Ekonomik krizin yükü yurttaşa yıkılıyor

Bütçeden bol keseden harcama yapılıyor

Cumhuriyet > Ekonomi - 18 Kasım 2020

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Yaşadığımız kritik dönemin ruhuna uygun şekilde, gerekiyorsa devlet ve millet olarak fedakârlık yapmaktan, acı da olsa doğru reçeteleri uygulamaktan kaçınmayacağız” sözünün tartışmaları devam ediyor. “Acı reçete” hep yurttaşa çıkarılırken, hükümetin yaptığı harcamalar gündemde.

- Bu yıl için bütçenin 138.9 milyar lira açık vermesi bekleniyordu. Ancak harcamalardaki artış nedeniyle yılın daha 10. ayında açık 145 milyar lirayı aştı. Bu “devasa” açığı yurttaş ödeyecek. 

- 3 yıllık hedefler orta vadeli mali planda (OVMP) yer alıyor. Geçen yılki plan ile bu yılki plan karşılaştırıldığında bütçelerdeki artış dikkat çekiyor. Geçen yılki plana göre Cumhurbaşkanlığı’nın 2021 bütçesinin 3.5 milyar lira, 2022 bütçesinin de 3.8 milyar lira olması gerekiyordu. Ancak bu yılki OVMP’de Saray’ın gelecek yılki bütçesi 4 milyar 39 milyon liraya çıkarıldı. 2022’de de 4.2 milyar lira olacak. Böylece geçen yılki hedefler revize edilmiş, ödenek miktarları da artırılmış oldu.

YEDEK DE BİTTİ!

- Sayıştay’ın 2019 Yılı Genel Uygunluk Bildirimi’ne göre kamuda toplam 53.4 milyar liralık yedek ödeneğin 53.3 milyar lirası kullanıldı. 23.3 milyon lira kaldı. Yedek ödenekten en fazla aktarma yaklaşık 15 milyar lira ile Karayolları Genel Müdürlüğü’ne yapıldı. Cumhurbaşkanlığı’na da yedek ödenekten 1.4 milyar lira aktarıldı. 

- Sayıştay raporlarına göre, genel bütçeli 9 idare toplam 42.7 milyar lira ödenek üstü harcama yaptı. Milyarlarca liralık bütçesi ile birçok bakanlığı geride bırakan Diyanet İşleri Başkanlığı’nın ödenek üstü gider tutarı 121 bin 467 lira oldu. 

- 2020’ye devreden Hazine garantili borç tutarı 114.4 milyar lira oldu. 2019’da kur farkı hariç verilen garanti tutarı 15.5 milyar lira. 

- 2019 net borçlanma limiti 160.1 milyar liraydı. 157 milyar 81 milyon lira borçlanma yapıldı. 

- Sayıştay’ın Karayolları Genel Müdürlüğü denetim raporuna göre, yapişlet-devret müteahhitlerinden 568 milyon liralık alacak tahsil edilmedi. Maliyeti 19 bin lira olan işe 17 milyon lira ödeme yapıldı.

OTOYOL GİRDABI

- 2019’da borç üstlenim tutarı olarak 4.5 milyar dolar limit belirlendi. 4.4 milyar dolar borç üstlenim taahhüdü gerçekleşti. Bunun 3.6 milyar doları Çanakkale-Kuzey Marmara Otoyolu Kurtköy-Akyazı Kesimi projesi, 2 milyar 72 milyar doları da Kuzey Marmara Otoyolu Kınalı-Odayeri Kesimi projesine ait. 

- Yap-işlet-devret modeli ile yapılan Avrasya Tüneli Projesi’nde işletmeye alındığı 2016 yılından itibaren ücreti tahsil edilemeyen kaçak geçişler nedeniyle görevli şirkete 24.1 milyon TL garanti ödemesi yapıldı. 

- Sayıştay raporuna göre, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın, Avrasya Tüneli’nde verdiği geçiş garantisi kapsamında 2026 yılına kadar yapılacak toplam 963 milyon TL tutarındaki ödemeyi muhasebe kayıtlarına 31.2 milyon TL olarak geçirdiği tespit edildi. 

