“Cinsel şiddet stratejik bir silah olarak Ezidi kadınlara da kullanıldı”

Şahika Yüksel, Suzan Saner, Ayşe Devrim Başterzi, Zerrin Oğlağu, İsrafil Bülbül’den oluşan çalışma ekibi, savaş mağduru Ezidi kadınlar üzerine yazdıkları makale ile Association for Women in Psychology (AWP) tarafından verilen yayın ödülüne layık görüldü.

bianet > Yaşam - 01 Aralık 2020

Ödül, 1977’den bu yana her yıl, kadın psikolojisi ve toplumsal cinsiyet temelli en seçkin ve kayda değer yayınlara veriliyor.  

Zozan'a Ailenin Şartı: Doğacak Bebek Yetimhaneye Gidecek

Meyrem: Uzaklara Gitmekten Başka Çare Yok

İki Kardeş Fahima ve Rayan ile Kuzen Seher

Viyan'la ve Mizgin'le Bir Gün

"Êzidi Kadını Kalıpları Kırıp, Toplumu Yeniden İnşa Ediyor"

çatlakzemin, ödül kazanan ekiple söyleşti. Söyleşinin bir bölümü şöyle:

"Kayyım projeyi sonlandırdı"

Bu güzel habere çok sevindik. Öncelikle, çatlak zemin ekibi olarak çabanızdan ve çalışmanızdan ötürü tebrik eder, başarılarınızın devamını dileriz. AWP ve ödül bahsine daha sonra dönmek üzere, makaleye konu olan araştırmanızdan başlamak istiyorum sorularıma… Saha çalışması nerede ve ne zaman gerçekleşti? Hangi kurumlar tarafından desteklendi?

Zerrin Oğlağu: 3 Ağustos 2014 tarihinde Şengal’deki IŞİD saldırılarından kaçan Ezidiler, Türkiye sınırını geçerek, başta Diyarbakır ve Şırnak olmak üzere bölge illerine sığınmışlardı. Özellikle Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin öncülüğünde oluşturulan Fidanlık kampında yaklaşık 5.000 Ezidi yaşamaktaydı. 2014 yılı sonunda Türkiye İnsan Hakları Vakfı’nın oluşturduğu ve BM Türkiye Temsilciliğinin de desteklediği psikososyal destek programı ile başlangıçta haftanın her günü, daha sonra haftanın 2-3 günü olmak üzere bireysel ruh sağlığı hizmetleri ve çeşitli eğitim etkinliklerini de içeren psikososyal programlar uygulanmaya başlanmıştı. Ek olarak tüm bu hizmetlerin sunumu için gereken eğitim ve süpervizyon çalışmaları da projenin kapsamında yer almaktaydı.

Yazarlarımızdan Dr. İsrafil Bülbül’ün de içinde olduğu iki gönüllü psikiyatrist tarafından bireysel psikiyatrik görüşmeler yapılmakta, psikoterapi seansları gönüllü psikologlar tarafından yürütülmekte, ayrıca sosyal hizmet uzmanları, okul öncesi öğretmenleri ve psikolojik danışmanlardan oluşan gönüllü ekiplerce de psikososyal grup çalışmaları sürdürülmekteydi. Proje; Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri, Psikolojik Danışmanlık Derneği, Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği, Diyarbakır Tabip Odası, Diyarbakır Barosu, Yeryüzü Doktorları, Ekin-Ceren Kadın Derneği ile Türkiye İnsan Hakları Vakfı tarafından yürütüldü. Fidanlık kampındaki çalışmalar Aralık 2016’da, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’ne atanan kayyumun kampı kapatması nedeniyle sonlandırıldı.

Savaş mağduru Ezidi kadınlarda ne tür travmalar gözlemlediniz?

Ayşe Devrim Başterzi: Erkekler savaştan kahramanlık ve zafer hikayeleri yaratabilir, fakat kadınlar savaşın tecavüz ve kölelik demek olduğunu, insanlığı yıkıp yok ettiğini bilir. 1980’lerden bu yana, kadın ve toplumsal cinsiyet çalışmaları savaşın gerçek yüzünü ortaya çıkardı. Yaklaşık on yıldır süren Suriye savaşının da tüm savaşlar gibi, kadınların ve kız çocuklarının yaşamları üzerinde korkunç ve yıkıcı sonuçları oldu.

Savaş eril, vahşi bir alan ve düşmanına boyun eğdirmenin, düşmanını aşağılamanın küçük düşürmenin yollarından birisi de cinsel şiddet özellikle ataerkil düzen içinde o erkeğin ‘korumakla bakmakla mesul olduğu’ iddia edilen, kadınlara çocuklara zarar vermek savaşın vahşi saldırı araçlarından biri. Ayrıca savaş olmayan zamanlarda hiç meşru olmayacak birçok davranış savaş sırasında suç olarak nitelendirilmekten çıkıyor. Ezidiler tarih boyunca birçok defa kırımla, kıyımla karşılaşmış bir topluluk.

Travmatik olaylara dair hikayelerin kuşaktan kuşağa aktarıldığını biliyoruz. Ancak burada Ezidilerin varoluşuna yönelik bitmeyen yok edici bir tehdidin kültürü nasıl etkilediğini, şekillendirdiğini, daha önceki kırımların kadınların üzerindeki etkilerinin nasıl topluluk içinde, ailelerde tahakkümü mümkün kılan bir yapı kazandığını görüyoruz.

