Dijital dünyada çocuklar siber zorbalık mağduru oluyor

Dünyada her üç internet kullanıcısının biri çocuk; internet kullanıcısı olan her dört çocuktan birinin sosyal medya site

Haber Merkezi > Teknoloji - 31 Mart 2018
Dünyada her üç internet kullanıcısının biri çocuk; internet kullanıcısı olan her dört çocuktan birinin sosyal medya sitelerinde olumsuz/üzücü bir deneyimi var; her üç çocuktan biri siber zorbalık mağduru oluyor. İçinde bulunduğumuz dönemi yorumlarken hemen herkesin ortaklaşabileceği az sayıdaki konudan birisi de toplumsal yaşamın son yıllarda büyük bir hızla değiştiği ve bu değişime teknolojinin öncülük ettiği olacaktır.
Bu hızlı ve hatta baş döndürücü değişim toplumsal yaşamı yavaşça (!) ama kararlı bir biçimde neredeyse baştan aşağı değiştirirken toplumsal bir olgu olarak çocukluğu da biçimlendiriyor.Bu kısa yazı da çocukluğun değişimini ele almak olanaklı değil. Bu nedenle bu yazıda değişimin çocuk koruma politika ve sistemleri üzerine etkisini ele almak istedik.Dijital dünya veya çevrimiçi yaşam çocuk koruma politikalarını nasıl etkiledi ve etkileyecek sorusuna yanıt vermekten çok, konuya kapı aralamayı ve akıllarda yeni sorular bırakmayı amaçladık.
Fırsatlar ve riskler
Türkiye'de çocuk koruma dendiğinde çoğunlukla “ve doğal olarak” çocuk yoksulluğu, çocuğa yönelen şiddet, çocuk emeğinin sömürülmesi gibi belli başlı sorun alanları akla geliyor.
Oysa dijital dünyanın getirdiği yepyeni sorunlar var ve henüz bunlara ilişkin kapsamlı bir anlayış ve hizmet politikamız olduğu söylenemez.
Bilindiği gibi Türkiye'de gelir dağılımı eşitsizliğine ilişkin rakamlar, bu konunun Türkiye’nin kalıcı sorunlarından birisi olduğunu gösteriyor. Gelir dağılımı eşitsizliği, parçalı bir toplumsal yapı ortaya çıkartıyor.
Gelişmiş refah devleti uygulamaları da olmayınca toplumun alt ve alt orta sosyoekonomik gelir grubunda yer alan çocuklar, halen “gelişmiş” ülkelerin yüz yıl önce maruz kaldıkları (ve büyük ölçüde çözdükleri) sorunlarla boğuşuyor.
Öte yandan Türkiye’de hızla büyüyen bir orta/orta-üst ve üst sosyoekonomik grup var. Sosyal ve ekonomik farklılıklar toplumda aynı anda, farklı çocukluklar ve farklı çocukluk dönemine özgü özelliklerin bir arada görünmesine neden oluyor.
Ancak bazı ortaklıklar da yok değil. Örneğin dijital dünya, her sosyoekonomik gruptan çocuk için yaşamın önemli bir parçası çevrimiçi (online ya da dijital) yaşam, çocuklar için içine doğdukları bir gerçeklik.
Türkiye özelinde farklı sosyolojik – ekonomik – kültürel çevrelerdeki çocukların dijital dünya kullanma alışkanlıkları üzerine bir araştırma yok. Hem kullanım biçimleri hem süreleri bakımından farklar çıkacağını öngörebiliriz, ama tam olarak neler olup bittiğini ancak araştırarak bulabiliriz.
UNICEF Dünya Çocuklarının Durumu Raporu (2017), düşük gelirli ülkelerde çocukların dijital cihazlara erişim taleplerinin diğer ülkelerdeki yaşıtlarının 2,5 katı fazla olduğunu ortaya koyuyor. UNICEF aynı zamanda uyarıyor:
“Gerekli güvenlik önlemleri alınmamışsa dünyadaki en dezavantajlı çocuklar çevrimiçi (online) risklere daha da açık hale gelecektir.”
Türkiye gibi yapısal sosyoekonomik sorunlar nedeniyle toplumsal gruplar arasında önemli farklılıklar bulunan bir ülkede doğal olarak çocuk koruma politika ve hizmetleri acil ihtiyaçların karşılanmasına odaklanıyor. Türkiye’de henüz en acil ihtiyaçların yanıtlanması hariç kapsamlı bir çocuk koruma sistemi olmaması, yeni dijital dünya karşısında çocukların ve ailelerin yalnız kalmalarına neden oluyor.
