Ekonomist Atilla Yeşilada: Ekonomiyi ölüme terk ettiler

Dolardaki artışa paralel ekonomide tehlikeli bir balonun şiştiğini söyleyen Yeşilada, 'Üretici bile dolardan prim elde etmek için hammadde stokluyor. Balon patladığında herkes yanacak' dedi.

Haber Merkezi > Ekonomi - 09 Ağustos 2020

Türkiye ekonomisindeki gelişmeler ve dövizdeki tarihi rekorlar uzmanlar tarafından yakın izleniyor.

Ekonomist Atilla Yeşilada, Türkiye ekonomisinin ölüme terk edildiğini belirterek, biri iki ay içinde kredi fazlerinin yükseltilmesi gerekeceğini, sonrasının ise en az altı ay sürecek bir durgunluk dönemi olduğunu öngördü.

Yeşilada, “Yapılması gereken faizleri artırıp, aktif rasyoyu kaldırmak ve dış piyasaya güven vermek için ‘savaşı kaybeden generalleri' görevden almak” dedi.

Sözcü gazetesinde yer alan söyleşide Yeşilada, piyasalardaki son gelişmeleri değerlendirdi.

- Türkiye'nin önümüzdeki dönemini kısa vadede nasıl görüyorsunuz?

- Hükümet 40 satır ya da 40 katırla karşı karşıya. Bu dövizdeki çalkantıyı durdurmanın yolu faizleri artırmak. Bunu yapmadan önce arka kapıdan faiz artırma yoluna gittiler. Bu sizi faiz artırımından kurtarmıyor. Bono piyasası faiz artırımını fiyatladı. Tahvil faizleri 10 yıllık yüzde 15, iki yılda yüzde 13'e geldi. Hükümet piyasadan borçlansa bankalar kredi veremeyecek. Merkez'den de borçlanamayacak çünkü o zaman para basılmış oluyor. Önümüzdeki dönemde 70 milyar dolar borçlanması var, bunun faizi ne olacak?

BALON PATLADIĞINDA HERKES YANACAK

- Enflasyonda artışın kaçınılmaz olduğu öngörülerine ne diyorsunuz?

- Basılan paranın gideceği yerler belli; enflasyona, ithalata ve dövize gidecek. Parayı kısarak dövize gitmesini engellemeye çalışıyorlar ama kredi faizleri yükselmeye başlayacak. Konut ve otomotiv kredilerinde bir iki ay içinde çok ciddi bir fren bekliyorum. Bu paralelde satışlar kesilecek. O da resesyona sebebiyet verecek. Bütçe açığı finanse edilemez duruma gelecek. Alınan kararlar ekonomiyi ağır ağır ölüme terk etmektir.

- Uzmanlar uyarıyor ‘aman kredi çekip altın-döviz almayın' diye. Bu büyük risk, değil mi?

- Kredi çekip dolar ve altın alan çok var. İthalattaki artış da stokçuluk eğiliminden. Pek çok sanayici hammadde ithal alıp stokluyor, dövizden prim yapmak için. Ancak dikkatten kaçan şu: Balon şişerken güzel de, patladığında herkes yanacak. Bu iş bir finansal piyasa meselesi değil reel ekonomide dengeler bozuluyor.

İLK HAREKET GENERALLERİ GÖREVDEN ALMAK

- Bu gidiş nasıl durdurulabilir?

- Sıcak parayı çekebilmek, dış piyasaların güvenini kazanmak için yapılacak ilk hareket, generalleri görevden almak. Bir Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, iki Merkez Bankası Başkanı Murat Uysal gidecek. Savaş kaybedildiğinde generaller gider, dünyada teamül budur. Sonra aktif rasyosunu derhal kaldırmak gerekir. Kamu bankalarında halen kredilerin haftalık artışı yüzde 1 civarı, bu oranın kademeli olarak 0,25'e indirilmesi gerekiyor. O sırada da Hazine piyasadaki fazla parayı çekmek için harekete geçecek. Ekim ayında faiz artırımı yapılır. Türkiye bir altı ay sert biçimde daralır.

DOLARA EL KONULACAK OLSA…

Atilla Yeşilada son dönemde tek umut vadeden gelişmenin ise bir spekülasyonun son bulması olduğunu söyledi:

“Çok olumlu bir gelişmeyi kaçırdık. ‘Dolarlara el koyarlar mı?' sorusu son dönemde bana en çok sorulanlardan biri idi ama korkulan olmadı, bu spekülasyonun boş olduğu ortaya çıktı. El koyacak olsalar, dolar 7,30'u gördüğünde yaparlardı ama aksine BDDK  bankaları çağırıp çözüm arayışına girdi. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın da yapabileceklerinin sınırı var ve hâlâ rasyonel, sistemle kavga etmenin sınırları öğrenildi, kendisi ve iktidarının menfatini koruyacak kararlar alabiliyor. Bu, Türkiye açısından önemlidir.”

