Kongre binasının baskını aşırı sağın sonucu değil, zirvedeki örneğidir

ABD Kongre binasına (Capitol) Donald Trump destekçilerinin baskını anlık gelişmiş bir öfkenin sonucu değildi. Bu, uzun zamandan beri örnekleri görülmüş sağ radikalleşmenin son, ancak zirvedeki örneği olarak değerlendirilmeli.

Cumhuriyet > Dünya - 13 Ocak 2021

Çünkü ABD aşırı sağı, dolaylı desteğini hep gördüğü “kurumsal sağ” ile ilk kez (Trump aracılığıyla) bu kadar açık işbirliği içinde gerçekleştirdi baskını. Tabii, sonuçlarını Trump’ın da kestiremediği, sağcı Başkan’ın “kendi kurduğu tuzağa” düştüğü bir gelişme olduğu da reddedilemez bunun.

Neden bu kadar kolay oldu?

Baskını bu kadar kolaylaştıran unsurlar arasında bilinçli bir görmezden gelme de vardı. Buna kuşku yok. Capitol’ü koruyan polis gücünün 460 milyon dolarlık bir bütçesi, 2 bin 300 de personeli var. Bu güvenlik güçleri ordusu, isyancıların binaya girmesini engelleyemedi. Belki de niyetleri yoktu, çünkü önceden uyarılmalarına rağmen harekete geçmemelerinin başka bir açıklaması bulunmuyor. 

Washington Belediye Başkanı Muriel Bowser’ın, Capitol’e Ulusal Muhafız takviyesi gönderme talebinin de başlangıçta Savunma Bakanlığı tarafından reddedilmesi sıradan bir bürokratik terslik değil. 

Bakanlıktaki ilgili bölüm bir süre önce tasfiye edilmiş, yerine sadık Trumpçılar atanmıştı. Baskın sonrası bastırma faaliyeti için Ulusal Muhafızlar’ın çok geç harekete geçmesi herhalde rastlantı sayılamaz. 

Capitol Baskını “cesur” bir girişimdi kuşkusuz ancak aşırı sağ böyle bir baskın için ihtiyaç duyduğu cesareti çok da uzun olmayan bir geçmişteki eylemlerinden aldı elbette. Aşırı sağcı bir beyaz ayrılıkçının 1995’te gerçekleştirdiği Oklahama bombalamaları ya da 2016’da Malheur Ulusal Yaban Hayatı Sığınağı’nın silahlı sağcı gruplarca işgali Amerikan aşırı sağının radikalleşmesinde dönüm noktalarıydı.

Trump etkisi...

Trump, ülkenin aşırı sağının nasıl motive edici bir figürü oldu acaba? Belli bir düşünce sistematiğine dayalı felsefi bir görüşü olmayan, son derece sığ biri olarak nasıl bu kadar etkili olabildi? “Başkan çünkü, tabii etkili olur” denebilir ama bu, gerçeğin küçük bir parçasını oluşturuyor. Trump, siyasete atılmadan önce, yok “çırak” programında, yok Simpons çizgi filminde, magazin medyasında, kimi Holywood filmlerinde yıllarca kendini gösteren, tanınmışlığın deyim yerindeyse dibini çıkarmış bir figür. 

Bu bizim için önemsiz görünebilir ama Trump’ın bu pek de zekâ gerektirmeyen ünlü olma hali, toplumun tüm kesimlerine, diğer Cumhuriyetçi figürlerden daha fazla nüfuz etmesine yaradı. Cumhuriyetçi Parti içerisinde ırkçı görüşlerini örtülü bir felsefi temele dayandıran hiçbir lider Trump kadar aşırı sağ içinde “”tanınamadı”. 

Bu tanınmışlığının ne kadar “motive edici” olduğu Capitol Baskını’yla herhalde görülmüş oldu. Şaman kıyafetleri içinde görüp dalgamızı geçtiğimiz o zatın mensubu olduğu Qanon grubunun Trump’ı “işleri mucizevi” bir biçimde düzeltecek bir figür olarak kabul etmesinin gerekçeleri de bize gülünç gelebilir ama ırkçı/sağcı düşüncelerini toplumun yozlaşması karşıtlığı üzerine kuran, pedofiliye karşı olmak gibi, kamusal bir yararı, yerli yersiz öne çıkaran bu grup ülkedeki “ahlaki inşa”yı “beyaz, anglosakson, protestan” olan, bu kimliğini açıkça, başkalarını ötelemek için sürekli vurgulamaktan çekinmeyen Trump’la yapabileceğine inanıyor. 

