Çocuklara beslenme desteği kapsayıcı olmalı

İçerisine sürüklendiğimiz gıda krizinden en çok ve kalıcı şekilde çocuklar etkileniyor. 2021 yılı istatistiklerine göre Türkiye’de 18 yaş altı yaklaşık 23 milyon çocuk var. Sıfır ile dört yaş aralığındaki çocuk sayısı ise yaklaşık 6 milyon civarında.

bianet > Güncel - 02 Aralık 2022

Ülkemizde son bir yıl içinde gıda fiyatlarında 2-4 katı aralığında bir artış oldu. Yıllardır uygulanan yıkıcı politikalar ciddi bir gıda krizine yol açtı.

Gıda enflasyonu hız kesecek gibi de görünmüyor. Bu durum işsiz, yeterli gelirden yoksun ve güvencesiz kesimlerde sağlıksız-yetersiz beslenmeye bağlı sorunları büyütecektir.

İçerisine sürüklendiğimiz gıda krizinden en çok ve kalıcı şekilde çocuklar etkileniyor. 2021 yılı istatistiklerine göre Türkiye’de 18 yaş altı yaklaşık 23 milyon çocuk var. Sıfır ile dört yaş aralığındaki çocuk sayısı ise yaklaşık 6 milyon civarında.

Çocuklar anne karnında oldukları dönemden başlayarak hızla gelişen beyinleri, hastalıklara karşı savunmasızlıkları, olumsuz etkilerden kaçınma ya da bu etkilere uyum sağlama konusundaki sınırlı kapasiteleri nedeniyle gıda krizinden yetişkinlere kıyasla daha ağır bir şekilde etkileniyor.

Bu konuda kamuoyunda süregelen tartışmalar okul çağındaki çocuklara odaklanıyor. Okul çağındaki çocukların dörtte birinin okula aç gittiği düşünülüyor.

Okul çocuklarının yaşadığı yetersiz beslenme ve açlık sorunlarının dile getirilmesi, çareler aranması iyi bir şey elbette. Ancak tartışmaların bu çerçeveyle sınırlı kalması çok önemli, çok daha hassas davranılması gereken bir kesimin göz ardı edilmesine yol açıyor.

Beslenme desteği tartışmalarında sadece okula giden çocuklar değil, okul öncesi çağda olan küçük çocuklar da mutlaka dikkate alınmalı. Üstelik okul öncesi çağdaki çocuklar sağlıksız beslenmenin doğurduğu sorunlara en hassas kesimi oluşturuyor.  

Sağlıksız beslenmenin doğurduğu sorunlar yaş küçüldükçe şiddetleniyor. Bilimsel çalışmalar, bir çocuğun anne karnında geçirdiği dönem ile doğum sonrası iki yaşını kapsayan ilk 1000 gün içinde sağlıklı beslenme imkânlarına sahip olmasının geleceği ya da ileri yaşlarındaki sağlığı üzerinde çok büyük bir önem taşıdığını gösteriyor.

Bu dönem hayatımızın daha sonraki dönemlerinde açığa çıkabilecek çeşitli sağlık sorunlarının yanı sıra, nörolojik ve bilişsel gelişimimizi de büyük ölçüde şekillendiriyor. Örneğin bu dönemde yetersiz beslenmenin bir çocuğun beyin gelişimi üzerindeki etkileri çok derin ve kalıcı olabiliyor.

Bu nedenle, çocukların ilk 1000 gününde büyüme ve gelişme için ihtiyaç duydukları beslenme desteğini sağlamak, özellikle de bu destekten yoksun olan toplumsal kesimler için çok önemli. Dolayısıyla beslenme sorunu yaşayan, ihtiyaç içindeki ailelerin belirlenmesi ve acilen destek sağlanması çok önem taşıyor. 

Sağlık açısından hayatın ilk bin gününün taşıdığı önem düşünüldüğünde hamile kadınlar ve ilk iki yaş içindeki çocuklar beslenme desteği programlarında ve çalışmalarında mutlaka dikkate alınmalı.

Bir sonraki hedef grup ise 2-5 yaş aralığındaki çocuklardır. Yapılan çalışmalar çocuklara ergenlik döneminin sonlarına uzanan sürece kadar yeterli ve dengeli beslenme koşulları sağlamanın sağlık üzerinde hayat boyu sürecek etkilere sahip olduğunu gösteriyor. Ancak en önemli, en kritik dönem hayatın ilk bin günü.

Neler yapabiliriz?

Yapılacak beslenme desteği çalışmaları üç farklı yoldan yürütülmeli. Çalışmanın biri hayatın ilk bin günü, diğeri 2-5 yaş aralığındaki çocuklara yönelik ve üçüncüsü ise ilköğretim çağındaki çocuklara yönelik olmalı. Elbette diğer yaş grupları da önemli ama en önemli kesim bu yaş aralığında olanlar.

