İş yerleri kapanan esnaf ve işçiler anlatıyor: "Bir çıkmazın içindeyiz, devletten destek alamıyoruz"

Koronavirüs önlemleri kapsamında getirilen kısıtlamalar çok sayıda esnafı ve işçiyi olumsuz etkiliyor. İkinci kez güvencesiz kalan esnaf ve işçi, durumlarını bianet'e anlattı.

bianet > Ekonomi - 27 Kasım 2020

Türkiye'de koronavirüs salgını kontrolden çıktı. Bunu, Sağlık Bakanlığı'nın günlük olarak açıkladığı tablo da Bakan Fahrettin Koca'nın söyledikleri de doğruluyor.

Salgının seyrinde görülen bu artış nedeniyle Türkiye genelinde 20 Kasım'da bazı kısıtlamalar uygulanmaya başladı.

Buna göre çok sayıda işyeri kapandı, saat 20:00'ye kadar çalışmasına izin verilen restoranlar paket servise geçti, yeme içme sektöründe çalışan pek çok işçi de güvencesiz kaldı.

İşçi Göksu Uyar ile işletmeciler Ahmet Saymadi ve Ahmet Bawer Aydemir, kısıtlamalardan nasıl etkilendiklerini ve ne istediklerini bianet'e anlattı.

Kira, en ağır yük

Bar işletmecisi Ahmet Bawer Aydemir: "Biz pandeminin başından beri çalışamıyoruz. Nereden baksanız sekiz aydır çalışmadık. Nasıl devam edeceğiz onu da bilmiyorum.

"Arada sadece alt katı açtık ama kendi potansiyelimizle çalışamadık maalesef. Kira yüklerimiz dahil, hiçbir şekilde destek alamıyoruz.

"Sadece çalışan arkadaşlarımız 1500 TL destek aldılar bu süreçte. Dükkânı açınca zaten o da iptal oldu. Kredilerden de faydalanamayınca ben kendim bireysel krediler çektim.

"Bu sekiz ay içerisinde çok fazla borçlandım. Bu borçları dengeleyebilmek için iki yıl boyunca kâr olmadan çalışacağım herhalde her şey normalde dönse bile.

"Bizim en ağır yükümüz kira. Bu süreçte ne indirim ne de devletten bir destek alıyoruz. Vergiler, faturalar aynı şekilde devam ediyor. Elektrik faturalarındaki vergilerde indirim yapılabilirdi esnafı mağdur etmemek adına. Borcunu ödeyemedi diye elektrik saatlerini söküp aldılar esnafın.

"Açık olduğumuz süreçte çalışanlarımızın maaşlarını ödedik, şimdi ödeyemiyoruz. Kısa çalışma ödeneğine başvuracağız. Herkes ekstra bir şeyler yapmaya çalışıyor. Bir çalışanımız vegan peynir yapıp onu satıyor.

"Ben birkaç şeye kalkıştım ama olmadı. Aynı zamanda Avrupa'da oturumum var, oraya kısa süreli dönebilirim. Çalışıp borçları oradan ödeyebilirim. Borçları ödemek için yollar arayacağım, yapacak bir şey yok.

"Dolayısıyla bir çıkmazın içerisindeyiz. Bırakıp gitsen gidemiyorsun, çünkü çok borç var. Kalsak nasıl bir süreç bekliyor bizi, onu hiç bilemiyorsun. Bir bilinmezin içindeyiz herkes gibi."

"Geçinemiyoruz, bazılarımızın güvencesi yok"

İşçi Göksu Uyar: "Ben iki buçuk senedir Kadıköy Moda'da bir kahvaltı salonunda çalıyorum. Kapandı tabii doğal olarak. Paket servis denemeleri var ama kahvaltıda çok böyle bir imkân yok. Paket servis olduğu zaman da personel azalıyor.

"Kapanınca maaş ödemeleri yapılıyor ama küçük işyerlerinin sorunu bu. İlk kapanmada yapabilmişlerdi. İkinci kapanmada onların da bunu halledebilecek pozisyonları yok.

"Aldığımız maaşın önce bir yarısı yatıyor, sonra yarısı. Maaş gecikmeleri var. Aslında şu an geçinemiyoruz, özet olarak böyle.

"Arkadaşlarımızın bakmakla yükümlü olduğu insanlar var. Bir gece iki milyon insanın işsiz kaldığı söyleniyor. Bu sayı değişiyor, bu sektörün kayıtsız çalışanı da çok.

"Bir de mesela günlük çalışan arkadaşlarımız var. Asıl onların problemleri çok büyük. Biz sigortalıyız ama onların herhangi bir güvencesi yok. Kapanma olduğu zaman hakikaten kapanmak zorunda, zaten günlük idare ediyorlar, sokağa çıkmak da sosyalleşmek de bir maliyet onlar için.

"Kısa ödenekten de yararlanmayan çok fazla insan olduğunu gördük bu sektörde. Kafe-Bar Çalışanları Dayanışması diye bir şey kurduk, 40-45 yerde çalışan arkadaşla görüşmelerimiz oldu. Çoğu kayıtsız. Hiçbir güvencesi yok. Yemek ücretlerinin azlığı, mobbingler, esnek çalışma saatleri...

