Her 100 ergenden 39’u anne ya da hamile

Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin de anne ve bebek sağlığını olumsuz etkilediği, araştırmanın önemli bulguları arasında.

bianet > Sağlık - 30 Nisan 2021

Uluslararası Çocuk Merkezi (ICC) ve Başkent Üniversitesi Kadın-Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Araştırma ve Uygulama Merkezi (BÜKÇAM) tarafından hazırlanan “Türkiye’de Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Durum Analizi Raporu”, CİSÜ Platformu’nun 28 Nisan’da düzenlediği çevrimiçi konferansta sunuldu.

Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Hakları Platformu (CİSÜ), Yürütme Kurulu Üyesi Bahar Yavuz’un moderatörlüğünde düzenlenen etkinlikte, Başkent Üniversitesi BÜKÇAM Müdürü ve TAPV Yönetim Kurulu Üyesi Prof Dr. Ayşe Akın, Uluslararası Çocuk Merkezi Başkanı Prof. Dr. Tomris Türmen, Uluslararası Çocuk Merkezi Adolesan, Gençler ve Kadın Sağlığı ve Hakları Program Koordinatörü Dr. Ayşegül Esin ve Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sare Mıhçıokur konuşmacılar arasındaydı. Konuşmacılar, pandemi koşullarında hazırlanan raporun ortaya koyduğu verileri değerlendirirken eğitim ve sağlık alanında yürütülmesi gereken politikalar konusunda da somut önerilerde bulundu.

1000 kadın önlenebilir nedenlerle ölüyor

Uluslararası Çocuk Merkezi Başkanı Prof. Dr. Tomris Türmen konuşmasında; “Türkiye’de Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Durum Analizi Raporu”nu hazırlarken son 5 yılın bilimsel yönden fotoğrafının çekildiği, yoğun literatür incelemesi ve araştırması yapıldığı ve çarpıcı sonuçlara ulaşıldığını söyledi.

Özellikle önlenebilir anne ölümlerinin kabul edilemez olduğunu belirten Türmen: “Biz bu konuşmayı yaparken halen dünyada 1000 kadın aslında önlenebilir nedenlerle hayatını kaybediyor” dedi. Prof. Dr. Tomris Türmen, toplumsal cinsiyete dayalı şiddete de değindiği konuşmasında, şiddetin ortadan kaldırılmasının çocuklara çok erken yaşta toplumsal cinsiyet eşitliğini öğretmekle mümkün olduğunu belirtti.

Nitel araştırması 15 Ekim-21 Aralık 2020 tarihlerinde yürütülen rapora göre, Türkiye’de önlenebilir anne ölümleri, tüm anne ölümlerinin 3'te 2'sini oluşturuyor. Başkent Üniversitesi BÜKÇAM Müdürü ve TAPV Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ayşe Akın, önlenebilir anne ölümlerinin halen bu denli yüksek olmasına ilişkin şu sözleri kaydetti: “Aslında Türkiye’nin anne ölümleri konusunda geçmişi, bir başarı öyküsüdür. Anne ölümleri içinde sağlıksız düşüklerin payını yasalar ve hizmetlerle önemli ölçüde düşürdük. Ne var ki hala önlenebilir nedenlere bağlı ölüm yüzde 62. Kırsal kesimde bu oran kentlerin iki katı. Bu fark, ekonomik eşitsizliklerin sağlığa erişimi engellediğini ve sağlıkta hak temelli yaklaşımın yetersiz olduğunu gösteriyor.”

Uluslararası Çocuk Merkezi Adolesan, Gençler ve Kadın Sağlığı ve Hakları Program Koordinatörü Dr. Ayşegül Esin ise anne ölümlerinin düşürülmesi için toplumsal cinsiyet odaklı sağlık anlayışının benimsenmesi gerektiğini ve bu kapsamda bir eğitim sürecinin aciliyetini vurguladı.

“Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı’nın 2030 için belirlediği hedeflere ulaşabilmek, kadının toplumdaki statüsünün yükseltilmesinden ve toplumsal cinsiyet eşitliği sağlanmasından geçiyor. Ayrıca, sağlık personeline tazeleme kursları, hizmet içi eğitimler verilmeli. Güvenli doğum hizmetleri ve eğitimli sağlık çalışanlarının yardımı ile doğumların yapılması, anne ve bebekte sağlık risklerinin azaltılması için savunuculuk çalışmaları ile özellikle gebenin kayınvalidesi de dahil ailesine iletişim, eğitim ve danışmanlık verilmesi kritik önemde” dedi.

