Kış vatandaş için de, Merkez Bankası için de, iktidar için de zor geçecek

Merkez Bankası bir kez daha beklenmeyeni yapıp piyasaları ters köşeye yatırmayı başardı. Yoksa Külliye mi demeli?

t24 > Ekonomi - 21 Ekim 2021

Merkez Bankası’nın bugünkü faiz toplantısı (Resmi adıyla Para Politikası Kurulu) öncesinde piyasanın beklentisi 50 baz puanlık indirimdi. Gerek Anadolu Ajansı gerek BloombergHT’nin anketine katılan ekonomistler ve yatırım kuruluşlarının medyan beklentisi bu yönde şekillenmişti.

Biraz daha karamsar olanlar 100 baz puan indirim yapılacağını öngörüyordu. Ben de onlar arasındaydım, Merkez Bankası’nın geçen ayki 100 baz puanlık indiriminin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı memnun etmeye yetmeyeceğini, Para Politikası Kurulu’ndaki son görevden almaların da “kallavi” denebilecek bir indirime hazırlık olduğunu düşünmüştüm.

Merkez Bankası hepimizi yanıltarak 200 baz puanlık bir indirim yaptı. (Bununla birlikte 200 baz puanlık indirimi tahmin edenlerin bulunduğunu da belirteyim. Eski Ziraat Bankası Genel Müdür Yardımcısı Şenol Babuşçu dün Twtter’da 100-200 baz puan arasında bir indirim beklediğini belirtmişti örneğin.)

Piyasalar neden yine yanıldı? Çünkü enflasyon yüzde 20’ye dayanmışken ve önümüzdeki kış aylarında daha da yükseleceği aşikarken Merkez Bankası’nın politika faizini yüzde 16’ya çekemeyeceğini, zira bunu yaparsa doların alıp başını gideceğini düşündü. Haklıydı. Ama Türkiye’nin rasyonel analizle kavranamayacak bir ülke olduğu gerçeğini göz ardı etti.

Merkez Bankası enflasyondaki yükselişi umursamayarak, bildiğini okudu. Bildiği ne? Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Yüksek faiz enflasyonun sonucu değil nedeni” düşüncesi. Bunun yanında bir de “Faiz bütün kötülüklerin anasıdır” düşüncesi var tabii.

Nitekim Servet Yıldırım, Dünya’da bugün yayınlanan yazısında biraz da ironik biçimde, “Merkez Bankası’nın bugünkü para politikası kurulu toplantısında nasıl bir karar alacağını bilmiyorum ama hangi kararı alması gerektiği konusunda ikna olmaya başladım. Banka’nın bugün açıklayacağı ve belki de uzun süre tartışılacak olan kararı faiz indirimi olmalıdır. Hem de öyle çeyrek ya da yarım puan değil, en az bir puan indirmelidir” diyerek gerekçesini şöyle açıklamıştı: “Türkiye ‘Faiz enflasyonun sebebi mi, yoksa sonucu mu?’ tartışması ile çok vakit kaybetti. Bize aynı zamanda enerji de kaybettiren bu 19 yıllık tartışma bir an önce sonlandırılmalıdır. Gördüğüm kadarıyla bunun yolu da enflasyon yüksek seyrederken ekonomiyi bir faiz indirim sürecine sokmaktan geçiyor. Böylece ‘Faiz sebep, enflasyon sonuçtur’ teorisi test edilme imkânı bulacaktır. Bu sürecin sonucunda TL daha fazla değer yitirecek, enflasyon düşmeyip belki daha da artacaktır. Ancak bu konu yıllardır tartışılıyor. Bu tartışma Türkiye ekonomisine bir şey kazandırmıyor.”

Servet Yıldırım’ın dediği gerçekleşir ve faizin enflasyonun nedeni değil sonucu olduğunu nihayet anlar mıyız dersiniz? Keşke….

200 baz puanlık indirimin bir başka (Yani faizin enflasyonun sonucu değil nedeni olduğu yönündeki ısrardan başka) gerekçesi bana kalırsa, geçen ay gerçekleşen 100 baz puanlık faiz indiriminin bankaların kredi faizlerini yerinden kıpırdatamamış olması. Geçen ayki indirimde sonra ticari kredi faizleri sadece 0.3 puan düşerek hepi topu yüzde 21.3’ten yüzde 21.0’a geriledi. Başta müteahhitler, faizin indirilmesini isteyenlerin muratlarının gerçekleşmesi için daha kallavi bir faiz indiriminin gerektiği ortadaydı. Önümüzdeki dönemde bankaları kredi faizlerini düşürmeye zorlamak için finansal zaptiye önlemlerinin de devreye girmesi şaşırtıcı olmaz.

