Fransa, Cumhurbaşkanlığı seçimleri için sandık başında

Fransalı seçmenler Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turu için bugün sandık başına gidiyor. Peki, adaylar kimler? Anketler ne söylüyor? Seçmen ne istiyor? Adaylar ne vadediyor?

bianet > Siyaset - 10 Nisan 2022

Fransalı seçmenler Cumhurbaşkanlığı seçimleri için bugün (10 Nisan) sandık başına gidiyor. 48,7 milyon seçmenin oy kullanacağı seçimler Fransa yerel saatiyle sabah saat 8'de başlayacak, saat 19'da sona erecek. Büyük kentlerde saat 20'ye kadar oy kullanmak mümkün olacak.

Anayasa Mahkemesi ilk turun resmi sonuçlarını 13 Nisan'da açıkladıktan sonra seçimlerin ikinci turu 24 Nisan'da yapılacak.

Mevcut Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un da aralarında bulunduğu 12 aday arasından en yüksek oyu alan iki adayın yarışacağı ikinci turun galibi ise en geç 13 Mayıs tarihinde resmen göreve başlayacak.

2017'deki seçimlerde olduğu gibi 2022 Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin de Macron ve aşırı sağcı Marine Le Pen arasında geçmesi bekleniyor.

Peki, seçimlerde hangi adaylar yarışıyor? Anketler kazanma şansları için ne söylüyor? Hangi konuların seçmenlerin tercihinde etkili olması bekleniyor?

Adaylar kimler? Anketler ne söylüyor?

Seçimlerde en az 500 imza toplama kriterini yerine getirerek resmen aday olmaya hak kazanan 12 aday yarışıyor.

Merkezdeki "Cumhuriyete Yürüyüş" (La République en marche) hareketinin adayı Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da bu adaylardan biri.

7 Mayıs 2017'deki ikinci tur seçimlerde Marine Le Pen'e karşı 20 milyondan fazla seçmenin oyunu alarak yüzde 66,1'lik oy oranıyla Cumhurbaşkanı seçilen Macron, özellikle Rusya-Ukrayna savaşı bağlamında gösterdiği diplomatik çabaların da etkisiyle anketlerde yükselişe geçmişti.

Fakat BBC'nin aktardığına göre, söz konusu yükseliş sadece bundan iki hafta öncesine kadar devam edebildi. Bir ay önce Macron ve Ulusal Birlik Partisi lideri Le Pen arasında 10 puanlık bir oy farkı varken bugün anketler Macron'un yüzde 27, Le Pen'in yüzde 24 oy alacağını öngörüyor.

Sol görüşlü "Boyun Eğmeyen Fransa" (La France insoumise) hareketinin lideri Jean-Luc Mélenchon anketleri üçüncü sırada götürüyor.

Diğer adaylar kimler?

Bugünkü seçimlerde yarışan diğer dokuz aday ise şu şekilde:

Nathalie Arthaud - İşçi Mücadelesi Partisi (Lutte Ouvrière)
Nicolas Dupont-Aignan - Ayağa Kalk Fransa Partisi (Debout la France)
Anne Hidalgo - Sosyalist Parti (Parti Socialiste)
Yannick Jadot - Avrupa Ekolojisi - Yeşiller Partisi (Europe Écologie Les Verts)
Jean Lassalle - Direnelim Partisi (Résistons!)
Valérie Pécresse - Özgür Olalım Partisi (Soyon Libres)
Philippe Poutou - Yeni Antikapitalist Parti (Le Nouveau Parti anticapitaliste)
Fabien Roussel - Fransa Komünist Partisi (Parti communiste français)
Eric Zemmour - Yeniden Fetih Partisi (Reconquête)

Bu aday ve partilerin siyasi duruşları ise kısaca şu şekilde özetlenebilir: Emmanuel Macron (liberal), Marine Le Pen (milliyetçi), Valérie Pécresse (muhafazakar), Jean-Luc Mélenchon (radikal sol), Eric Zemmour (milliyetçi), Yannick Jadot (çevreci), Fabien Roussel (komünist), Anne Hidalgo (sosyal demokrat), Nicolas Dupont-Aignan (muhafazakâr/ ulusalcı), Jean Lassalle (kırsalcı), Philippe Poutou (troçkist), Nathalie Artaud (troçkist).

Seçmen ne istiyor?