Erken yaşta zorla evlendirmeler

Konferansta öne çıkarılan en çarpıcı sonuçlarından birisi de giderek artan ergen gebeliği ve buna bağlı olarak gelişen riskler oldu. Dr. Ayşegül Esin de konuşmasında, özellikle önlenebilir anne ölümlerinin azaltılması için, özellikle ergen yaşta gebelikler ve öncelikle çocuk yaşta erken ve zorla evliliklerin önlenmesi gerektiğinin altını çizdi. “Türkiye genelinde ergen kız çocuklarının birinci ölüm nedeni hamilelik ve doğum. Ergen yaşta gebelikler ve öncelikle çocuk yaşta erken ve zorla evliliklerin önlenmesi, atılması gereken en acil adımlardan bir tanesi” diye konuştu.

Rapora göre, Türkiye’de her üç ergen gebelikten birisi erken doğumla sonuçlanıyor. Konuşmacılar, özellikle Türkiye’de çocuk yaşta, erken ve zorla evlilikleri meşrulaştıran söylemlerin ergen hamileliği oranlarını artırdığını, Suriyeli göçmenler arasında ergen gebelik oranlarının çok daha fazla olduğunun altını çizdi. Türkiye’de yaklaşık 3,6 milyon kayıtlı Suriyeli göçmenler arasında yapılan araştırmaya göre, her 100 ergenden 39’u ya anne ya da hamile.

“Okullarda cinsel sağlık danışmanlık merkezleri açılmalı”

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sare Mıhçıokur da bu veriler ışığında yaptığı sunumda, gençlerin kapsamlı cinsel sağlık eğitiminden geçmelerinin önemini vurguladı.

“Bu alana dair eğitim programlarının örgün eğitim müfredatı içerisinde, sistematik olarak yaşa uygun yapılandırılmasına yönelik savunuculuk faaliyetleri yürütülmeli. Ergenlerin özellikle cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, istenmeyen gebelikler, cinsel istismar konuları hakkında detaylı bilgiye ulaşımı, istismarla karşılaşma halinde başvuru mekanizmaları, hukuki yardım süreçleri, acil telefon numaraları hakkında bilgilendirilmeleri sağlanmalı. Okullarda cinsel sağlık ve üreme sağlığı konusunda danışmanlık hizmeti alınabilecek danışmanlık merkezleri açılmalı” dedi.

Öte yandan konferansta, ergen gebeliğinin yarattığı bir diğer sorun olarak sezaryen oranlarının artmasına işaret edildi. Rapora göre, Türkiye’de doğumların yüzde 52’si sezaryen ile gerçekleşiyor. Bu oran, Avrupa ve dünya ortalamasının bir hayli üzerinde. Dünya Sağlık Örgütü sezaryenle doğum oranının yüzde 10-15 olmasını ideal olarak tanımlıyor.

 Doç. Dr. Sare Mıhçıokur konuşmasında ayrıca, raporun sunduğu verilerin, Türkiye’de kadın ve kız çocuklarının cinsel sağlık ve üreme sağlığı konusunda yaşadığı en büyük zorluklardan birisinin de doğurganlığın düzenlenmesi olduğunu söyledi. Doç. Dr. Mıhçıokur, “Son 5 yılda modern ve geleneksel yöntemlere ilişkin kadınların bilgi düzeylerinde belirgin bir azalma olduğu görülmekte. İstenmeyen gebelikler yüzde 15-46,2 civarında ve kadınların yüzde 45,8’i gebe kaldığı sırada herhangi bir yöntem kullanmadığını ifade ediyor” dedi.

Rapora göre doğurganlığın düzenlenmesi konusunda karşılanmamış ihtiyaç, Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA) 2013 sonuçlarında yüzde 6 iken, 2018 sonuçlarında ikiye katlanarak yüzde 12’ye yükselmiş durumda. Buna göre, Türkiye’de her 3 aileden 1’inin aile planlaması hizmetleri ihtiyaçları karşılanamıyor, yani yüzde 33’ü etkili gebeliği önleyici yöntemlere ulaşamıyor. Mıhçıokur, bu verilerin, son yıllarda yükselen kürtaj karşıtı, doğurma yanlısı politikaların bir sonucu olduğunu ifade ederken şu ifadeleri kullandı:

 “Yasal çerçeve olmasına rağmen uygulamadaki zorluklar, engeller nedeniyle kadınların istenmeyen gebeliklerin sonlandırılması hizmetlerine ulaşamadığı görülüyor. Eşin rıza vermemesi, tıbbi düşük ilaçlarının ruhsatlandırılmaması gibi yasal kısıtlamalar, ‘yazılı olmayan’ kürtaj karşıtı, doğumdan yana politikalar da kürtajı ya da isteyerek düşük yapmayı giderek zorlaştırıyor.”

Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin de anne ve bebek sağlığını olumsuz etkilediği, araştırmanın önemli bulguları arasında.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Temkinli olunmazsa salgında dördüncü dalga gelebilir
Temkinli olunmazsa salgında dördüncü dalga gelebilir
25. Aydın Doğan Ödülü, bilim insanları Dr. Özlem Türeci ve Prof. Dr. Uğur Şahin'e verildi
25. Aydın Doğan Ödülü, bilim insanları Dr. Özlem Türeci ve Prof. Dr. Uğur Şahin'e verildi
Pfizer'dan Covid-19 için sevindiren gelişme: Ölüm oranlarını azalttı
Pfizer'dan Covid-19 için sevindiren gelişme: Ölüm oranlarını azalttı
Son 24 saatte 1 milyon 416 bin 795 doz aşı yapıldı
Son 24 saatte 1 milyon 416 bin 795 doz aşı yapıldı
35 yaş üstüne aşılama bugün başlıyor
35 yaş üstüne aşılama bugün başlıyor
Covid-19 sürecinde antioksidan zengini besinler tüketilmeli
Covid-19 sürecinde antioksidan zengini besinler tüketilmeli
Alzheimer ilacı ilk defa bir insanın üzerinde denendi
Alzheimer ilacı ilk defa bir insanın üzerinde denendi
Covid-19 aşısı regl düzeninde geçici değişikliğe neden olabilir
Covid-19 aşısı regl düzeninde geçici değişikliğe neden olabilir
6 bin 221 vaka, 71 can kaybı
6 bin 221 vaka, 71 can kaybı
“12 yaş üstü çocukların aşılanması güvenli ve gerekli”
“12 yaş üstü çocukların aşılanması güvenli ve gerekli”
Sputnik V, 2 hafta içinde uygulamaya girmiş olacak
Sputnik V, 2 hafta içinde uygulamaya girmiş olacak
Tıp eğitimi tartışmalı hale geldi
Tıp eğitimi tartışmalı hale geldi
Berlin’de sokakta maske takma zorunluluğu kaldırılıyor
Berlin’de sokakta maske takma zorunluluğu kaldırılıyor
Koronavirüs, hafıza sorunu ve algılama eksikliğine neden oluyor
Koronavirüs, hafıza sorunu ve algılama eksikliğine neden oluyor
Koronavirüs ile birlikte yeni kalp hastaları eklendi
Koronavirüs ile birlikte yeni kalp hastaları eklendi
"Gün içinde randevu, gün içinde aşı" uygulamasını başlattık
"Gün içinde randevu, gün içinde aşı" uygulamasını başlattık
Ayak bileğinin arkasında yağ bezeleri kolesterolün habercisi olabilir
Ayak bileğinin arkasında yağ bezeleri kolesterolün habercisi olabilir
Koronavirüs Bilim Kurulu bugün toplanacak: Gündem aşılama çalışmaları
Koronavirüs Bilim Kurulu bugün toplanacak: Gündem aşılama çalışmaları
84 kişi daha hayatını kaybetti, 5 bin 955 yeni vaka tespit edildi
84 kişi daha hayatını kaybetti, 5 bin 955 yeni vaka tespit edildi
Son 24 saat içinde 1 milyon 240 bin 311 doz aşı yapıldı
Son 24 saat içinde 1 milyon 240 bin 311 doz aşı yapıldı
Çin'den NATO bildirisine tepki: Soğuk Savaş zihniyetinin devamı
Çin'den NATO bildirisine tepki: Soğuk Savaş zihniyetinin devamı
Yerli aşıda kullanılan "adenovirüs" yan etki ihtimalini en aza indirmektedir
Yerli aşıda kullanılan "adenovirüs" yan etki ihtimalini en aza indirmektedir
Organize sanayi bölgelerinde mobil ekiplerle yerinde aşı uygulaması başlıyor
Organize sanayi bölgelerinde mobil ekiplerle yerinde aşı uygulaması başlıyor
Covid-19, aşılardan hızlı ilerliyor, yoksul ülkelere daha fazla aşı bağışlanmalı
