“dijital uçurum”, var olan eşitsizlikleri daha da derinleştirdi

Farklı sosyoekonomik düzeydeki bireylerin ve toplulukların bilgi iletişim teknolojilerine erişimde ve kullanımında yaşadığı eşitsizliği tanımlayan “dijital uçurum”un, var olan eşitsizlikleri daha da derinleştirebilme potansiyeli bulunuyor.

Cumhuriyet > Eğitim - 06 Ocak 2021

Tüm dünyada yoksul sosyoekonomik dilimde yer alan öğrencilerle en varlıklı sosyoekonomik dilimde yer alan öğrencilerin arasında var olan yaklaşık iki yıllık eğitime eşdeğer fark, salgın nedeniyle okulların kapanmasına bağlı olarak yüzde 9 oranında artabilecek. Türkiye’de bağlantı, cihazlara erişim ve EBA online sistemine erişim konusunda yoksulluk seviyeleri arasında büyük farklılıklar bulunuyor.

Eğitimin her kademesinde eğitime erişimin durumuna ve özel önlemlerle desteklenmesi gereken çocuklara ilişkin değerlendirmelere yer veren “Eğitim İzleme Raporu 2020: Öğrenciler ve Eğitime Erişim” yayımlandı. 

Raporun bu dosyasında, salgın sürecinde uzaktan eğitime erişimde yaşanan sorunlar, sahada yürütülen çalışmalardan yararlanılarak ele alınıyor. Ayrıca eğitime erişimi artırmaya yönelik hedefler ve uygulamalar değerlendiriliyor. Rapordaki bazı tespitler ve öneriler şöyle: 

- Milli Eğitim Bakanlığı’nın yürüttüğü ve geliştirdiği erişim uygulamalarına karşın içinde bulunduğu koşullar nedeniyle uzaktan eğitime dahi erişemeyen, erişme imkânı olsa bile yine içinde bulunduğu koşullar nedeniyle uzaktan eğitim araçlarını etkin izleyemeyen öğrenciler oldu. Bu süreçte öğrenciler arasındaki “dijital uçurum”, var olan eşitsizlikleri daha da derinleştirme riskini artırdı.

- MEB tarafından Dünya Bankası’nın Çevre ve Sosyal Çerçevesi uygulanarak hayata geçirilecek “Türkiye Güvenli Okullaşma ve Uzaktan Eğitim (SSDE)” projesi kapsamındayapılan değerlendirmeler de bu riske işaret ediyor. Proje kapsamında hazırlanan raporda, “Türkiye’de mevcut durumda sosyoekonomik gruplar arasında halihazırda geniş bir öğrenme boşluğu” bulunduğu ve “ülke içinde öğrenciler arasındaki uçurumun daha fazla büyümemesi için mevcut uzaktan eğitim verimliliğinin geliştirilmesi ve nüfusun tüm katmanlarına ulaştırılması” gerektiği belirtiliyor. 

- Proje kapsamında hazırlanan raporda, “uzak yerlerde yaşayan, düşük sosyoekonomik arka plana sahip, engelli, mülteci ve anadili Türkçe olmayan, velileri evden eğitimlerini destekleme konusunda daha az yetkin olan öğrencilerin kendi eğitim performanslarından düşük performans gösterme riski ile karşı karşıya” oldukları belirtilerek “daha yoksul sosyal arka planı olan ve daha kalabalık evlerde geniş ailelerle birlikte yaşayan öğrenciler” için bu sürecin daha zor olacağı paylaşılıyor.

Köy okullarında erişim

Salgınla birlikte uzaktan eğitim sürecine geçilmesi, internete erişemeyen çocukların eğitimin dışında kalmasına yol açtı. Köy okullarında öğrenim gören öğrenciler de bu durumdan etkilendi. 

Öğrencilere ulaşabilmek ve öğrencilerin öğrenmelerini destekleyebilmek için bireysel inisiyatif ve çaba gösteren öğretmenler, bire bir telefon görüşmeleri yaptıklarını, WhatsApp kanalıyla sesli ve yazılı konu anlatımları ile ödevler paylaştıklarını aktarıyor. 

Köy okullarında öğrenim gören öğrencilerin salgın öncesinde de çocuk işçiliği sorunuyla karşılaşması ve pandemi sırasında okulların kapatılmasıyla birlikte sorunun artması ise bir diğer değerlendirme olarak karşımıza çıkıyor. 

Özel önlem gerektiren diğer gruplarda olduğu gibi, köy okullarında öğrenim gören öğrencilerin de pandemi döneminde sosyal ve duygusal gelişiminin desteklenmesine ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor.

Eşitlik analizi

Rapordaki “Eşitlik Analizi” çalışmasından bulgular: 

- Bağlantı, cihazlara erişim ve EBA online sistemine erişim konusunda yoksulluk seviyeleri arasında büyük farklılıklar bulunuyor. 

