden satışa çıkardı
TMSF, Naksan’ın 5 şirketini yeniden satışa çıkardı
Kent genelinde operasyon yapıldı
Kent genelinde operasyon yapıldı
Anne Hatice Çimen: “Oğlumu önce dövüp sonra balkondan attılar”
Anne Hatice Çimen: “Oğlumu önce dövüp sonra balkondan attılar”
Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik eğitimi düzenlendi
Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik eğitimi düzenlendi
Artık sadece 112 aranacak
Artık sadece 112 aranacak
WhatsApp sohbetlerinde yeni dönem
WhatsApp sohbetlerinde yeni dönem
Ayasofya'nın tuvaletleri için 1 milyon TL harcanmış!
Ayasofya'nın tuvaletleri için 1 milyon TL harcanmış!
Büyükşehirlerin yanı sıra Anadolu’nun pek çok kentinde vaka sayıları hızla artıyor
Büyükşehirlerin yanı sıra Anadolu’nun pek çok kentinde vaka sayıları hızla artıyor
4 il karantinaya alındı!
4 il karantinaya alındı!
Özel hastaneler pandemi hastanesi olursa yurttaşlar yüksek faturalarla karşılaşabilir
Özel hastaneler pandemi hastanesi olursa yurttaşlar yüksek faturalarla karşılaşabilir
Coronavirus örtü altı üretimi artırdı
Coronavirus örtü altı üretimi artırdı
Bugün başladı: Abonelikler e-Devlet üzerinden iptal edilebilecek
Bugün başladı: Abonelikler e-Devlet üzerinden iptal edilebilecek
Yeni Koronavirüs önlemleri yolda, 'aç-kapa' taktiği uygulanacak
Yeni Koronavirüs önlemleri yolda, 'aç-kapa' taktiği uygulanacak
İl Emniyet Müdür Yardımcısı kalp krizinden hayatını kaybetti
İl Emniyet Müdür Yardımcısı kalp krizinden hayatını kaybetti
Koronavirüsü yenen Başkan görevinin başında
Koronavirüsü yenen Başkan görevinin başında
Toroslar EDAŞ, Gaziantep’te yılın ilk 9 ayında müşteri ve çözüm odaklı çalıştı
Toroslar EDAŞ, Gaziantep’te yılın ilk 9 ayında müşteri ve çözüm odaklı çalıştı
SANKO öğrencileri, üçüncülük ve dördüncülük elde etti
SANKO öğrencileri, üçüncülük ve dördüncülük elde etti
12 bin 960 paket kaçak sigara ele geçirildi
12 bin 960 paket kaçak sigara ele geçirildi
Otomobil ile çarpışan traktör ikiye bölündü
Otomobil ile çarpışan traktör ikiye bölündü
Gencin düşme anı güvenlik kameralarına yansıdı
Gencin düşme anı güvenlik kameralarına yansıdı
Habeş Kanyonu’nda doğa yürüyüşü
Habeş Kanyonu’nda doğa yürüyüşü
Karkamış sınır kapısında kaçak sigara yakalandı
Karkamış sınır kapısında kaçak sigara yakalandı
Elektronik haberleşme iptali e-Devlet'ten yapılabilecek
Elektronik haberleşme iptali e-Devlet'ten yapılabilecek
Son 24 saatte 2.091 yeni hasta, 69 ölüm
Son 24 saatte 2.091 yeni hasta, 69 ölüm
Soner Bozaslan 6 yılda 150 defa iş değiştirdi
Soner Bozaslan 6 yılda 150 defa iş değiştirdi
9 yetim çocuğa oda takımı ve bilgisayar hediyesi
9 yetim çocuğa oda takımı ve bilgisayar hediyesi
85 aranan şahıs yakalandı, 157 kişiye işlem yapıldı
85 aranan şahıs yakalandı, 157 kişiye işlem yapıldı
95 litre kaçak alkol ele geçirildi
95 litre kaçak alkol ele geçirildi
Süt soğutma tankı dağıtıldı
Süt soğutma tankı dağıtıldı
Badminton Cumhuriyet Kupası’nda 4 farklı kategoride yarıştılar
Badminton Cumhuriyet Kupası’nda 4 farklı kategoride yarıştılar
Sessiz ve sakin bir ortamda ders çalışıyorlar
Sessiz ve sakin bir ortamda ders çalışıyorlar
Alçılı kolla hırsızlık yaptı
Alçılı kolla hırsızlık yaptı
Trafik çileye dönüştü
Trafik çileye dönüştü
Emniyet önünde şüpheli paket alarmı
Emniyet önünde şüpheli paket alarmı
Bağımsız bir millet olarak kutlama gururu yaşıyoruz
Bağımsız bir millet olarak kutlama gururu yaşıyoruz
Maske takmayan bin 28 kişiye ceza
Maske takmayan bin 28 kişiye ceza
HES kodu olmayan toplu ulaşımdan yararlanamayacak
HES kodu olmayan toplu ulaşımdan yararlanamayacak
Beş TV kanalına reklam ambargosu
Beş TV kanalına reklam ambargosu
Türkiye'deki ABD misyonları vize işlemlerini güvenlik gerekçesiyle geçici olarak askıya aldı
Türkiye'deki ABD misyonları vize işlemlerini güvenlik gerekçesiyle geçici olarak askıya aldı
“Üç Gün Hastalığı” için çalışmalar başladı
“Üç Gün Hastalığı” için çalışmalar başladı
“Oyunla anlaş doğada paylaş” projesinde sertifika heyecanı
“Oyunla anlaş doğada paylaş” projesinde sertifika heyecanı
Göreve başladığımız gün eksiklerimizi tespit ettik
Göreve başladığımız gün eksiklerimizi tespit ettik
Araç ve motosiklet çalan 4 kişi tutuklandı
Araç ve motosiklet çalan 4 kişi tutuklandı
OSB’den öğrencilere tablet desteği
OSB’den öğrencilere tablet desteği
İmamoğlu, Koronavirüs toplantısını Bakan Koca'nın tweet'inden öğrendi
İmamoğlu, Koronavirüs toplantısını Bakan Koca'nın tweet'inden öğrendi
“Gençlerin KYK borcu neden silinmiyor?”
“Gençlerin KYK borcu neden silinmiyor?”
Toğrul, GAÜN hesaplarında tespit edilen usulsüzlükleri TBMM’ye taşıdı
Toğrul, GAÜN hesaplarında tespit edilen usulsüzlükleri TBMM’ye taşıdı