Yapılacak destek programına dâhil edilecek aileler hakkındaki bilgiler yerel yönetimlerin Sosyal Hizmetler Daire Başkanlıklarından, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerinden ve Muhtarlıklardan sağlanabilir. Bu bilgileri sağlamak konusunda sorunlar yaşandığında bir saha çalışması yapılarak ihtiyaç içindeki ailelerin belirlenmesi yoluna gidilebilir. Bu konuda İzmir Selçuk İlçesi Belediyesi’nin yürüttüğü kapsamlı çalışma bir örmek teşkil ediyor ve dikkate alınabilir.

Bu çerçevede öncelikli olarak yapılması gerektiğini düşündüğüm çalışmalar şunlar:    

-  Yoksul ailelerin belirlenmesi. Bu aileler içinde de hamilelik durumunda olan, iki yaşından küçük çocuklara sahip olan ve 2-5 yaş aralığındaki çocuklara sahip ailelerin belirlenmesi,

-  İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri bünyesinde faaliyet gösteren okul öncesi (anasınıfı) eğitim veren ve yoksul-beslenme desteğine ihtiyaç duyan çocukların olduğu okulların belirlenmesi,

-  İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri bünyesinde ilkokul düzeyinde eğitim veren ve yoksul-beslenme desteğine ihtiyaç duyan çocukların olduğu okulların belirlenmesi,

Bu çalışmalar yürütülürken,

Yapılacak beslenme desteği için bir program oluşturmak gerekli. Oluşturulacak program, hamile kadınlar ve yaş grubuna göre çocuklar için ihtiyaç duyulan yiyecekleri hazırlamada gerekli malzemeler, menü seçimi, yiyeceklerin hazırlanması, taşıma ve sunum koşullarının belirlenmesi çalışmaları da eş zamanlı olarak yürütülebilir. Gıda güvenliği önlemlerini de kesinlikle atlamamak gerekiyor.

Önerdiğim çalışmaları ve benzeri çalışmaları yapmanın, devamlılığını getirmenin çok kolay olmadığının farkındayım. Ama zaman yitirmeden başlamak ve yol almak gerekiyor.

İçinde olduğumuz gıda krizi kısa vadede geçici değil. Yapılması gereken şeylerin çerçevesi de epeyce geniş. Ama günümüz ve önümüzdeki yıllar için en önemli kamusal meselemiz çocukların sağlıklı beslenmesini sağlamak olmalı.

Yetersiz beslenme ve açlık sorunu yaşayan kesimlere yönelik bir kamusal destek-dayanışma programını acilen uygulamaya koymak gerekiyor. Bu bir siyasal tercih değil, zorunluluk, birincil öncelikli mesele olarak görülmeli.

Çözüme yönelik çalışmalarda, siyasal programlarda, kamusal hedeflerde çocukları bir numaralı politik özne olarak gören, tartışmalara dâhil eden, kamusal politikaların odak noktasına koyan yeni bir bakış açısına da çok büyük bir ihtiyaç var. 