- Hükümet, şehir hastanelerini devlet olarak kendisi yapmak yerine kamu özel işbirliği (KÖİ) modeliyle müteahhitlik şirketlerine inşaa ettirdi. Bu nedenle devlet bu hastanelerde “kiracı” olurken milyarlarca lira kira bedeli ödüyor. Şirketlere “hasta garantisi” verildiği de iddia ediliyor. Artan döviz kuru nedeniyle bu şirketlere sadece bu yılın ilk 6 ayında 3 milyar liranın üzerinde kira bedeli ödendiğine dikkat çekiliyor.

YÜZLERCE ARAÇ

- Bu yıl için 2’si güvenlik önlemli 22 binek otomobil alması öngörülen Cumhurbaşkanlığı, bütçeye göre, gelecek yıl 30 binek otomobil daha alacak. Bunların dışında Cumhurbaşkanlığı’na gelecek yıl 5 minibüs, 5 pick-up, 5 panel, 2’de otobüs alınacak. Cumhurbaşkanlığı hizmetlerinde kullanılacak olan araçların bedeli bütçeden karşılanacak.

GELİRLER BELLİ!

- Bütçe açığını kapatamayan hükümet, gelecek yıl para cezalarından 19.2 milyar lira, alkollü içkilerden 17.9 milyar lira, tütün mamüllerinden 65.5 milyar lira gelir hedefliyor. Trafik cezalarından beklenen gelir ise 6 milyar lirayı aşıyor.

MAAŞ ADALETSİZLİĞİ

- Halen 2 bin 324 lira olan asgari ücretteki artış sınırlı kalırken, Cumhurbaşkanı’nın maaşındaki artış da muhalefet tarafından eleştiriliyor. CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel, “TBMM’ye sunulan bütçe teklifine göre Erdoğan kendi maaşını yüzde 8.3 zamla 88.000 TL’ye yükseltiyor. Zammın karşılığı 6.750 TL, 3 asgari ücrete denk geliyor. Erdoğan’ın maaşı yüzde 8.3, Saray’ın bütçesi yüzde 28.1 artıyor, vatandaşa da yoklukta sabretmek düşüyor” demişti.

‘İTİBARDAN TASARRUF OLMAZ’ SARAYI PARA YUTUYOR

- “İtibardan tasarruf olamayacağı” gerekçesiyle 1150 odalı yeni Cumhurbaşkanlığı Sarayı inşaa edildi. Bunun yanı sıra muhalefetin “ağaçlar kesiliyor, plaj dolduruluyor, yollar genişletiliyor” eleştirisini getirdiği Marmaris’teki Cumhurbaşkanlığı Köşkü yenilendi. Ahlat’a yeni Cumhurbaşkanlığı Köşkü yapıldı. 

- Cumhurbaşkanlığı’nın bu yılki bütçesi 3.1 milyar liraydı. Ödenek toplamı ise 3.3 milyar lira. 10 ayda 2.1 milyar lira harcama yapıldı. 

