Enerji krizi, karbon emisyonlarında artışı hızlandırabilir

Uluslararası Enerji Ajansı'nın raporuna göre, Avrupa ve Çin başta olmak üzere birçok ülkede görülen arz kısıtları nedeniyle elektrik üretiminde kömürün payının büyümesinin, küresel karbon emisyonlarındaki artışı hızlandırabileceği öngörülüyor.

bianet > Yaşam - 13 Ekim 2021

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 2019’da en yüksek seviyesini gören karbon emisyonlarının bu yıl söz konusu seviyenin yüzde 1,2 altında kalacağını ve böylece karbon emisyonlarında tarihteki en büyük ikinci artışın görüleceği uyarısında bulundu.

IAE'ye göre iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik hedeflere varılabilmesi için dünyada temiz enerji kaynaklarına trilyonlarca dolar yatırım yapılması gerekiyor.

IAE raporunda, 2030'a kadar rüzgar ve güneş enerjisi gibi temiz enerji kaynaklarına yılda 4 trilyon dolar harcanması gerektiğine dikkat çekti.

Raporda, yenilenebilir enerjiye yatırım yapmanın karşılığının kısa sürede alınacağı ve yine 2030'a kadar bu yatırımlarla 26 milyon kişiye istihdam sağlanabileceği vurgulandı.

Pandemi dönemi

Küresel karbon emisyonları geçen yıl Covid-19 salgınına karşı uygulanan kısıtlar sonucunda 2019'a göre yüzde 5,8 (yaklaşık 2 milyar ton) ile rekor düşüş göstermişti.

Ancak rapora göre, ekonomilerin salgından toparlanmaya başlaması ve talepteki büyümeye bağlı olarak karbon emisyonlarında bu yıl yaklaşık 1,5 milyar tonla tarihteki en büyük ikinci artışın yaşanacağı tahmin ediliyor.

IAE'ye göre, temiz enerji kaynaklarına gerekli yatırımın yapılmaması küresel enerji piyasalarında daha fazla çalkantıya yol açabilir. Enerji fiyatları rekor düzeye çıkarken bu durum, tüketicileri ve işletmeleri olumsuz etkileyebilir.

Ülkerlerde durum ne?

Birçok ülke iklim değişikliğiyle mücadelede emisyonları azaltmaya yönelik hedefler belirlerken, bu yılın ilk aylarında önce Asya, yaz dönemi itibarıyla da Avrupa'da arz-talep uyumsuzluğu nedeniyle baş gösteren enerji krizi emisyon azaltım çabalarını riske atıyor.

IEA verilerine göre, yüksek gaz fiyatları Avrupa'da elektrik üretiminde gazdan kömüre geçişi hızlandırdı ve bu geçiş kömürden elektrik üretiminin haziran-eylül döneminde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15 artmasına yol açtı.

Kömür başta olmak üzere fosil yakıtlardan elektrik üretimini sınırlandırmak amacıyla ton başı karbon salımına uygulanan karbon vergi oranları da Avrupa'da bu dönemde rekor kırarak ton başına 65 Euro’ya kadar çıktı.

Salgın sonrası toparlanmayla Çin'in doğal gaz tüketimi ocak-ağustos döneminde yıllık bazda yüzde 16 artarken, elektrik üretiminin yüzde 60,8'ini kömürden sağlayan ülkede söz konusu dönemde elektrik üretimi de yüzde 13 yükseldi.

Dünyanın en büyük enerji tüketicisi konumundaki Çin, kış dönemine girerken elektrik tedarikini sürdürülebilir kılmak için kömür üretimi ve ithalatının artırılmasına yönelik karar aldı.

Hindistan’da ise beklenmedik bir hızla yükselen talep karşısında santrallerdeki kömür rezervleri dibe vurdu.

Diğer raporlar ne diyor?

Carbon Monitor verilerine göre, bu yıl ocak-ağustos dönemindeki karbon emisyon salımı şimdiden 2019’un aynı dönemindeki değerlerin yüzde 1 altında gerçekleşti.

Söz konusu dönemde karbon emisyon salımı Çin’de yüzde 8,1, Brezilya’da 6,8 ve Rusya’da 2,5 artarken, dünyanın geri kalan bölgelerinde düşüş kaydetti.

Karbon emisyonları bu yıl ocak-ağustos döneminde karantina uygulamalarının etkisinin görüldüğü 2020’ye göre ise yüzde 7 yükseldi. Elektrik sektörü bu artışta en belirleyici sektör olarak öne çıktı.

Düşünce kuruluşu Ember verilerine göre de küresel elektrik talebi bu yılın ilk yarısında salgın öncesi seviyesine göre yüzde 5 yükseldi. Bu büyümenin yüzde 43'ünün kömür santrallerinden karşılanmasıyla elektrik sektöründen kaynaklanan emisyonlar yüzde 5 artış gösterdi.