"Çalışanlardan kira ve fatura alınmamalı. Bu insanlara nakdi destek verilmeli. Şu anki acil taleplerimiz bunlar. Bazılarımızın sağlık hakları yok, en kötüsü de o. Virüsle karşılaştığı an özel hastaneye gitmesi mümkün değil. Salgından kaçamıyorsun, kaçmasan o ücreti ödeyemiyorsun.

"Esnafın takati yok"

Meyhane işletmecisi Ahmet Saymadi: "Bu süreçte hükümet tedbir almakta gecikti. Kısıtlamaları başlattıktan sonra da bundan mağdur olan insanların mağduriyetlerini gidermede de eksik davrandı.

"Yeme içme sektöründeki küçük esnaf koca koca zincirlere karşı ayakta durmaya çalışıyor. Bu işletmelerin hepsi aslında üçer beşer kişinin çalıştığı yerler.

"Süpermarketler açıldığında mahalle bakkalı, kasabı o marketlerin ilgili reyonlarına işçi olarak girmek zorunda kaldı.

"Bugün dükkanını kapatan arkadaşlar, daha büyük işletmelere işçi olarak gidiyor. Biz bunun ağırlığını gerçekten yaşıyoruz. Küçük işletmelerin hepsi hakikaten zor durumda.

"Biz bir yıllık bir işletmeyiz. Şimdilik borcumuz yok, kredi de çekmedik şimdiye kadar. Kasım ayında da tüm arkadaşlarımızın maaşlarını ödedik ve kapıyı kilitledik. Önümüzdeki aylarda arkadaşlarımıza destek olamayacağız. Biz yeni bir işletme olduğumuz için bu böyle.

"Mesela bar ruhsatı olan mekanların hiçbiri açamadı. Onlar Mart'ın 15'inden beri kapalı, Haziran'da da açamadılar. Kredi çeken, artık kredi çıkmayan arkadaşlarımız var.

"Esnafta ciddi bir rahatsızlık var. Esnaf bir şey değişsin, bir şey olsun istiyor. Vergilerde de çok indirim yapılmadı. Belediye bile 'gel, vergini öde' diyor. Hükümet kaşıkla veriyor, kepçeyle alıyor. Esnafın kepçeyle bir şeyi verecek takati filan yok zaten."