- Sayıştay’ın Cumhurbaşkanlığı 2019 Raporu’na göre, mal ve hizmet alım giderleri 1.7 milyar lira oldu. Beslenme, gıda amaçlı ve mutfakta kullanılan tüketim malzemelerinin bedeli 3 milyon 82 bin lira. Giyecek, mefruşat ve tuhafiye malzemeleri için yapılan harcama 13.4 milyon lira. Temizleme ekipmanları için yapılan harcama 4.1 milyon lira. Yiyecek için yapılan harcama 114 bin 831 lira. İçecek için yapılan harcama 1.3 milyon lira. Bakım, onarım ve üretim malzemeleri için yapılan harcama tutarı da 11 milyon 72 bin lira. 2019 verilerine göre Marmaris ve Ahlat’taki inşaatların devam ettiği Cumhurbaşkanlığı’nın yapılmakta olan yatırımlar hesabı da 2.2 milyar liraydı.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
TCMB, aylık uluslararası rezerv ve döviz tablosunu haftalık yayımlayacak
TCMB, aylık uluslararası rezerv ve döviz tablosunu haftalık yayımlayacak
Kılıçdaroğlu: SGK Hazine'ye devredilmeli
Kılıçdaroğlu: SGK Hazine'ye devredilmeli
Dolar, küresel piyasalardaki dalgalı seyri izliyor: Fed ve TCMB raporu takip edilecek
Dolar, küresel piyasalardaki dalgalı seyri izliyor: Fed ve TCMB raporu takip edilecek
GSYH'den 2019'da en yüksek payı yüzde 30,7 ile İstanbul aldı
GSYH'den 2019'da en yüksek payı yüzde 30,7 ile İstanbul aldı
İkinci el araç fiyatları düşmeye devam ediyor
İkinci el araç fiyatları düşmeye devam ediyor
Sektörlerimizi, dünya ile rekabet edebilir hale getirmemiz gerekiyor
Sektörlerimizi, dünya ile rekabet edebilir hale getirmemiz gerekiyor
Esnaf, derin bir ekonomik kriz yaşıyor ve kan ağlıyor
Esnaf, derin bir ekonomik kriz yaşıyor ve kan ağlıyor
Sıcak para girişi yükseldi: Hazine'nin borç yükü kur farklarının etkisiyle arttı
Sıcak para girişi yükseldi: Hazine'nin borç yükü kur farklarının etkisiyle arttı
Spot altın fiyatları güçlenen dolar ile dalgalandı
Spot altın fiyatları güçlenen dolar ile dalgalandı
Trabzon Şehir Hastanesi'nin 1.1 milyar TL'lik ihalesi Kalyon İnşaat'a verildi
Trabzon Şehir Hastanesi'nin 1.1 milyar TL'lik ihalesi Kalyon İnşaat'a verildi
Gıda düşer, ama karaborsaya düşer!
Gıda düşer, ama karaborsaya düşer!
Mühim olan fiyat değil, ayçiçek yağına ulaşabiliyor olmakmış!
Mühim olan fiyat değil, ayçiçek yağına ulaşabiliyor olmakmış!
Hükûmetler, bağlantıları anlayamadı; aşı adaleti, ekonomik toparlanma için de şart
Hükûmetler, bağlantıları anlayamadı; aşı adaleti, ekonomik toparlanma için de şart
2020 yılı otomobil satışında bereketli geçti
2020 yılı otomobil satışında bereketli geçti
İş dünyası: Fiyat istikrarı sağlanmadan canlanma kısa süreli olur
İş dünyası: Fiyat istikrarı sağlanmadan canlanma kısa süreli olur
Küresel piyasalar Fed'e odaklandı
Küresel piyasalar Fed'e odaklandı
Microsoft'un net karı ve geliri arttı
Microsoft'un net karı ve geliri arttı
495 firmaya, 15 milyon 480 bin lira para cezası
495 firmaya, 15 milyon 480 bin lira para cezası
Merkez Bankası, piyasayı 53 milyar TL fonladı
Merkez Bankası, piyasayı 53 milyar TL fonladı
Yapılandırmada son hafta
Yapılandırmada son hafta
BİHA, OSB’lerde yatırım yapmak istiyor
BİHA, OSB’lerde yatırım yapmak istiyor
IMF, Türkiye için büyüme tahminini yükselti
IMF, Türkiye için büyüme tahminini yükselti
Fyat istikrarsızlığı, emtia şokları, borç krizi öne çıkıyor