Hava şartları belirleyici olabilir

Karbon emisyonlarında kış dönemindeki hava şartları ve enerji arzına yönelik gelişmelerin belirleyici olacağı öngörülüyor.

Ilıman hava şartları özellikle ısınma amaçlı enerji talebine yönelik talebi azaltırken, bu yıl başından beri etkili olan aşırı hava olayları daha fazla fosil yakıt kullanımına yönelik endişeleri artırıyor.

Ayrıca, dünyanın en büyük kömür tüketicilerinden Çin ve Hindistan’daki talep artışının kömürle karşılanmasına yönelik tercihlerin de karbon emisyonlarındaki artışta etkili olacağı tahmin ediliyor.

COP26 öncesi açıklandı

Rapor, İskoçya'nın Glasgow kentinde 31 Ekim-12 Kasım tarihleri arasında yapılacak 26. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın (COP26) başlamasına kısa süre kala açıklandı.

COP zirveleri, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) bünyesinde düzenleniyor.

197 ülkeyi bir araya getiren zirveler, iklim değişikliğinin ve ülkelerin bununla nasıl mücadele edeceğinin tartışıldığı bir platform yaratıyor.

COP26'da, 2015'te imzalanan ve Türkiye'nin de kısa süre önce onayladığı Paris İklim Anlaşması sonrası iklim değişikliğiyle mücadelede kaydedilen gelişme değerlendirilecek. Yakın geçmişe bakarak nelerin başarıldığı ve hangi konularda başarısız olunduğunun muhasebesi yapılacak.

Anlaşmayla önemli bir kriter resmen kabul görmüş, küresel ısınmanın, sanayi öncesi dönemlerdeki sıcaklık değerlerinin 1,5°C üzerine ulaşmasının, gezegende geri döndürülemez etkiler meydana getirebileceği kayda geçirilmişti. 