DOLAR BÖYLE DURDURULAMAZ

- Dolar durdurulabilir mi, bu çıkış ne kadar devam edecek?

- Mesele şu; hadi vatandaşları ikna ettik, ama siz sıcak parayı çekemiyorsunuz. Yabancı artık hiçbir şekilde Türkiye'ye güvenmiyor. Daha geçen hafta swap'ta çok fena dayak yedik. Şimdi siz diyorsunuz ki, taahhütname imzala, gel benim istediğim işlemleri yap. Böyle bir sistem yok ki dünyada. Ya serbest piyasa rejimindesiniz ya da kapalı bir ekonomisiniz. Çin ve Hindistan ne yapıyor: Kurumları kaydediyor. Bunların belirli miktar alım satım yapmasına izin veriyor. Biz bunu dahi yapamıyoruz. Dolayısıyla sıcak para gelmez. Dövizi bu yolla durduramazlar çünkü geliş yok, çıkış devam ediyor. Ve devam edecek…

Daha da korkuncu bankalara ve özel sektöre yapılan baskı sonucu artık onlar da borçlanmak istemiyorlar. Merkez Bankası politika faizini artırmış artırmamış hiç önemli değil, sonuçta tahvil faizi yüzde 16-18'e çıktığında da ekonomide aynı etkiyi yaratıyor…