Bu alandaki dernekler ve dayanışmalar, bugün 15:30'da Kadıköy'deki Beşiktaş İskelesi'nin önünde eylem yapacak.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Limak, kamu kurumlarının yeni elektrik ihalelerini de aldı
Limak, kamu kurumlarının yeni elektrik ihalelerini de aldı
Pandemi sürecinde, 150 esnaf kepenk kapattı
Pandemi sürecinde, 150 esnaf kepenk kapattı
Avrupa Merkez Bankası para politikasında değişiklik yapmadı
Avrupa Merkez Bankası para politikasında değişiklik yapmadı
Bankacılık sektörünün mevduatı arttı
Bankacılık sektörünün mevduatı arttı
Kamu bankalarının döviz açığı geriledi
Kamu bankalarının döviz açığı geriledi
375 firmaya 12 milyon TL fahiş fiyat cezası
375 firmaya 12 milyon TL fahiş fiyat cezası
Merkez Bankası faizi sabit tuttu
Merkez Bankası faizi sabit tuttu
Gaziantep’e büyük yatırımlar gerçekleştiriyoruz
Gaziantep’e büyük yatırımlar gerçekleştiriyoruz
Takipteki alacaklar 7 milyar TL artış gösterdi
Takipteki alacaklar 7 milyar TL artış gösterdi
Dış ticaret açığı iki katına çıktı
Dış ticaret açığı iki katına çıktı
Dolar güne 7.41 liradan başladı, gözler Merkez Bankası'nın faiz kararında
Dolar güne 7.41 liradan başladı, gözler Merkez Bankası'nın faiz kararında
Gelişmekte olan ülkelerin not görünümü halen negatif
Gelişmekte olan ülkelerin not görünümü halen negatif
TÜİK'e göre, tüketici güven endeksi ocak ayında yükseldi
TÜİK'e göre, tüketici güven endeksi ocak ayında yükseldi
Yapımı devam eden cezaevlerine 2.2 milyar lira harcanacak
Yapımı devam eden cezaevlerine 2.2 milyar lira harcanacak
Türkiye'nin 2019 yılı gelir ve kurumlar vergisi rekortmenleri belli oldu
Türkiye'nin 2019 yılı gelir ve kurumlar vergisi rekortmenleri belli oldu
Yüksek kura bağlı girdi maliyetleri çiftçiyi zorlamaya devam ediyor
Yüksek kura bağlı girdi maliyetleri çiftçiyi zorlamaya devam ediyor
İnşaat sektörünün toplam kredileri 284.13 milyara ulaştı
İnşaat sektörünün toplam kredileri 284.13 milyara ulaştı
United Airlines, 2020'de 7 milyar dolar zarar etti
United Airlines, 2020'de 7 milyar dolar zarar etti
Belediyelerin borçlarına karşılık ayrılan vergi gelirlerine ilave kesinti
Belediyelerin borçlarına karşılık ayrılan vergi gelirlerine ilave kesinti
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın geçen yılki toplam harcaması 10.9 milyar TL oldu
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın geçen yılki toplam harcaması 10.9 milyar TL oldu
Ev kredisinde icralık olanların sayısı artacak
Ev kredisinde icralık olanların sayısı artacak
Gaziantep’te 2020'de 35 bin 358 konut el değiştirdi
Gaziantep’te 2020'de 35 bin 358 konut el değiştirdi
TÜİK, sektörel ve ekonomik güven endekslerinin hesaplanmasında yöntem değişikliğine gitti
TÜİK, sektörel ve ekonomik güven endekslerinin hesaplanmasında yöntem değişikliğine gitti
Avro Bölgesi'nde yıllık enflasyon aralıkta sıfırın altında kaldı
Avro Bölgesi'nde yıllık enflasyon aralıkta sıfırın altında kaldı
Ziya Selçuk: "Kararlılığımız var"
Ziya Selçuk: "Kararlılığımız var"
Dolar 7,45 seviyesinde
Dolar 7,45 seviyesinde
Yapılması planlanan 10 şehir hastanesinin maliyeti bir yılda 6 milyar 623 milyon lira arttı
Yapılması planlanan 10 şehir hastanesinin maliyeti bir yılda 6 milyar 623 milyon lira arttı
AB'den Dolar’a karşı Avro’yu güçlendirme planı
AB'den Dolar’a karşı Avro’yu güçlendirme planı
İhracat düştü, iç tüketim azaldı, belirsizlik sürüyor
İhracat düştü, iç tüketim azaldı, belirsizlik sürüyor
Küresel piyasalarda gözler ABD'deki yemin törenine çevrildi
Küresel piyasalarda gözler ABD'deki yemin törenine çevrildi
Politika faiz oranı ve bir sonraki adım ne olacak?
Politika faiz oranı ve bir sonraki adım ne olacak?
Kredi faizleri artmaya devam ediyor
Kredi faizleri artmaya devam ediyor
Genelgeyle kapatılan işletmelere kamu bankaları icra takibi başlattı
Genelgeyle kapatılan işletmelere kamu bankaları icra takibi başlattı
Geçen yıl toplam 16 Bakanlıktan 14’ü bütçe yasası ile verilen başlangıç ödeneğini aştı
Geçen yıl toplam 16 Bakanlıktan 14’ü bütçe yasası ile verilen başlangıç ödeneğini aştı
Vergiler artarken gelirler düşüyor
Vergiler artarken gelirler düşüyor
Esnaf batmış, insanlar işsiz, ama yöneticiler israf edip vicdansızlık yapıyor!
Esnaf batmış, insanlar işsiz, ama yöneticiler israf edip vicdansızlık yapıyor!
TCMB ikinci çeyrekte faiz indirimine gidecek
TCMB ikinci çeyrekte faiz indirimine gidecek
Bütçeden örtülü ödeneğe, görev zararlarına ve kiralara milyarlarca lira aktı
Bütçeden örtülü ödeneğe, görev zararlarına ve kiralara milyarlarca lira aktı
Buğday fiyatları altı yılın zirvesine çıktı
Buğday fiyatları altı yılın zirvesine çıktı
IMF Başkanı Georgieva: Yoksul ve zengin ülkeler arasındaki uçurum büyüyor
IMF Başkanı Georgieva: Yoksul ve zengin ülkeler arasındaki uçurum büyüyor
Doğal gaz tüketim rekoru kırıldı
Doğal gaz tüketim rekoru kırıldı
Konut Fiyat Endeksi kasımda yüzde 1,5 arttı
Konut Fiyat Endeksi kasımda yüzde 1,5 arttı
Çiftçi, bankalardan aldığı krediyi ödeyemedi, Ziraat Bankası 874 tarla, bağ ve bahçeyi satışa çıkardı
Çiftçi, bankalardan aldığı krediyi ödeyemedi, Ziraat Bankası 874 tarla, bağ ve bahçeyi satışa çıkardı
GAİB’in 2021 hedefi aylık 1 milyar dolarlık ihracat
GAİB’in 2021 hedefi aylık 1 milyar dolarlık ihracat
2021 yatırım bütçesi 138,3 milyar TL
2021 yatırım bütçesi 138,3 milyar TL
Pazarlık usulüyle yapılan 12 ihalenin 8'inin sonuçları açıklanmadı
Pazarlık usulüyle yapılan 12 ihalenin 8'inin sonuçları açıklanmadı
İşsizlik Fonu, amacı dışında kullanıldı
İşsizlik Fonu, amacı dışında kullanıldı
Merkez Bankası, piyasayı 50 milyar lira fonladı
Merkez Bankası, piyasayı 50 milyar lira fonladı