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Aykut Tuzcu'nun kitabının 2 cildi de, D&R, İdefix ve Yeniinsan Yayınevi tarafından satışa sunuldu
Aykut Tuzcu'nun kitabının 2 cildi de, D&R, İdefix ve Yeniinsan Yayınevi tarafından satışa sunuldu
Mercimek, anne sütünü artırıyor
Mercimek, anne sütünü artırıyor
Soylu, Gül ile kavgasında geri adım attı
Soylu, Gül ile kavgasında geri adım attı
TBMM'de 2022 bütçe görüşmeleri başlıyor
TBMM'de 2022 bütçe görüşmeleri başlıyor
Mersin Valiliğinden CHP mitingi açıklaması: Yaklaşık 21 bin 500 kişi katıldı
Mersin Valiliğinden CHP mitingi açıklaması: Yaklaşık 21 bin 500 kişi katıldı
Biden-Putin zirvesinin tarihi belli oldu: Masada Ukrayna krizi var
Biden-Putin zirvesinin tarihi belli oldu: Masada Ukrayna krizi var
Ticaret Bakanlığı, 'Dev, müthiş, efsane' diyerek indirim yapanları inceleyecek
Ticaret Bakanlığı, 'Dev, müthiş, efsane' diyerek indirim yapanları inceleyecek
Eski Bakan Güldal Akşit Koronavirüs nedeniyle hayatını kaybetti
Eski Bakan Güldal Akşit Koronavirüs nedeniyle hayatını kaybetti
Hükümet, ebe ve hemşirelerin zam dışı kaldığı düzenleme getirdi
Hükümet, ebe ve hemşirelerin zam dışı kaldığı düzenleme getirdi
Ekonomist Atilla Yeşilada doların düşeceği tarihi açıkladı
Ekonomist Atilla Yeşilada doların düşeceği tarihi açıkladı
Siyasi Partiler Yasası, mart ayında TBMM’ye gelecek
Siyasi Partiler Yasası, mart ayında TBMM’ye gelecek
Engel, yeter ki zihinlerde olmasın
Engel, yeter ki zihinlerde olmasın
Engelli Hakları İzleme Kurulu yeniden oluşturuldu
Engelli Hakları İzleme Kurulu yeniden oluşturuldu
Pfizer ve Moderna 3. dozda en yüksek korumayı sağladı
Pfizer ve Moderna 3. dozda en yüksek korumayı sağladı
Bilim Kurulu üyeleri yanıtladı: Omicron varyantında ölüm olmaması umutlarımızı yeşertiyor"
Bilim Kurulu üyeleri yanıtladı: Omicron varyantında ölüm olmaması umutlarımızı yeşertiyor"
Lütfi Elvan döneminde faiz ve kurda hangi gelişmeler yaşandı?
Lütfi Elvan döneminde faiz ve kurda hangi gelişmeler yaşandı?
Lütfi Elvan, Hazine ve Maliye Bakanlığı görevinde 1 yıl kalabildi, ‘görevden affını’ istedi,
Lütfi Elvan, Hazine ve Maliye Bakanlığı görevinde 1 yıl kalabildi, ‘görevden affını’ istedi,
AB Komisyonu Başkanı Von Der Leyen: Zorunlu aşılamanın vakti geldi
AB Komisyonu Başkanı Von Der Leyen: Zorunlu aşılamanın vakti geldi
Çinli bilim insanları: Koronavirüsün tüm varyantlarını nötralize eden antikor bulduk
Çinli bilim insanları: Koronavirüsün tüm varyantlarını nötralize eden antikor bulduk
Cumhurbaşkanlığı raporu: Halk borç batağında, kredisini ödeyemeyenlerin sayısında yüzde 127 artış
Cumhurbaşkanlığı raporu: Halk borç batağında, kredisini ödeyemeyenlerin sayısında yüzde 127 artış
Yeni keşfedilen böceğe eski bakanın adını verdiler
Yeni keşfedilen böceğe eski bakanın adını verdiler
Ormanların talan edilmesinin yolu açıldı
Ormanların talan edilmesinin yolu açıldı
Zorunlu kış lastiği uygulaması başladı
Zorunlu kış lastiği uygulaması başladı
Dr. Mehmet Öz Pensilvanya’da Cumhuriyetçi partiden aday olacak
Dr. Mehmet Öz Pensilvanya’da Cumhuriyetçi partiden aday olacak
Milli Eğitim Şurası 7 yıl sonra ilk kez toplanıyor
Milli Eğitim Şurası 7 yıl sonra ilk kez toplanıyor
Üreticiden markete “9” kat fiyat farkı
Üreticiden markete “9” kat fiyat farkı
Çiftçilerin, Tarım Kredi Kooperatifi’ne olan borçlarının erteleme süresi doldu
Çiftçilerin, Tarım Kredi Kooperatifi’ne olan borçlarının erteleme süresi doldu
Kadınların siyasette eşit temsil edilmesi teklifi AKP ve MHP’nin oylarıyla reddedildi
Kadınların siyasette eşit temsil edilmesi teklifi AKP ve MHP’nin oylarıyla reddedildi
Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu:; 84 milyonun geleceğini tehlikeye atan bir kumar oynanıyor
Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu:; 84 milyonun geleceğini tehlikeye atan bir kumar oynanıyor
NASA, uzay enkazı tehlikesi sebebiyle uzay yürüyüşünü erteledi
NASA, uzay enkazı tehlikesi sebebiyle uzay yürüyüşünü erteledi
İlaç kullanırken tüketilen besinler önemli
İlaç kullanırken tüketilen besinler önemli
Gelecek kuşaklara sanatsal miraslar bırakılması amaçlanıyor
Gelecek kuşaklara sanatsal miraslar bırakılması amaçlanıyor
Ormanlık alanlarda yapılaşmaya izin çıktı
Ormanlık alanlarda yapılaşmaya izin çıktı
CHP’li Ağbaba: Devlet kurumu uyuşturucu lojistik merkezi olmuş
CHP’li Ağbaba: Devlet kurumu uyuşturucu lojistik merkezi olmuş
Omicron varyantı yayılıyor, bakanlık izliyor
Omicron varyantı yayılıyor, bakanlık izliyor
HSK, yeni ihtisas mahkemelerini belirledi
HSK, yeni ihtisas mahkemelerini belirledi
11 Ayda 100 polis intihar etti
11 Ayda 100 polis intihar etti
İş yoğunluğunun fazla olduğu illerde birden fazla icra daireleri başkanlığı kurulabilecek
İş yoğunluğunun fazla olduğu illerde birden fazla icra daireleri başkanlığı kurulabilecek
"Zam oranı yüzde 108,41 ama enflasyon oranı yüzde 82,40."
"Zam oranı yüzde 108,41 ama enflasyon oranı yüzde 82,40."
22 milyon 910 bin 335 kişi maddi yoksunluk çekiyor
22 milyon 910 bin 335 kişi maddi yoksunluk çekiyor
5 kadından biri, kocası tarafından dövülüyor
5 kadından biri, kocası tarafından dövülüyor
Omikron varyantı: Güney Afrika lideri Ramaphosa, seyahat kısıtlamalarını kınadı
Omikron varyantı: Güney Afrika lideri Ramaphosa, seyahat kısıtlamalarını kınadı
Korona günlerinde yemin töreni
Korona günlerinde yemin töreni
213 kişi daha hayatını kaybetti, 21 bin 655 yeni vaka tespit edildi
213 kişi daha hayatını kaybetti, 21 bin 655 yeni vaka tespit edildi
Almanya salgın nedeniyle ameliyatları erteleme kararı aldı
Almanya salgın nedeniyle ameliyatları erteleme kararı aldı
13 milyon emekli açlık sınırında yaşıyor
13 milyon emekli açlık sınırında yaşıyor
AB: BioNTech aşısı 100 günde varyantlara karşı uyarlanmalı
AB: BioNTech aşısı 100 günde varyantlara karşı uyarlanmalı
Antik çağlarda mimari ve günümüze yansımaları konuşacak
Antik çağlarda mimari ve günümüze yansımaları konuşacak