Trump, bu gruplarla dolaylı ilişkisi olan ABD “kurumsal sağı”nın kendisini hiç saklama ihtiyacı duymayan “beyaz üstünlüğünü savunan” yegâne figürü. Yani ilk kez, Cumhuriyetçilerin temsil ettiği kurumsal sağ, sokaktaki aşırı sağla Trump sayesinde, dolaysız olarak buluştu. 

Bu asla yabana atılacak bir durum değil. ABD’nin Cumhuriyetçi Parti başta olmak üzere irili ufaklı sağcı partileri güç kazanmak için aşırı sağın sokak şiddetini bir fırsat olarak kullandı. Yani dolaylı destek verdikten sonra onların yarattığı kargaşayı sözümona dizginleyen, “düzen sağlayıcı” kurumlar olarak rol üstlendi. Zaman zaman aşırı sağı kınar gibi yapmaları “siyaseten” alınmış bir tutumdur.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Brezilya'da BBC'nin 'Amazon ormanları Facebook'ta satılıyor' haberi sonrası soruşturma başlatıldı
Brezilya'da BBC'nin 'Amazon ormanları Facebook'ta satılıyor' haberi sonrası soruşturma başlatıldı
Biden'ın 1,9 trilyon dolarlık ekonomik destek paketi Senato’da
Biden'ın 1,9 trilyon dolarlık ekonomik destek paketi Senato’da
İtalya, 250 bin doz AstraZeneca aşısının Avustralya'ya ihracatını engelledi
İtalya, 250 bin doz AstraZeneca aşısının Avustralya'ya ihracatını engelledi
OPEC+ petrol arz kısıtlamalarının çoğunu Nisan'a kadar uzattı
OPEC+ petrol arz kısıtlamalarının çoğunu Nisan'a kadar uzattı
ABD’de 10 saniyelik video 6.6 milyon dolara satıldı
ABD’de 10 saniyelik video 6.6 milyon dolara satıldı
Fransa'da göçmen karşıtı aşırı sağ grup feshedildi
Fransa'da göçmen karşıtı aşırı sağ grup feshedildi
ABD’de goriller Covid-19 aşısı oldu
ABD’de goriller Covid-19 aşısı oldu
The Times: Çin, ülkeye gelen tüm yabancılar için rektal sürüntü testini zorunlu kıldı
The Times: Çin, ülkeye gelen tüm yabancılar için rektal sürüntü testini zorunlu kıldı
ABD'de Kongre binasına güvenlik tehdidi
ABD'de Kongre binasına güvenlik tehdidi
Afrika'da Covid-19 vaka sayısı 4 milyon sınırında
Afrika'da Covid-19 vaka sayısı 4 milyon sınırında
Myanmar'da kolluk kuvvetleri 38 demokrasi yanlısı protestocuyu öldürdü
Myanmar'da kolluk kuvvetleri 38 demokrasi yanlısı protestocuyu öldürdü
ABD'nin ham petrol stokları rekor seviyede yükseldi
ABD'nin ham petrol stokları rekor seviyede yükseldi
Japonya'da binden fazla aşı çöpe atıldı
Japonya'da binden fazla aşı çöpe atıldı
Fransa’da son 24 saatte 22 bin 857 yeni vaka tespit edildi
Fransa’da son 24 saatte 22 bin 857 yeni vaka tespit edildi
Güney Sudan'da yolcu uçağı düştü
Güney Sudan'da yolcu uçağı düştü
Çin'den 45'ten fazla ülkeye 500 milyon doz aşı taahhüdü
Çin'den 45'ten fazla ülkeye 500 milyon doz aşı taahhüdü
Gorbaçov, en uzun yaşayan Sovyet lider oldu
Gorbaçov, en uzun yaşayan Sovyet lider oldu
İsviçre, Covid-19'u özel eğitilmiş köpeklerle takip edecek
İsviçre, Covid-19'u özel eğitilmiş köpeklerle takip edecek
Ukrayna iki diplomatını yolsuzluk nedeniyle geri çekti
Ukrayna iki diplomatını yolsuzluk nedeniyle geri çekti
Ermenistan’da göstericiler hükümet binasını bastı
Ermenistan’da göstericiler hükümet binasını bastı
Ürdün İçişleri ve Adalet Bakanları önlemlere aykırı davrandıkları için istifa etti
Ürdün İçişleri ve Adalet Bakanları önlemlere aykırı davrandıkları için istifa etti