Bu ayın başında ülkede yapılan bir anket, seçmenlerin yüzde 80'inin seçim kampanyasının "düşük kalitede" geçtiğini düşündüğünü gösteriyor. Bu da seçime katılımın az olacağı endişesini beraberine getiriyor.

Seçimlere bir hafta kala yapılan anket, halkın yüzde 54'ünün "seçim kampanyası henüz başlamamış gibi hissettiğini" ortaya koyuyor; seçmenlerin yüzde 30'unun sandık başına gitmeyebileceği öngörülüyor.

İki yılı aşkın süredir devam eden pandemi, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali ve özellikle artan hayat pahalılığının ardından adayların yeni siyasi fikirler veya vizyon sun(a)maması ve sorunlarına getirilen çözüm önerilerinin yetersiz kalması ise seçmenlerin dile getirdiği şikayetlerden bazıları.

"Çalışan ve arabalarında uyumak zorunda olan Fransızlar"

Örneğin, bu hafta Spézet bölgesinde Macron'un mitingine katılan bir seçmen şöyle söylemişti: "Çalışan ama arabalarında uyumak zorunda olan çok fazla Fransız var. Çünkü bir daireye paraları yetmiyor ve onlara kimse yardım etmiyor. Bu, utanç verici. Eskiden sol adaylara oy verirdim ama bu sefer gayet sağ görüşlü bir adaya da oy verebilirim."

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) paylaştığı Şubat 2022 tüketici fiyat endeksine göre de, Fransa'nın yıllık enflasyonu yüzde 3,6 olarak ölçülmüştü. Bu rakam bir önceki ay yüzde 2,9'du.

Öte yandan, başkent Paris'teki hükümet ve yerleşik partiler ile ülkenin geri kalanı, özellikle de kırsal kesimleri arasındaki "kopukluk" da Fransalı seçmenlerin dile getirdiği diğer bir konu olarak öne çıkıyor.

"Yönetim değişiyor, hiçbir şey değişmiyor"

Almanya'nın ARD kanalından Sabine Rau'ya konuşan Marseilles-lès-Aubigny'li bazı yurttaşlar şöyle diyor örneğin:

"Dürüst olmak gerekirse kimse burada seçimler hakkında konuşmuyor. Köyümüze zaten kimse gelmiyor. Seçim afişlerini görüyoruz ama hepsi bu. Hiçbir siyasetçi bize ne istediğimizi sormak için gelmiyor.

"Yönetimler değişiyor ama hiçbir şey değişmiyor, biz de artık bir şey beklemiyoruz ... Ben size kendi fikrimi söyleyebilirim. Ben oy vermeyeceğim."

Peki, adaylar artan ekonomik zorluklar ve hayat pahalılığı ile üzerine eklenen seçmen küskünlüğü bağlamında onlara ne vadediyor?

Adaylar ne vadediyor?

The Guardian'ın aktardığına göre, 20 yıl içinde tekrar seçilen ilk Fransa Cumhurbaşkanı olmak için kampanya yürüten Macron vergileri düşürmeyi, emeklilik yaşını 65'e çekmeyi ve işsizliği azaltmayı vadediyor.

Cumhurbaşkanlığının daha ilk aylarında "zenginlerin cumhurbaşkanı" olmak ile eleştirilen ve görevde olduğu süre zarfında akaryakıt zamlarını protesto etmek için başlayıp zamanla hayat pahalılığına ve yüksek vergilere tepki olarak büyüyen Sarı Yelekliler protestoları ile karşı karşıya kalan Macron'un rakibi Le Pen'in ana gündem konusu ise hayat pahalılığı.

Le Pen'in göçmen karşıtı programı başörtüsünü tüm kamusal alanlarda yasaklamayı öngörürken Eric Zemmour da benzer bir politikayla öne çıkıyor.

Deutsche Welle (DW) Türkçe'nin aktardığına göre, Zemmour Le Pen'i "milliyetçilikten ödün vermekle" suçluyor. İslam ve Müslümanlar ise Zemmour'un en önemli siyasal ve ideolojik meselesini oluşturuyor.

İslam ile demokrasinin "bağdaşmağını" savunan Eric Zemmour Müslümanların "aşırı çoğaldığını" ve böyle giderse 2060'lı yıllara doğru Fransa'da çoğunluğu oluşturacaklarını iddia ediyor.