Mevcut ortamda dijital dünya ve çocuklara ilişkin tepkiler (biraz da ne yapacağını bilememekten) olumsuz şekilleniyor. Çevrimiçi (online) yaşama yönelen negatif algı oldukça yoğun. Oysa Selwyn ve Odabaşı’nın (2017:1) da dediği gibi "günümüzde çocukların çevrimiçi yaşaması, hem riskler hem de fırsatlar hakkında yeni soruları ortaya çıkarmaktadır".
Yani risk ve fırsatlar eş zamanlı sunuluyor. İngiltere’de faaliyet gösteren Çocuklara Kötü Muameleyi Önleme Derneği (NSPCC) tarafından hazırlanan “Net Aware Report” adlı çalışmada, dijital dünyanın çocuklara hem risk hem de fırsat sunduğu dile getiriliyor.
11-18 yaş aralığında 1,696 çocukla gerçekleştirilen araştırma (Zati, 2018) sonunda çocukların dijital medyada video izlemek ve paylaşmak, fotoğraf paylaşmak ve oyun oynayamak gibi yollarla eğlenme fırsatı bulduğunu ve en çok da bu sebeple sosyal medyada olduğunu söylüyor.
İletişim, kendini ifade etme, kendini temsil etme, yaratıcılık ve çevrimiçi özerkliğin de digital dünya tarafından çocuklara sunulan fırsat olduğu dile getiriliyor. Ancak aynı zamanda da bu fırsatların riskleri barındırdığı da ifade ediliyor.
Yabancılarla etkileşim: Bu başlık istenmeyen arkadaşlık tekliflerini, cinsel veya saldırgan mesajları ve gizlilik eksikliği korkusunu barındırıyor. Şiddet ve kin, cinsel içerikli görüntüler, zorbalığa maruz kalma da çocukların digital platformlarda maruz kaldıkları risklerin başında geliyor.
Bir yandan bu alandaki hızlı gelişmeler, öte yandan çocuk koruma sisteminin zayıflığı, yetişkinlerin daha çok risklere odaklanmasına neden oluyor. Oysa sürekli sorunlara odaklanmak fırsatları da kullanamamamız anlamına geliyor.
Bu nedenle bu yeni çevrimiçi yaşama ayak uyduran bir çocuk koruma sistemi kurmak gerekiyor. Bunu yaparken iki noktanın üzerini çizmek önemli. Birincisi çocuklara yönelik sosyal hizmetlerin ve çocuk koruma hizmetlerinin çocuklar için erişilebilirliğini arttırmak, ikincisi ise çocuğun güvenliğini (özgürlükleri sınırlandırmadan) sağlamak için dijital yaşam ve çocuk ilişkisinin temel ilkelerini oluşturmak. Bianet
Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
TÜRKSAT 5A uydusu uzaya fırlatıldı
TÜRKSAT 5A uydusu uzaya fırlatıldı
Samsung, Android 11 güncellemesi alacak telefon modellerini duyurdu
Samsung, Android 11 güncellemesi alacak telefon modellerini duyurdu
Bilgisayar ve telefon üreticisi Apple 2024'te otomobil üretecek
Bilgisayar ve telefon üreticisi Apple 2024'te otomobil üretecek
Çinli bilim insanları: 10 milyar kat hızlı kuantum bilgisayar ürettik
Çinli bilim insanları: 10 milyar kat hızlı kuantum bilgisayar ürettik
“Phobiar” uygulaması Google Play Store ve App Store’da yayınlandı
“Phobiar” uygulaması Google Play Store ve App Store’da yayınlandı
Dijital dönüşüm Covid-19’la birlikte hız kazandı
Dijital dönüşüm Covid-19’la birlikte hız kazandı
Üç saatlik rekor hızla istasyona ulaştılar
Üç saatlik rekor hızla istasyona ulaştılar
Apple, iPhone 12'yi tanıttı
Apple, iPhone 12'yi tanıttı
iPhone 12, 5G teknolojisiyle tanıtılacak
iPhone 12, 5G teknolojisiyle tanıtılacak
'Uçan Araba' tasarımı ile Türkiye birinciliği ödülü aldılar
'Uçan Araba' tasarımı ile Türkiye birinciliği ödülü aldılar
Google duyurdu: Android telefonlar depremi ölçebilecek
Google duyurdu: Android telefonlar depremi ölçebilecek
Mobil oyun indirme oranları arttı
Mobil oyun indirme oranları arttı
Mobil oyun projesine 1.8 milyon TL yatırım desteği
Mobil oyun projesine 1.8 milyon TL yatırım desteği
Artan teknoloji bağımlılığı, kas gelişimini engelliyor
Artan teknoloji bağımlılığı, kas gelişimini engelliyor