Birleşik Krallık'ta Brezilya varyantı tespit edildi
Birleşik Krallık'ta Brezilya varyantı tespit edildi
Haseke'de devriye faaliyeti gerçekleştiren Rus askeri helikopteri zorunlu iniş yaptı
Haseke'de devriye faaliyeti gerçekleştiren Rus askeri helikopteri zorunlu iniş yaptı
Rusya, ilk Arktika-M meteoroloji uydusunu uzaya fırlattı
Rusya, ilk Arktika-M meteoroloji uydusunu uzaya fırlattı
Ermenistan Cumhurbaşkanı Genelkurmay Başkanı'nı görevden almayı reddetti
Ermenistan Cumhurbaşkanı Genelkurmay Başkanı'nı görevden almayı reddetti
Paşinyan, Genelkurmay Başkanı’nın görevden alınması talebini tekrarladı
Paşinyan, Genelkurmay Başkanı’nın görevden alınması talebini tekrarladı
İran'da ikinci yerli aşı ilk insanlı deneyini gerçekleştirdi
İran'da ikinci yerli aşı ilk insanlı deneyini gerçekleştirdi
TikTok, gizlilik davası nedeniyle ABD’ye 92 milyon dolar ödeyecek
TikTok, gizlilik davası nedeniyle ABD’ye 92 milyon dolar ödeyecek
Myanmar'da askeri yönetim, 2020 genel seçim sonuçlarını geçersiz saydı
Myanmar'da askeri yönetim, 2020 genel seçim sonuçlarını geçersiz saydı
Ukrayna, ABD Büyükelçiliği görevine ilk kez kadın diplomat atadı
Ukrayna, ABD Büyükelçiliği görevine ilk kez kadın diplomat atadı
Oxford açıkladı: 'Covid-19 aşısı yerine hap üzerinde çalışıyoruz'
Oxford açıkladı: 'Covid-19 aşısı yerine hap üzerinde çalışıyoruz'
Filipinler'de domuz eti fiyatları yükselince tavşan etine yönelim arttı
Filipinler'de domuz eti fiyatları yükselince tavşan etine yönelim arttı
Japonya'da "Yalnızlık Bakanı" atandı
Japonya'da "Yalnızlık Bakanı" atandı
Hindistan ve Pakistan, Keşmir sınırında ateşkes konusunda anlaştı
Hindistan ve Pakistan, Keşmir sınırında ateşkes konusunda anlaştı
Ermenistan ordusu, Paşinyan ve hükûmetinin istifasını istedi
Ermenistan ordusu, Paşinyan ve hükûmetinin istifasını istedi
Almanya Coronavirus testine özel kullanım izni verdi
Almanya Coronavirus testine özel kullanım izni verdi
Almanya'da 1880 yılının rekoru kırıldı, sıcaklık 42 derece birden yükseldi
Almanya'da 1880 yılının rekoru kırıldı, sıcaklık 42 derece birden yükseldi
Biden, Trump'ın vize yasağını kaldırdı
Biden, Trump'ın vize yasağını kaldırdı
Ekvator’da 3 cezaevinde isyan: 50 tutuklu hayatını kaybetti
Ekvator’da 3 cezaevinde isyan: 50 tutuklu hayatını kaybetti
ABD’de Covid-19 can kayıpları yarım milyonu geçti
ABD’de Covid-19 can kayıpları yarım milyonu geçti
2020'de Japonya'da yeni doğan oranı rekor seviyede düştü
2020'de Japonya'da yeni doğan oranı rekor seviyede düştü
Suudi Arabistan, kadınlara orduya katılma hakkı verdi
Suudi Arabistan, kadınlara orduya katılma hakkı verdi
Afrika'nın en yüksek binası Mısır’da yükseliyor
Afrika'nın en yüksek binası Mısır’da yükseliyor
ABD, resmi olarak Paris İklim Anlaşması'na döndü
ABD, resmi olarak Paris İklim Anlaşması'na döndü
İtalya’da ‘Süper Mario’ dönemi
İtalya’da ‘Süper Mario’ dönemi
ABD'de ortalama yaşam süresi Kovid-19 nedeniyle 1 yıl kısaldı
ABD'de ortalama yaşam süresi Kovid-19 nedeniyle 1 yıl kısaldı
‘Çin, F-35 üretimini engelleyebilir’
‘Çin, F-35 üretimini engelleyebilir’
ABD'de, Güney Afrika’dan çıkan mutasyonu taşıyan virüs üretildi
ABD'de, Güney Afrika’dan çıkan mutasyonu taşıyan virüs üretildi