- Kaynağa bağlı olarak hanelerin erişimi yüzde 68 ile yüzde 88 arasında değişmesine rağmen internet erişimi okul çağındaki çocukların bulunduğu yoksul hanelerde hâlâ düşük (yüzde 39), 3 veya daha fazla çocuğun bulunduğu hanelerde ise daha da düşük. 

- Sonuçlar bölgesel yoksulluk dilimlerine göre incelendiğinde EBA’ya erişim seviyelerinde eşitsizlik bulunduğu görülüyor. 

- Özellikle büyük ve/veya düşük gelirli ailelerde bulunan kız öğrencilerden daha fazla ev işi yapması beklendiğinden kız öğrenciler, erkek öğrencilerden daha fazla ev işi yapması beklendiğinden erkek öğrencilere kıyasla daha fazla dezavantajlı olabilir. 

- Pandemi nedeniyle uzaktan eğitim sürecinin başlaması, özel önlem gerektiren diğer toplumsal gruplar gibi geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilerin de eğitime erişimlerini ve eğitimlerini sürdürmelerini zorlaştırdı.

Suriyeli çocuklar

Pandemi nedeniyle uzaktan eğitim sürecinin başlaması, özel önlem gerektiren diğer toplumsal gruplar gibi geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilerin de eğitime erişimlerini ve eğitimlerini sürdürmelerini zorlaştırdı.

Roman öğrenciler

Sıfır Ayrımcılık Derneği tarafından yürütülen çalışmaya göre kentlerde yaşayan Roman öğrencilerin çoğunluğu, okuma ve yazma öğrendikten sonra ilkokul 3. sınıfın ardından eğitimi terk ediyor ve ailelerinin ekonomik faaliyetlerine destek olmak amacıyla çalışmaya başlıyor.

Eğitime erişim için özel önlem gerekenler

- Özel gereksinimli çocuklar, 

- Geçici koruma altındaki çocuklar, 

- Çalışan çocuklar, 

- Mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocukları, 

- Roman çocuklar, 

- Köy okullarında öğrenim gören çocuklar, 

- Azınlık okullarında öğrenim gören çocuklar.

Özel eğitimdeki sıkıntılar

Özel eğitim hizmetlerinden yararlanan öğrencilere ilişkin MEB istatistiklerine bakıldığında ortaöğretim kademesine kadar bir artış olduğu, ancak ortaöğretime geçişle birlikte öğrenci sayısının azaldığı dikkat çekiyor. 