Fyat istikrarsızlığı, emtia şokları, borç krizi öne çıkıyor
Kadın kooperatiflerine 150 bin liraya kadar verilen hibe desteği 2021’de de sürecek
Kadın kooperatiflerine 150 bin liraya kadar verilen hibe desteği 2021’de de sürecek
Günde 273 esnaf kepenk kapattı
Günde 273 esnaf kepenk kapattı
Üretici, maliyet artışlarından çok büyük zarar gördü
Üretici, maliyet artışlarından çok büyük zarar gördü
'Kapanan dükkân yok' diyen gelsin, bunu esnafa söylesin!  
'Kapanan dükkân yok' diyen gelsin, bunu esnafa söylesin!  
Bakır fiyatları tarihi rekorunu kırdı
Bakır fiyatları tarihi rekorunu kırdı
2020'de en çok iş alan 20 müteahhit belli oldu: İlk sıralardaki şirketler şaşırtmadı
2020'de en çok iş alan 20 müteahhit belli oldu: İlk sıralardaki şirketler şaşırtmadı
Oxfam: Zenginler Covid-19'u çabuk atlattı, yoksullar için salgın etkisi 10 yılı geçebilir
Oxfam: Zenginler Covid-19'u çabuk atlattı, yoksullar için salgın etkisi 10 yılı geçebilir
Goldman Sachs'tan üç aylık dolar/TL kuru tahmini: TCMB'nin enflasyon raporu bekleniyor
Goldman Sachs'tan üç aylık dolar/TL kuru tahmini: TCMB'nin enflasyon raporu bekleniyor
İGDAŞ'tan '10 taksit' kampanyası: Vade farkı, ilave ücret, komisyon uygulanmayacak
İGDAŞ'tan '10 taksit' kampanyası: Vade farkı, ilave ücret, komisyon uygulanmayacak
Güven endeksi hizmet sektöründe yükseldi, inşaat ve ticarette düştü
Güven endeksi hizmet sektöründe yükseldi, inşaat ve ticarette düştü
130 bin dönüm alanda makarnalık sert buğday yetişiyor
130 bin dönüm alanda makarnalık sert buğday yetişiyor
Tüketici kredilerindeki artış yüzde 42.7 oldu
Tüketici kredilerindeki artış yüzde 42.7 oldu
Konutta kademeli olarak yüzde 50'ye varan zam bekleniyor
Konutta kademeli olarak yüzde 50'ye varan zam bekleniyor
Vergi ve cezalardan 16 milyar liraya yakın gelir elde edildi
Vergi ve cezalardan 16 milyar liraya yakın gelir elde edildi
Yumurta fiyatları bir yılda iki katına çıkı
Yumurta fiyatları bir yılda iki katına çıkı
İnşaatçıyı artan faiz oranları ve dalgalı kur zorluyor
İnşaatçıyı artan faiz oranları ve dalgalı kur zorluyor
BOTAŞ, 268 personel alacak
BOTAŞ, 268 personel alacak
Pandemide kapatılan iş yerlerinin vergi ödemeleri ertelendi
Pandemide kapatılan iş yerlerinin vergi ödemeleri ertelendi
Küresel doğrudan yabancı yatırımlar yüzde 42 azaldı
Küresel doğrudan yabancı yatırımlar yüzde 42 azaldı
“Kurumların taşınma ve kira giderleri ciddi anlamda maddi külfet oluşturacak”
“Kurumların taşınma ve kira giderleri ciddi anlamda maddi külfet oluşturacak”
“Hangi esnafı dinlesen ‘Ah’ çekiyor, herkes sıkıntıda”
“Hangi esnafı dinlesen ‘Ah’ çekiyor, herkes sıkıntıda”
Faizsiz uzun vadeli krediler verilmesini talep ediyoruz
Faizsiz uzun vadeli krediler verilmesini talep ediyoruz
TMB, İnşaat Sektörü Analizi Raporu'nun Ocak 2021 sayısını yayımladı: Finansman ve yapıcı diplomasiye ihtiyaç var
TMB, İnşaat Sektörü Analizi Raporu'nun Ocak 2021 sayısını yayımladı: Finansman ve yapıcı diplomasiye ihtiyaç var
"Elektrik, doğal gaz, su faturalarındaki vergiler kaldırılsın"
"Elektrik, doğal gaz, su faturalarındaki vergiler kaldırılsın"
TMO'nun raporuna göre bu yıl hububatta tehlike çanları çalıyor
TMO'nun raporuna göre bu yıl hububatta tehlike çanları çalıyor