Covid-19, aşılardan hızlı ilerliyor, yoksul ülkelere daha fazla aşı bağışlanmalı
Güz dönemi başında daha normale dönebiliriz
Güz dönemi başında daha normale dönebiliriz
An itibariyle 35 milyon doz aşıya ulaştık
An itibariyle 35 milyon doz aşıya ulaştık
Sağlık Bakanı: Organize sanayi bölgelerinde mobil ekiplerimizle yerinde aşı uygulamasına başlıyoruz
Sağlık Bakanı: Organize sanayi bölgelerinde mobil ekiplerimizle yerinde aşı uygulamasına başlıyoruz
SGK’ye kayıtlı tüm çalışanlar yarından itibaren aşı randevusu alabilecek
SGK’ye kayıtlı tüm çalışanlar yarından itibaren aşı randevusu alabilecek
74 kişi daha hayatını kaybetti, 5 bin 626 yeni vaka tespit edildi
74 kişi daha hayatını kaybetti, 5 bin 626 yeni vaka tespit edildi
Son 24 saatte 781 bin 351 kişi aşı yaptırdı
Son 24 saatte 781 bin 351 kişi aşı yaptırdı
"Bebeği sırtüstü yatırmak, ani bebek ölümü sendromu riskini azaltıyor"
"Bebeği sırtüstü yatırmak, ani bebek ölümü sendromu riskini azaltıyor"
Delta varyantının belirtileri ve riskleri neler?
Delta varyantının belirtileri ve riskleri neler?
Sivrisinek ısırığı alerjisi nedir? Sivrisinek ısırığına ne iyi gelir?
Sivrisinek ısırığı alerjisi nedir? Sivrisinek ısırığına ne iyi gelir?
Hedeflediğimizden 92 bin 494 doz daha fazla aşı yaptık
Hedeflediğimizden 92 bin 494 doz daha fazla aşı yaptık
Boyunda oluşan şişlik, ciddi hastalıkların göstergesi olabilir
Boyunda oluşan şişlik, ciddi hastalıkların göstergesi olabilir
Aşı olacaklara 'mobil aşı' hizmeti
Aşı olacaklara 'mobil aşı' hizmeti
Sağlık ve diğer hizmetlerden yararlanmak isteyen Suriyeli sığınmacılar adres kaydı için kuyruk oluşturdu
Sağlık ve diğer hizmetlerden yararlanmak isteyen Suriyeli sığınmacılar adres kaydı için kuyruk oluşturdu
Covid-19 aşısı için randevu nasıl alınır?
Covid-19 aşısı için randevu nasıl alınır?
"Zor günleri geride bıraktık" diyenlerin sayısı yüzde 38'e yükseldi
"Zor günleri geride bıraktık" diyenlerin sayısı yüzde 38'e yükseldi
Koronavirüs aşısı olanlar kan verebilir
Koronavirüs aşısı olanlar kan verebilir
Novavax, FDA'den acil kullanım onayı başvurusu yapacak
Novavax, FDA'den acil kullanım onayı başvurusu yapacak
Bugün 750 bin kişi aşı randevusu aldı
Bugün 750 bin kişi aşı randevusu aldı
Tükek: 2022’de maskesiz hayatın başlayacağını düşünüyorum
Tükek: 2022’de maskesiz hayatın başlayacağını düşünüyorum
DSÖ: G7'nin bağışladığı 870 milyon doz aşıdan fazlasına ihtiyacımız var
DSÖ: G7'nin bağışladığı 870 milyon doz aşıdan fazlasına ihtiyacımız var
Kalp sağlığı hakkında doğru bilinen 10 yanlış
Kalp sağlığı hakkında doğru bilinen 10 yanlış
Koku ve tat alamıyorsanız pek çok nedeni var
Koku ve tat alamıyorsanız pek çok nedeni var
Kulak içi kulaklık kullananlar dikkat! Kulak iltihabından işitme kaybına pek çok soruna neden olabilir
Kulak içi kulaklık kullananlar dikkat! Kulak iltihabından işitme kaybına pek çok soruna neden olabilir
Biontech aşısının pıhtı yapma riski yok, kan sulandırıcı falan almanın bir anlamı yok
Biontech aşısının pıhtı yapma riski yok, kan sulandırıcı falan almanın bir anlamı yok