Sol aday Jean-Luc Mélenchon ise yeşil enerjiye yatırım yapmayı, emeklilik yaşını düşürmeyi, asgari ücreti yükseltmeyi ve zenginleri vergilendirerek serveti yeniden dağıtmayı vadediyor. Mélenchon ayrıca Cumhurbaşkanı'nın yetkilerini azaltmak için Anayasa değişikliği yapmak istiyor.

Rusya-Ukrayna savaşının etkisi

Fransa'nın seçim sürecine girdiği dönemde Rusya'nın Ukrayna'yı işgaliyle başlayan savaş da seçimlerde önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.

Mevcut Cumhurbaşkanı Macron, Ukrayna konusunda AB ve diğer Batılı müttefiklerle eş güdümlü hareket edilmesini ve bu süreçte Rusya Devlet Başkanı Putin ile diyaloğun koparılmamasını savunuyor.

Macron bu dönemde Putin ile "sık sık konuştuğu" için özellikle Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki'nin eleştirisine maruz kalmıştı.

Öte yandan, 2017'deki Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Rusya lideri Putin'in açıkça desteğini dile getirdiği Le Pen'in partisinin Rusya merkezli bir bankadan aldığı krediyi halihazırda geri ödediği biliniyor.

5 Nisan'da Brittany'e gerçekleştirdiği seçim gezisi sırasında gazetecilere konuşan Macron, isim vermeden Le Pen'e yüklenmişti:

"Vladimir Putin'e karşı kayıtsızlık veya Rus finansmanı arıyorsanız bana bakmamalısınız ... Diğer adaylara bakıyor olmanız gerek. Bunu unutmayın."

Fransa'nın Le Monde gazetesine konuşan uzman Gilles Paris'e göre ise Ukrayna aşırı sağcı aday Zemmour'un "kampanyasını yerle bir etti".

Paris, Zemmour'un "Rus yanlısı tutumunun bir yük olduğu" görüşünde. Ona göre, "Marine Le Pen daha ılımlı bir tavır takınacak kadar zekice davranmış, mültecileri [hemen] kabul etmeye hazır olduğunu" söylemişti.

Gilles Paris, "Zemmour'un Ukraynalı mültecilerin Fransa'da hoş karşılandığını anlamasının iki gün sürdüğünü" söylüyor.

O günden bu yana ise Marine Le Pen'in Eric Zemmour'un oylarının hatırı sayılır bir bölümünü topladığı tahmin ediliyor.