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Çalışanlar gittikleri illerde zor şartlarda geçiniyorlar
Çalışanlar gittikleri illerde zor şartlarda geçiniyorlar
İşsiz sayısı beklentisi tüketici güven endeksinden çıkarıldı
İşsiz sayısı beklentisi tüketici güven endeksinden çıkarıldı
Bankacılıkta 'uzaktan müşteri' dönemi başlıyor
Bankacılıkta 'uzaktan müşteri' dönemi başlıyor
Dolar 7.60 TL'nin üzerine yükseldi!
Dolar 7.60 TL'nin üzerine yükseldi!
Bu kadar fütursuz kredi genişlemesi bankalara tahsili gecikmiş alacak olarak yansıyacak
Bu kadar fütursuz kredi genişlemesi bankalara tahsili gecikmiş alacak olarak yansıyacak
Bakan Pakdemirli'den hileli ürün açıklaması: İfşa bazen yeterli olmuyor, etkili ceza gerekli
Bakan Pakdemirli'den hileli ürün açıklaması: İfşa bazen yeterli olmuyor, etkili ceza gerekli
Altın fiyatı artınca düğün takıları gümüşe döndü
Altın fiyatı artınca düğün takıları gümüşe döndü
Destek bilgilerini tek çatı altıda topladık
Destek bilgilerini tek çatı altıda topladık
Altına zam geldi, sahte bilezik satışları patladı
Altına zam geldi, sahte bilezik satışları patladı
DİSK-AR Gelir Uçurumu Raporu: Kadınlar erkeklerden 3'te 1 oranında daha az kazanıyor
DİSK-AR Gelir Uçurumu Raporu: Kadınlar erkeklerden 3'te 1 oranında daha az kazanıyor
KAGİDER: Fiili kadın işsizlik oranı yüzde 32
KAGİDER: Fiili kadın işsizlik oranı yüzde 32
3 gün önce 11 kuruş indirim, şimdi 28 kuruş zam
3 gün önce 11 kuruş indirim, şimdi 28 kuruş zam
"SGK, bazı kanser ilaçlarının bedelini karşılamak için hastalardan mahkeme kararı talep ediyor"
"SGK, bazı kanser ilaçlarının bedelini karşılamak için hastalardan mahkeme kararı talep ediyor"
Moody's sekiz dev şirketin kredi notunu indirdi
Moody's sekiz dev şirketin kredi notunu indirdi
"Yeni bir enflasyon ve işsizlik dalgası yaklaşıyor"
"Yeni bir enflasyon ve işsizlik dalgası yaklaşıyor"
Dolar 7.55 TL'nin üzerinde
Dolar 7.55 TL'nin üzerinde
Emekli, aç kalmamak için mücadele ediyor
Emekli, aç kalmamak için mücadele ediyor
Tarım çökme noktasına gidiyor!
Tarım çökme noktasına gidiyor!
Yabancılar geçen hafta 62 milyon dolarlık varlık sattı
Yabancılar geçen hafta 62 milyon dolarlık varlık sattı
Kısa vadeli dış borç stoku yükseldi
Kısa vadeli dış borç stoku yükseldi
Dünya Bankası Başekonomisti: Ekonomik toparlanma beş yıl alacak
Dünya Bankası Başekonomisti: Ekonomik toparlanma beş yıl alacak
Dolar 7.55 TL'nin üzerine yükseldi
Dolar 7.55 TL'nin üzerine yükseldi
İşçilerin yüzde 69’unun 1 aydan daha az geçinecek parası var
İşçilerin yüzde 69’unun 1 aydan daha az geçinecek parası var
Dolar 7.50’yi geçti
Dolar 7.50’yi geçti
OECD, dünya için küçülme öngörüsünü yüzde 4.5’e, Türkiye için yüzde 2.9’a indirdi
OECD, dünya için küçülme öngörüsünü yüzde 4.5’e, Türkiye için yüzde 2.9’a indirdi
178 işletmenin faaliyeti durduruldu
178 işletmenin faaliyeti durduruldu
Moody's, 13 Türkiye bankasının kredi notunu düşürdü
Moody's, 13 Türkiye bankasının kredi notunu düşürdü
İmar planı değişiklikleri nedeniyle değeri artan taşınmazdan artış payı alınacak
İmar planı değişiklikleri nedeniyle değeri artan taşınmazdan artış payı alınacak
'Yurt dışında Türklere ait offshore hesaplarında 38.4 milyar dolar olabilir'
'Yurt dışında Türklere ait offshore hesaplarında 38.4 milyar dolar olabilir'
Örtülü ödenek harcamaları arttı
Örtülü ödenek harcamaları arttı
17 yılda açlık sınırı 5,4 kat arttı
17 yılda açlık sınırı 5,4 kat arttı
Tüm güçlüklere rağmen çalışmaya, üretime, ihracata devam ediyoruz
Tüm güçlüklere rağmen çalışmaya, üretime, ihracata devam ediyoruz
Ali Babacan: Örtülü şekilde kamu bankaları üzerinden dövize müdahale var
Ali Babacan: Örtülü şekilde kamu bankaları üzerinden dövize müdahale var
Hazine, 3,3 milyar lira borçlandı
Hazine, 3,3 milyar lira borçlandı
Halı sektörü e-ticarete yöneliyor
Halı sektörü e-ticarete yöneliyor
Ağustos’ta konut satışı arttı   
Ağustos’ta konut satışı arttı  
Yeni sıkılaştırma adımları izleniyor: Dolar 7,48, Euro 8,89 seviyesinde
Yeni sıkılaştırma adımları izleniyor: Dolar 7,48, Euro 8,89 seviyesinde
Tarlada kilosu 60-80 kuruş, tezgahta 1.5-2 lira
Tarlada kilosu 60-80 kuruş, tezgahta 1.5-2 lira
İnsanlar daha fazla altın alıyor
İnsanlar daha fazla altın alıyor
Pandeminin etkileriyle, e-ihracat’ta Türkiye’ye talep arttı
Pandeminin etkileriyle, e-ihracat’ta Türkiye’ye talep arttı
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı açıkladı: Harcamalar azaldı
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı açıkladı: Harcamalar azaldı
33.4 milyon kişi kredi borçlusu
33.4 milyon kişi kredi borçlusu
Moody's'in not indirimi sonrası dolar kuru rekor seviyelerin hemen altında
Moody's'in not indirimi sonrası dolar kuru rekor seviyelerin hemen altında
Sanayi üretimi Temmuz'da aylık yüzde 8.4, yıllık yüzde 4.4 arttı
Sanayi üretimi Temmuz'da aylık yüzde 8.4, yıllık yüzde 4.4 arttı
Son 5 yılda, buğday ekim alanı, üretim ve verim azaldı
Son 5 yılda, buğday ekim alanı, üretim ve verim azaldı
İkinci el araç fiyatları yükselmeye, satışlar düşmeye devam ediyor
İkinci el araç fiyatları yükselmeye, satışlar düşmeye devam ediyor
DİSK-AR: Özelleştirmelerin yüzde 88’i AKP döneminde yapıldı
DİSK-AR: Özelleştirmelerin yüzde 88’i AKP döneminde yapıldı
Okul giderleri yüzde 27 arttı
Okul giderleri yüzde 27 arttı