Erkek çocukların eğitime erişiminin kız çocuklarından fazla olması, özel gereksinimli çocuklara yönelik özel önlemlerin kız çocukların eğitimini sürdürebilmesini de kapsayacak şekilde planlanması gerektiğini gösteriyor.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Vaka artışına yol açabilecek yeni bir sürecin önü açıldı
Vaka artışına yol açabilecek yeni bir sürecin önü açıldı
Bölümlere göre üniversite sıralamasında ODTÜ Petrol Mühendisliği dünya 11’incisi
Bölümlere göre üniversite sıralamasında ODTÜ Petrol Mühendisliği dünya 11’incisi
“Yeni dönemde, EBA Destek Noktaları çok daha aktif şekilde hizmet verecek”
“Yeni dönemde, EBA Destek Noktaları çok daha aktif şekilde hizmet verecek”
2 gün yüz yüze, 3 gün uzaktan eğitim
2 gün yüz yüze, 3 gün uzaktan eğitim
168 milyon çocuk yaklaşık bir yıldır yüz yüze eğitim alamıyor
168 milyon çocuk yaklaşık bir yıldır yüz yüze eğitim alamıyor
Uzaktan eğitime güven yüzde 39
Uzaktan eğitime güven yüzde 39
YKS giriş ücretleri ödemeleri için 6 bin 521 öğrenciye 300'er lira destek sağlandı
YKS giriş ücretleri ödemeleri için 6 bin 521 öğrenciye 300'er lira destek sağlandı
Okul öncesi, 8. ve 12. sınıflarda ülke genelinde yüz yüze eğitime başlandı
Okul öncesi, 8. ve 12. sınıflarda ülke genelinde yüz yüze eğitime başlandı
"Eğitimdeki takvimsizlik depresyonu artırıyor"
"Eğitimdeki takvimsizlik depresyonu artırıyor"
Tüm eğitim kadrosu aşılanma programında olmalı
Tüm eğitim kadrosu aşılanma programında olmalı
Kayıpları telafi için devlet imkanları biraz daha eğitime kaydırılmalı
Kayıpları telafi için devlet imkanları biraz daha eğitime kaydırılmalı
YKS başvuruları yarın sona eriyor
YKS başvuruları yarın sona eriyor
"Vakalar yüksek, yüz yüze eğitimi erteleyin, sınavları iptal edin"
"Vakalar yüksek, yüz yüze eğitimi erteleyin, sınavları iptal edin"
"Yüz yüze sınavların yapılması için ortam müsait"
"Yüz yüze sınavların yapılması için ortam müsait"
Liselerde yüz yüze sınavlar 8 Mart'tan itibaren yapılacak
Liselerde yüz yüze sınavlar 8 Mart'tan itibaren yapılacak
Yüz yüze eğitimin kaderi yarın belli olacak
Yüz yüze eğitimin kaderi yarın belli olacak
20 bin öğretmen atamasıyla hangi açık kapatılacak?
20 bin öğretmen atamasıyla hangi açık kapatılacak?
Okul, iş, ilişki ve hayat başarısı için öz yeterlilik önemli
Okul, iş, ilişki ve hayat başarısı için öz yeterlilik önemli
Öğretmenlerin aşılanması, yüz yüze eğitime geçiş sıralamasına göre olacak
Öğretmenlerin aşılanması, yüz yüze eğitime geçiş sıralamasına göre olacak
Öğrenciler "Tasarla Öğren" projesiyle eğlenirken öğrendi
Öğrenciler "Tasarla Öğren" projesiyle eğlenirken öğrendi
Her 10 öğrenciden 9'u devlet yurtlarından faydalanamıyor
Her 10 öğrenciden 9'u devlet yurtlarından faydalanamıyor
Okullarda vakalar başladı
Okullarda vakalar başladı
“Çocuğum Birinci Sınıfa Hazır mı?”
“Çocuğum Birinci Sınıfa Hazır mı?”
Velilerin 91,5'i yüz yüze sınav yapılmasını istemiyor
Velilerin 91,5'i yüz yüze sınav yapılmasını istemiyor
Okulları peyderpey açma kararımız devam ediyor
Okulları peyderpey açma kararımız devam ediyor
YDS başvuruları başladı
YDS başvuruları başladı
MEB, sahte diplomayla atananların sayısını açıklamadı
MEB, sahte diplomayla atananların sayısını açıklamadı
Eğitim Sen ve Veli Der: Sınavlar iptal edilsin
Eğitim Sen ve Veli Der: Sınavlar iptal edilsin
Öğrenciler işsiz kalınca burslara talep arttı
Öğrenciler işsiz kalınca burslara talep arttı
20 bin öğretmen atanacak
20 bin öğretmen atanacak
Eğitim olmazsa olmazımız
Eğitim olmazsa olmazımız
Hacettepe, atıf almış yayın sayısı en yüksek üniversite
Hacettepe, atıf almış yayın sayısı en yüksek üniversite
10 bin anaokulu öğrencisi satranç eğitim setine kavuştu
10 bin anaokulu öğrencisi satranç eğitim setine kavuştu
322 sosyal sorumluluk projesi ile GAÜN 5. sırada
322 sosyal sorumluluk projesi ile GAÜN 5. sırada
Vaka sayısının olmadığı yerlerde okullar, hibrit eğitime başlayabilir
Vaka sayısının olmadığı yerlerde okullar, hibrit eğitime başlayabilir
Yüz yüze sınavlar için hazırlıklar tamam
Yüz yüze sınavlar için hazırlıklar tamam
Gaziantep’te okul, derslik ve  öğretmen açığı kapatılmalı 
Gaziantep’te okul, derslik ve  öğretmen açığı kapatılmalı 
Sosyal tesislerde eğitimde fırsat eşitliği sağlanıyor
Sosyal tesislerde eğitimde fırsat eşitliği sağlanıyor
ALES-2020 bu hafta sonu yapılacak
ALES-2020 bu hafta sonu yapılacak
"Uzaktan eğitimde en çok köy çocukları mağdur oluyor"
"Uzaktan eğitimde en çok köy çocukları mağdur oluyor"
Sınav günlerinde adaylar, refakatçileri ve sınav görevlileri sokağa çıkma kısıtlamasından muaf olacak
Sınav günlerinde adaylar, refakatçileri ve sınav görevlileri sokağa çıkma kısıtlamasından muaf olacak
Aşı başta olmak üzere, tüm önlemler acilen alınmalı
Aşı başta olmak üzere, tüm önlemler acilen alınmalı
Covid-19 bitecek ama eğitimde dijital dönüşüm devam edecek
Covid-19 bitecek ama eğitimde dijital dönüşüm devam edecek
YÖKDİL sınava giriş belgeleri erişime açıldı
YÖKDİL sınava giriş belgeleri erişime açıldı
Öğrencilerin yüzde 47'si çevrimiçi eğitim istiyor
Öğrencilerin yüzde 47'si çevrimiçi eğitim istiyor
Kar yağışı nedeniyle 20 ilde eğitime ara verildi
Kar yağışı nedeniyle 20 ilde eğitime ara verildi
Binlerce öğrencinin yer değiştirmesi gerekecek
Binlerce öğrencinin yer değiştirmesi gerekecek
Aynı bölümü, 200 puan farkla okuyorlar
Aynı bölümü, 200 puan farkla okuyorlar