Fransa yönetim sistemi hakkında

Fransa, yarı başkanlık sistemi ile yönetiliyor. 5 yıllık süre için doğrudan halk tarafından seçilen ve en fazla iki dönem görev yapabilen Cumhurbaşkanı, geniş yetkilere sahip. Başta dış politika olmak üzere, siyasi yetkileri bulunan, ancak parlamentoya karşı sorumluluk taşımayan Cumhurbaşkanı, hükümetin işleyişinin içinde olmakla birlikte, Bakanlar Kurulu adına parlamentoya karşı sorumluluk Başbakan'da. Parlamentonun 577 üyeli Ulusal Meclis ve 348 üyeli Senato olmak üzere iki kanadı var. Ulusal Meclis üyeleri doğrudan halk tarafından seçilirken, Senato üyeleri, ulusal ve yerel düzeylerdeki seçilmiş kişilerden oluşan bir "ikinci seçmen" grubu tarafından seçiliyor.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Erdoğan'ın kampta kurmaylarıyla yaptığı konuşma ortaya çıktı: Uyarıda bulunmuş
Erdoğan'ın kampta kurmaylarıyla yaptığı konuşma ortaya çıktı: Uyarıda bulunmuş
7 parti ve oluşum cephesinde ‘Demokrasi Belgesi’ hazırlığı: Türkiye’nin geleceğini birlikte değiştirelim
7 parti ve oluşum cephesinde ‘Demokrasi Belgesi’ hazırlığı: Türkiye’nin geleceğini birlikte değiştirelim
Kılıçdaroğlu’nun hükûmete yönelttiği 4 soru chp genel merkezi’ne asıldı: "ya cevap ver, ya hesap ver!"
Kılıçdaroğlu’nun hükûmete yönelttiği 4 soru chp genel merkezi’ne asıldı: "ya cevap ver, ya hesap ver!"
Rusya ve Ukrayna dışişleri bakanları 10 Mart'ta Antalya'da bir araya gelecek
Rusya ve Ukrayna dışişleri bakanları 10 Mart'ta Antalya'da bir araya gelecek
Ankara'da tarihi gün: 6 muhalefet partisi liderleri imzayı attı
Ankara'da tarihi gün: 6 muhalefet partisi liderleri imzayı attı
Altı muhalefet partisinin açıkladığı Mutabakat Metninde 25 kritik madde
Altı muhalefet partisinin açıkladığı Mutabakat Metninde 25 kritik madde
6 parti, parlamenter sisteme dönüş çalışmasını kamuoyu ile paylaşacak
6 parti, parlamenter sisteme dönüş çalışmasını kamuoyu ile paylaşacak
DEVA Partisi’ne katıldılar
DEVA Partisi’ne katıldılar
6 partinin genel başkanları 12 Şubat'ta bir araya gelecek
6 partinin genel başkanları 12 Şubat'ta bir araya gelecek
Milletvekilleri, vatandaşın fatura sıkıntısını dile getirdi
Milletvekilleri, vatandaşın fatura sıkıntısını dile getirdi
Adalet Bakanlığı'ndan "iyi hal indirimi" düzenlemesi
Adalet Bakanlığı'ndan "iyi hal indirimi" düzenlemesi
10 milletvekiline ait 12 dokunulmazlık dosyası Meclis'te
10 milletvekiline ait 12 dokunulmazlık dosyası Meclis'te
CHP’li Özel: 150 başvuru var, şimdilik 40 genci tarikat yurtlarından kurtardık
CHP’li Özel: 150 başvuru var, şimdilik 40 genci tarikat yurtlarından kurtardık
Seçim kanunu değişikliği şubat ayında Meclis'e sunulacak
Seçim kanunu değişikliği şubat ayında Meclis'e sunulacak
Altı muhalefet partisi anlaştığı metni kamuoyuna açıklayacak
Altı muhalefet partisi anlaştığı metni kamuoyuna açıklayacak
Enerji Bakanı Fatih Dönmez: Sabit saat uygulaması sürecek
Enerji Bakanı Fatih Dönmez: Sabit saat uygulaması sürecek
Güç Birliği Partisi’nden Başbuğ’a ziyaret
Güç Birliği Partisi’nden Başbuğ’a ziyaret
CHP, emekli ve memur zam oranının 30,95’e yükseltilmesini istedi
CHP, emekli ve memur zam oranının 30,95’e yükseltilmesini istedi
Kılıçdaroğlu'ndan emeklilere: Geçinemiyorsanız hesabını demokratik yollardan sormak sizin göreviniz
Kılıçdaroğlu'ndan emeklilere: Geçinemiyorsanız hesabını demokratik yollardan sormak sizin göreviniz
İmamoğlu: İstanbul 2036 olimpiyatı mutlak hedefimiz
İmamoğlu: İstanbul 2036 olimpiyatı mutlak hedefimiz
İmamoğlu: 86 bin kişiyi zan altında bırakmak çok büyük bir kötülük
İmamoğlu: 86 bin kişiyi zan altında bırakmak çok büyük bir kötülük
Kılıçdaroğlu'ndan 'seçim' talimatı: Kurmayları harekete geçiyor
Kılıçdaroğlu'ndan 'seçim' talimatı: Kurmayları harekete geçiyor