Kızılötesi Bölge’de çalışan led projektör mercek geliştirildi
Kızılötesi Bölge’de çalışan led projektör mercek geliştirildi
Koronavirüs sürecinde teknoloji şirketleri büyüdü
Koronavirüs sürecinde teknoloji şirketleri büyüdü
“Ayakkabı Dezenfektan Aleti” fikri ile birinci oldu
“Ayakkabı Dezenfektan Aleti” fikri ile birinci oldu
Gaziantep birincisi, Türkiye 23’üncüsü oldu
Gaziantep birincisi, Türkiye 23’üncüsü oldu
SpaceX, tarihte ilk defa uzaya insan yollayan özel şirket
SpaceX, tarihte ilk defa uzaya insan yollayan özel şirket
Yapay zeka teknolojisiyle çalışan ilk tomografi cihazı
Yapay zeka teknolojisiyle çalışan ilk tomografi cihazı
Evde teknoloji ile kal
Evde teknoloji ile kal
“Biyolojik Örnek Alma” ve “Entübasyon” kabinleri üretiliyor
“Biyolojik Örnek Alma” ve “Entübasyon” kabinleri üretiliyor
Akıllı telefon bağımlılığı beyne hasar veriyor
Akıllı telefon bağımlılığı beyne hasar veriyor
Tek kullanımlık solunum cihazı projesi TÜBİTAK’ın onayıyla başladı
Tek kullanımlık solunum cihazı projesi TÜBİTAK’ın onayıyla başladı
WatchX’in tasarımcıları başarı hikayelerini anlattı
WatchX’in tasarımcıları başarı hikayelerini anlattı
Dünyanın en büyük oyun geliştirme maratonuna HKÜ ev sahipliği yaptı
Dünyanın en büyük oyun geliştirme maratonuna HKÜ ev sahipliği yaptı
Teknofest’te; 12 kategoride teknolojiler yarışıyor
Teknofest’te; 12 kategoride teknolojiler yarışıyor
e-Fatura şirketlerin masraflarını 300’de 1’e indiriyor!
e-Fatura şirketlerin masraflarını 300’de 1’e indiriyor!
PTT’nin 100 şubesinde teknoloji standları kurulacak
PTT’nin 100 şubesinde teknoloji standları kurulacak
E-Ticaret, 2,9 milyon yeni müşteri kazandı
E-Ticaret, 2,9 milyon yeni müşteri kazandı
Fiat, Gaziantep’te de lider!
Fiat, Gaziantep’te de lider!
Çin’e elektronik ürün satan Elektra elektronik hedefine Amerika’yı da aldı
Çin’e elektronik ürün satan Elektra elektronik hedefine Amerika’yı da aldı
Mobil hat abonelik başvuru işlemleri e-Devlet'te
Mobil hat abonelik başvuru işlemleri e-Devlet'te
Çin'in insanlı, suya batırılabilir yeni aracı görevini tamamladı
Çin'in insanlı, suya batırılabilir yeni aracı görevini tamamladı
İlk kez 3.5 GHz bandı üzerinden 5G bağlantısı gerçekleştirildi
İlk kez 3.5 GHz bandı üzerinden 5G bağlantısı gerçekleştirildi
HKÜ’nün girişimci öğrencisi, akıllı saat projesi ile Silikon Vadisi’nde
HKÜ’nün girişimci öğrencisi, akıllı saat projesi ile Silikon Vadisi’nde
CO-OP Modeli ile Teorik ve Pratik Eğitim bir arada
CO-OP Modeli ile Teorik ve Pratik Eğitim bir arada
Gaziantep, bayramda mobil interneti en çok kullanan 10 ilden biri oldu
Gaziantep, bayramda mobil interneti en çok kullanan 10 ilden biri oldu
Dünyada 1 milyarın üzerinde insan dijital oyun oynuyor
Dünyada 1 milyarın üzerinde insan dijital oyun oynuyor
Çin yapay zeka ile ekonomisine yeni bir canlılık enjekte etmeyi amaçlıyor
Çin yapay zeka ile ekonomisine yeni bir canlılık enjekte etmeyi amaçlıyor
Türkiye’nin otomobili üretilecek
Türkiye’nin otomobili üretilecek
Türkiye’de akıllı telefon kiralama devri başlıyor
Türkiye’de akıllı telefon kiralama devri başlıyor
Otomobil Robot ve Enerji Topluluğu Türkiye Şampiyonu oldu
Otomobil Robot ve Enerji Topluluğu Türkiye Şampiyonu oldu
Robotlar siyasete giriyor
Robotlar siyasete giriyor
4,5G abone sayısı 64 milyon 558 bine yükseldi
4,5G abone sayısı 64 milyon 558 bine yükseldi
Bahçeşehir Koleji Robotik Alanında ulusal turnuvada
Bahçeşehir Koleji Robotik Alanında ulusal turnuvada
“Türkiye bir blockchain teknolojisi ülkesi olabilir”
“Türkiye bir blockchain teknolojisi ülkesi olabilir”
Ençok BİP’leyenlerden biri de Gaziantep
Ençok BİP’leyenlerden biri de Gaziantep