Tabii Merkez Bankası böyle demiyor. Faiz indiriminin gerekçesini enflasyonun geçici olduğu tezine dayayandırarak şu açıklamayı yaptı: “Enflasyonda son dönemde gözlenen yükselişte; gıda ve başta enerji olmak üzere ithalat fiyatlarındaki artışlar ile tedarik süreçlerindeki aksaklıklar gibi arz yönlü unsurlar, yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki artışlar ve açılmaya bağlı talep gelişmeleri etkili olmaktadır. Bu etkilerin arızi unsurlardan kaynaklı olduğu değerlendirilmektedir.”

Bu gerekçeye inanan çıkar mı, bilmiyorum. Petrol, doğal gaz, kömür, pamuk gibi emtiaların fiyatları dünyada rekorlar kırıyor. Bu artışlar er geç Türkiye’ye de yansıyacak. Enflasyon artarken faizlerin indirilmesi, TL’nin daha da kırılgan hale gelmesine yol açacak. Dolardaki yükseliş hızlanarak sürecek, 10 TL’yi görmesi kimseyi şaşırtamayacak…

Bu kış vatandaş için de, Merkez Bankası için de zor geçecek. Ve tabii iktidar için de.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Otomotiv ihracatı kasım ayında yüzde 6 düştü
Otomotiv ihracatı kasım ayında yüzde 6 düştü
Gerçek enflasyon değişen etiketlerde
Gerçek enflasyon değişen etiketlerde
İnsanların ekonomik olarak nefes alacakları bir ortam kalmadı
İnsanların ekonomik olarak nefes alacakları bir ortam kalmadı
“Ekonomi yönetim anlayışı değişmeli”
“Ekonomi yönetim anlayışı değişmeli”
WSJ'den Türkiye analizi: 'Ülkeden paralarını çektiler...'
WSJ'den Türkiye analizi: 'Ülkeden paralarını çektiler...'
BBC yanıtladı: TL'nin çöküşü Erdoğan'ı neden endişelendirmiyor?
BBC yanıtladı: TL'nin çöküşü Erdoğan'ı neden endişelendirmiyor?
Merkez Bankası'ndan dövize ikinci müdahale; dolar 13,50'nin altını gördü
Merkez Bankası'ndan dövize ikinci müdahale; dolar 13,50'nin altını gördü
Merkez Bankası rezervinin, ekside olduğu ortaya çıktı
Merkez Bankası rezervinin, ekside olduğu ortaya çıktı
150 milyon dolarlık ithalata izin verildi
150 milyon dolarlık ithalata izin verildi
Fitch, Türkiye'nin krekoya fotoluedi notu görünümünü ‘negatif’e düşürdü
Fitch, Türkiye'nin krekoya fotoluedi notu görünümünü ‘negatif’e düşürdü
Doğalgaza sanayide yüzde 20 zam!
Doğalgaza sanayide yüzde 20 zam!
ENAG: Enflasyon kasımda yıllık yüzde 58 arttı
ENAG: Enflasyon kasımda yıllık yüzde 58 arttı
Türkiye'nin, 'dost veya müttefik devletlere' yardım limiti 50 milyon lira olarak belirlendi
Türkiye'nin, 'dost veya müttefik devletlere' yardım limiti 50 milyon lira olarak belirlendi
Gram altın 780, çeyrek altın 1274 lira
Gram altın 780, çeyrek altın 1274 lira
TÜİK, yıllık enflasyonu 21,31 olarak açıkladı
TÜİK, yıllık enflasyonu 21,31 olarak açıkladı
“Irak, ABD ve Suriye ilk üçte yer almaya devam ediyor”
“Irak, ABD ve Suriye ilk üçte yer almaya devam ediyor”
Geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27.7 artış var
Geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27.7 artış var
Benzine yeniden 44 kuruş zam
Benzine yeniden 44 kuruş zam
Gıda fiyatları son 10 yılın zirvesinde
Gıda fiyatları son 10 yılın zirvesinde
''TCMB yüksek volatiliteye müdahale edebilir''
''TCMB yüksek volatiliteye müdahale edebilir''
Metropoll Araştırma'nın kurucusu Sencar: Son günlerde Hükümet’ten gelen açıklamalar "topyekûn bir seçime" gittiğimizi gösteriyor