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Kursiyerlerin gelişim düzeyleri takip ediliyor
Kursiyerlerin gelişim düzeyleri takip ediliyor
25 yaşındaki gencin ölümünde 5 tutuklama
25 yaşındaki gencin ölümünde 5 tutuklama
120 bin liralık ziynet eşyası çalan 3 kişi tutuklandı
120 bin liralık ziynet eşyası çalan 3 kişi tutuklandı
Bin 500 lisanslı sporcuya bisiklet dağıtıldı
Bin 500 lisanslı sporcuya bisiklet dağıtıldı
Boğaziçi 2’inci etap tamamlanma aşamasına geldi
Boğaziçi 2’inci etap tamamlanma aşamasına geldi
İhracat yüzde 12,9, ithalat yüzde 34 arttı
İhracat yüzde 12,9, ithalat yüzde 34 arttı
Son çeyrek turizm geliri 11,3 milyar dolar oldu
Son çeyrek turizm geliri 11,3 milyar dolar oldu
Hizmet ÜFE, yıllık bazda yüzde 78 arttı
Hizmet ÜFE, yıllık bazda yüzde 78 arttı
HPV virüsü ulusal aşı programına alınmalı
HPV virüsü ulusal aşı programına alınmalı
Kullandığımız ürünlerde tamamen dışa bağımlıyız
Kullandığımız ürünlerde tamamen dışa bağımlıyız
2022’de nüfus müdürlüklerinde 582 bin 686 işlem yapıldı
2022’de nüfus müdürlüklerinde 582 bin 686 işlem yapıldı
Sigorta sektörü prime doydu!
Sigorta sektörü prime doydu!
Mevcut modelle ihracat artışının sürmesi zor gözüküyor
Mevcut modelle ihracat artışının sürmesi zor gözüküyor
Türkiye Yolsuzluk Algı Endeksi'nde beş basamak daha geriledi
Türkiye Yolsuzluk Algı Endeksi'nde beş basamak daha geriledi
Tüketiciler, kredi kartı harcamalarına hız verdi
Tüketiciler, kredi kartı harcamalarına hız verdi
ilan.gov.tr’de yer alan ilana göre, 1 kalem (FAKO kaseti) sarf karşılığı cihaz alımı yapılacaktır
ilan.gov.tr’de yer alan ilana göre, 1 kalem (FAKO kaseti) sarf karşılığı cihaz alımı yapılacaktır
ilan.gov.tr’de yer alan ilana göre, Aferez set, trombosit set satın alınacaktır
ilan.gov.tr’de yer alan ilana göre, Aferez set, trombosit set satın alınacaktır
ilan.gov.tr’de yer alan ilana göre, Bakım ve onarım hizmeti alınacaktır
ilan.gov.tr’de yer alan ilana göre, Bakım ve onarım hizmeti alınacaktır
Türkiye'de gıda fiyatlarındaki artış, 2017'den sonra hızlandı
Türkiye'de gıda fiyatlarındaki artış, 2017'den sonra hızlandı
Avrupa'da alışveriş sitelerinin yaklaşık yüzde 40'ı aldatıcı bulundu
Avrupa'da alışveriş sitelerinin yaklaşık yüzde 40'ı aldatıcı bulundu
Bu yıl 20 yeni cezaevi açılacak
Bu yıl 20 yeni cezaevi açılacak
Güvenlik uyarıları titizlikle kıymetlendiriliyor
Güvenlik uyarıları titizlikle kıymetlendiriliyor
2011-2013 yıllarındaki sınavlarda usulsüzlük soruşturmasında 35 gözaltı kararı
2011-2013 yıllarındaki sınavlarda usulsüzlük soruşturmasında 35 gözaltı kararı
Ocak ayında 349 kamu idaresi 4,2 milyar TL’lik araç kiraladı
Ocak ayında 349 kamu idaresi 4,2 milyar TL’lik araç kiraladı
Aşı takviminde yer alan temel aşılara erişilemiyor
Aşı takviminde yer alan temel aşılara erişilemiyor
EYT'deki prim günü şartı kafaları karıştırdı
EYT'deki prim günü şartı kafaları karıştırdı
IMF, Türkiye için 2023 yılı büyüme tahminini değiştirmedi
IMF, Türkiye için 2023 yılı büyüme tahminini değiştirmedi
Hükümlüye elektrik faturasında “mesken tarifesi” Resmi Gazete’de
Hükümlüye elektrik faturasında “mesken tarifesi” Resmi Gazete’de
En fazla ihracat yaptığımız AB ülkeleriyle vize sorunu yaşıyoruz
En fazla ihracat yaptığımız AB ülkeleriyle vize sorunu yaşıyoruz
Yeşil binalara her türlü teşvik ve desteği vereceğiz
Yeşil binalara her türlü teşvik ve desteği vereceğiz
20 dakikalık yol, 4 dakikaya inecek
20 dakikalık yol, 4 dakikaya inecek
Vergi ve SGK borçlarının yapılandırılması için hazırlıklar başladı
Vergi ve SGK borçlarının yapılandırılması için hazırlıklar başladı
Gaziantep’te yaşamak bir hayli zorlaştı
Gaziantep’te yaşamak bir hayli zorlaştı
Elektrik fiyatlarındaki düşüş devam ederse mart ayı içerisinde bir indirim olabilir
Elektrik fiyatlarındaki düşüş devam ederse mart ayı içerisinde bir indirim olabilir
Bankaların net karı 2022'de yüzde 366 arttı, karlılık enflasyonun altında kaldı
Bankaların net karı 2022'de yüzde 366 arttı, karlılık enflasyonun altında kaldı
Danıştay, SGK'nin 34 ilacı geri ödemeden çıkarmasını durdurdu
Danıştay, SGK'nin 34 ilacı geri ödemeden çıkarmasını durdurdu
İhracatçının rekabetçi kur talebi sürüyor
İhracatçının rekabetçi kur talebi sürüyor
MTV'de ilk taksit için son gün yarın
MTV'de ilk taksit için son gün yarın
Anne adaylarının daha sağlıklı ve bilinçli gebelik dönemi geçirmesi sağlanıyor
Anne adaylarının daha sağlıklı ve bilinçli gebelik dönemi geçirmesi sağlanıyor
Özgün tasarımlar yapabilecek tasarımcılar yetiştirmeyi hedefliyoruz
Özgün tasarımlar yapabilecek tasarımcılar yetiştirmeyi hedefliyoruz
Annelere çok büyük görevler düşüyor
Annelere çok büyük görevler düşüyor
Hedefte, Avrupa ve Dünya Şampiyonaları var
Hedefte, Avrupa ve Dünya Şampiyonaları var
500 hanenin doğalgaz tesisat dönüşümü yapılacak
500 hanenin doğalgaz tesisat dönüşümü yapılacak
EYT yasa teklifi Meclis'e sunuldu
EYT yasa teklifi Meclis'e sunuldu
"Temininde zorluk yaşanan bazı ilaçların üretimi artırıldı"
"Temininde zorluk yaşanan bazı ilaçların üretimi artırıldı"
Almanya'da ilk Türkiye kökenli kaymakam seçildi
Almanya'da ilk Türkiye kökenli kaymakam seçildi
Enerjiye 44,6 milyar lira kamu yatırımı yapılacak
Enerjiye 44,6 milyar lira kamu yatırımı yapılacak
Gastronomi Kampı Gaziantep’te yapılacak
Gastronomi Kampı Gaziantep’te yapılacak