Kılıçdaroğlu'dan Erdoğan'a: O önce konuşur sonra dediklerimi yapar
Kılıçdaroğlu'dan Erdoğan'a: O önce konuşur sonra dediklerimi yapar
Altı partinin Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem çalışmaları son aşamada
Altı partinin Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem çalışmaları son aşamada
"Hazine'de olmayan bir parayla garanti verdiler, gizli faizin dik âlâsını uyguladılar”
"Hazine'de olmayan bir parayla garanti verdiler, gizli faizin dik âlâsını uyguladılar”
Bloomberg, Erdoğan'ın bin 56 konuşmasını analiz etti:
Bloomberg, Erdoğan'ın bin 56 konuşmasını analiz etti:
Kemal Kılıçdaroğlu duyurdu: CHP belediyelerinde asgari ücret 4 bin 500 TL olacak
Kemal Kılıçdaroğlu duyurdu: CHP belediyelerinde asgari ücret 4 bin 500 TL olacak
Parlamenter sistem çalışmalarında son konu belli oldu
Parlamenter sistem çalışmalarında son konu belli oldu
Kulis: Erdoğan, ismi DEVA ve Gelecek partileriyle anılan eski Bakan Elvan’ı yakınında tutmak istiyor
Kulis: Erdoğan, ismi DEVA ve Gelecek partileriyle anılan eski Bakan Elvan’ı yakınında tutmak istiyor
AKP'den gençlik raporu: İlk defa oy kullanacak seçmenin tercihi yine AK Parti
AKP'den gençlik raporu: İlk defa oy kullanacak seçmenin tercihi yine AK Parti
Kılıçdaroğlu: Milyonlarca işsizimiz var, pazar atıklarından beslenen yüz binler var
Kılıçdaroğlu: Milyonlarca işsizimiz var, pazar atıklarından beslenen yüz binler var
Kılıçdaroğlu: Gelmedik, sofranıza oturmadık, dertlerinizi dinlemedik, Şanlıurfa’ya helalleşmeye geldim”
Kılıçdaroğlu: Gelmedik, sofranıza oturmadık, dertlerinizi dinlemedik, Şanlıurfa’ya helalleşmeye geldim”
CHP'li Ağbaba'dan TÜİK'e: TÜİK, üzerindeki baskıyı sorumluluk almayarak kabul ediyor; talimatla veri açıkladığının itirafıdır!
CHP'li Ağbaba'dan TÜİK'e: TÜİK, üzerindeki baskıyı sorumluluk almayarak kabul ediyor; talimatla veri açıkladığının itirafıdır!
CHP'li Çetin Osman Budak’tan tarikat yurdu tepkisi: Öğrencileri mahkûm ettiniz
CHP'li Çetin Osman Budak’tan tarikat yurdu tepkisi: Öğrencileri mahkûm ettiniz
TBMM'deki bütçe görüşmelerinde yumruklu kavga çıktı
TBMM'deki bütçe görüşmelerinde yumruklu kavga çıktı
AKP, Seçim Yasası değişikliğini Mart başında Meclis'e sunmayı planlıyor
AKP, Seçim Yasası değişikliğini Mart başında Meclis'e sunmayı planlıyor
Erdoğan, Katar’a gidiyor
Erdoğan, Katar’a gidiyor
İyi Partili Erhan Usta: Berat Albayrak ekonomi yönetimine tamamen hâkim
İyi Partili Erhan Usta: Berat Albayrak ekonomi yönetimine tamamen hâkim
Ormanlar ranta açılacak ve yok edilecek
Ormanlar ranta açılacak ve yok edilecek
CHP'li Yavuzyılmaz: Nureddin Nebati ilk çift maaşlı bakan oldu; Aylık geliri 65 bin 849 TL
CHP'li Yavuzyılmaz: Nureddin Nebati ilk çift maaşlı bakan oldu; Aylık geliri 65 bin 849 TL
AKP-MHP, kurdaki ‘dış mihrakların’ araştırılmasını reddetti
AKP-MHP, kurdaki ‘dış mihrakların’ araştırılmasını reddetti
CHP'li Nazlıaka'dan kadınların eşit temsilini öngören yasanın reddedilmesine tepki
CHP'li Nazlıaka'dan kadınların eşit temsilini öngören yasanın reddedilmesine tepki
Erdoğan: Kur ve enflasyon dediğin bugün artar, yarın düşer
Erdoğan: Kur ve enflasyon dediğin bugün artar, yarın düşer
Faizin düşüşü sebebiyle kurda da ciddi bir olumlu iyileşme olacak
Faizin düşüşü sebebiyle kurda da ciddi bir olumlu iyileşme olacak
CHP’den Bahçeli’ye yanıt: Mansur Yavaş’ın arkasında Ankara halkının ve Millet İttifakı’nın nefesi vardır
CHP’den Bahçeli’ye yanıt: Mansur Yavaş’ın arkasında Ankara halkının ve Millet İttifakı’nın nefesi vardır
DEVA Partisi kurucusu Metin Gürcan tutuklandı
DEVA Partisi kurucusu Metin Gürcan tutuklandı
Erdoğan'ın hedefinde Kılıçdaroğlu var
Erdoğan'ın hedefinde Kılıçdaroğlu var
Ali Babacan: ‘Ülkeyi eski karne günlerine döndürüyorlar
Ali Babacan: ‘Ülkeyi eski karne günlerine döndürüyorlar