Metropoll Araştırma'nın kurucusu Sencar: Son günlerde Hükümet’ten gelen açıklamalar "topyekûn bir seçime" gittiğimizi gösteriyor
Bakan Muş: Kasım’da ihracat 21,5 milyar dolara yükseldi
Bakan Muş: Kasım’da ihracat 21,5 milyar dolara yükseldi
Lütfi Elvan'ın Hazine ve Maliye Bakanlığı görevini bırakması dış basında geniş yer buldu: Ekonomik ortodoksinin kalan son sesi gitti
Lütfi Elvan'ın Hazine ve Maliye Bakanlığı görevini bırakması dış basında geniş yer buldu: Ekonomik ortodoksinin kalan son sesi gitti
Bir sigara grubu 2 TL zam yaptı
Bir sigara grubu 2 TL zam yaptı
DİSK-AR: Yıllık asgari ücret 25 Cumhuriyet altınından 7'ye geriledi
DİSK-AR: Yıllık asgari ücret 25 Cumhuriyet altınından 7'ye geriledi
Albayrak ekibi, ekonomi yönetimini devraldı
Albayrak ekibi, ekonomi yönetimini devraldı
Altının fiyatı vatandaşı gümüşe yöneltti
Altının fiyatı vatandaşı gümüşe yöneltti
ABD'den bir kripto para uyarısı daha
ABD'den bir kripto para uyarısı daha
Süt ürünleri raflarda 40 zamlanacak
Süt ürünleri raflarda 40 zamlanacak
Döviz kurundaki büyük oynaklıktan iş dünyası ürün fiyatını belirleyemiyor
Döviz kurundaki büyük oynaklıktan iş dünyası ürün fiyatını belirleyemiyor
Yatırımcılar Türkiye bankalarından kaçmaya başladı
Yatırımcılar Türkiye bankalarından kaçmaya başladı
Fed'den enflasyon açıklaması
Fed'den enflasyon açıklaması
Dolarda gözler yatırımcılarla yapılacak toplantıda
Dolarda gözler yatırımcılarla yapılacak toplantıda
Otomobil pazarında satışlar düştü
Otomobil pazarında satışlar düştü
Döviz kurları güne yükselişle başladı; dolar 13,47
Döviz kurları güne yükselişle başladı; dolar 13,47
SPK'dan 24 kişiye 6 ay işlem yasağı
SPK'dan 24 kişiye 6 ay işlem yasağı
Son bir yılda toplam 90 atölye kapısına kilit vurdu
Son bir yılda toplam 90 atölye kapısına kilit vurdu
Benzine 58 kuruş indirim
Benzine 58 kuruş indirim
Türkiye Kasaplar Federasyonu: Et krizi yaşayabiliriz
Türkiye Kasaplar Federasyonu: Et krizi yaşayabiliriz
Yurttaşların 'hayat pahalılığı' protestosu NY Times'ın gündeminde: "Paramızın değeri yok"
Yurttaşların 'hayat pahalılığı' protestosu NY Times'ın gündeminde: "Paramızın değeri yok"
Merkez Bankası'nın müdahalesi sonrası düşüşe geçen döviz kuru, Erdoğan'ın açıklamaları sonrası yeniden yükseldi
Merkez Bankası'nın müdahalesi sonrası düşüşe geçen döviz kuru, Erdoğan'ın açıklamaları sonrası yeniden yükseldi
Merkez Bankası'nın müdahalesi sonrası düşüşe geçen döviz kuru, Erdoğan'ın açıklamaları sonrası yeniden yükseldi
Merkez Bankası'nın müdahalesi sonrası düşüşe geçen döviz kuru, Erdoğan'ın açıklamaları sonrası yeniden yükseldi
Para politikasının mevcut duruşu ve kredi genişlemesi ateşe benzin dökmeye devam ediyor
Para politikasının mevcut duruşu ve kredi genişlemesi ateşe benzin dökmeye devam ediyor
Erdoğan'ın TRT'deki konuşması dünya basınında: 'Politikasından dönmeyecek'
Erdoğan'ın TRT'deki konuşması dünya basınında: 'Politikasından dönmeyecek'
Asgari ücret toplantıları bugün başlıyor
Asgari ücret toplantıları bugün başlıyor
Motorine 44 kuruş indirim
Motorine 44 kuruş indirim
Merkez Bankası'ndan 128 milyar dolar açıklaması
Merkez Bankası'ndan 128 milyar dolar açıklaması
Dış borç 2 saatte 192 milyar arttı
Dış borç 2 saatte 192 milyar arttı