Ezidi kadınlar Diyarbakır’a ulaşan sürgün, kaçış, göç sürecinin her aşamasında zorlayıcı olaylar yaşamışlardı. Saldırıdan önce başlayan korku, endişe içinde bazıları erkenden yola düşmüşler, aç susuz günlerce yol alırken bebeklerini, çocuklarını yitiren kadınlar olduğunu biliyoruz.

Saldırılar, çatışma başladığı dönemde de IŞİD militanları birçok kadını, küçücük kız çocuklarını köle olarak kaçırdı, kaybetti, öldürdü; kaçırılanların yaşadıkları dehşeti Nadia Murad’dan tüm dünya dinledi ama o kaçırılanlardan birinin yakını, arkadaşı, ebeveyni olmak da çok yaralayıcı. Göç ise başlı başına birçok zorluk içeriyor; dilini kültürünü hayat alışkanlıklarını bilmediğiniz bir ülkede, üstelik saldırganınızla benzer dini paylaşan bir ülkede ‘yeniden güvende hissetme’ anının yakalanması çok zor.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Aykut Tuzcu’nun kitabının ilk cildi, D&R, İdefix ve Yeniinsan Yayınevi tarafından satışa sunuldu
Aykut Tuzcu’nun kitabının ilk cildi, D&R, İdefix ve Yeniinsan Yayınevi tarafından satışa sunuldu
"2045 yılında sperm sayısı '0' olacak"
"2045 yılında sperm sayısı '0' olacak"
Roma dönemine ait amforalar bulundu
Roma dönemine ait amforalar bulundu
Beyni değiştiren teknikle korkuları yenmek mümkün olabilir
Beyni değiştiren teknikle korkuları yenmek mümkün olabilir
2020’de 29 bin 487 futbol sahası büyüklüğündeki ormanlık alan yandı!
2020’de 29 bin 487 futbol sahası büyüklüğündeki ormanlık alan yandı!
"Hayvanlar adalet bekliyor"
"Hayvanlar adalet bekliyor"
Hukuk reformundan detaylar: Kadına şiddet uygulayanlar, öfke kontrolü için rehabilitasyona alınacak
Hukuk reformundan detaylar: Kadına şiddet uygulayanlar, öfke kontrolü için rehabilitasyona alınacak
Pandemiden önceki dünyaya dönülmeyecek
Pandemiden önceki dünyaya dönülmeyecek
Karanlık maddeden süper kütleli kara delikler oluşabileceği keşfedildi
Karanlık maddeden süper kütleli kara delikler oluşabileceği keşfedildi
Doğal gazın küresel ısınmaya etkisi nedir?
Doğal gazın küresel ısınmaya etkisi nedir?
NASA, Mars’taki Jezero Krateri'nin panoramik fotoğrafını paylaştı
NASA, Mars’taki Jezero Krateri'nin panoramik fotoğrafını paylaştı
'Küçük buzul çağına doğru ilerliyoruz'
'Küçük buzul çağına doğru ilerliyoruz'
Profesörden 'çöl tozu' uyarısı: Virüs havada daha fazla kalır, maske takılmalı
Profesörden 'çöl tozu' uyarısı: Virüs havada daha fazla kalır, maske takılmalı
İnsanlığın yok olma ihtimali 100'de 1'den nasıl 6'da 1'e yükseldi?
İnsanlığın yok olma ihtimali 100'de 1'den nasıl 6'da 1'e yükseldi?
Çok nadir bir arı türü 98 yıl sonra görüldü
Çok nadir bir arı türü 98 yıl sonra görüldü
Deprem hasarları, büyük oranda inşaat hatalarından kaynaklanıyor
Deprem hasarları, büyük oranda inşaat hatalarından kaynaklanıyor
Tecavüzden yargılanan Musa Orhan yine konuşmadı
Tecavüzden yargılanan Musa Orhan yine konuşmadı
Pandemi döneminde evlilikler de boşanmalar da azaldı
Pandemi döneminde evlilikler de boşanmalar da azaldı
Evden çalışma yeni normal değil, anormallik
Evden çalışma yeni normal değil, anormallik
Hafif uyku ve ağır uyku arasındaki farklar nelerdir, ihtiyacınız olan uykuyu nasıl alırsınız?
Hafif uyku ve ağır uyku arasındaki farklar nelerdir, ihtiyacınız olan uykuyu nasıl alırsınız?
Dünya genelinde Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 2,5 milyonu geçti
Dünya genelinde Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 2,5 milyonu geçti
Rusya'da mavi köpeklerden sonra pembe ve yeşil köpekler de görüldü
Rusya'da mavi köpeklerden sonra pembe ve yeşil köpekler de görüldü
Bu zorlu süreçte, üreterek ekonomiye katkı sunuyoruz
Bu zorlu süreçte, üreterek ekonomiye katkı sunuyoruz
Gaziantep, ticarette ve sanayide destansı bir mücadele veriyor
Gaziantep, ticarette ve sanayide destansı bir mücadele veriyor
PTT kargonun hızı şaşırttı
PTT kargonun hızı şaşırttı
Evde karantina, uyuz vakalarını 2 buçuk katına çıkardı
Evde karantina, uyuz vakalarını 2 buçuk katına çıkardı
Eski Şam istihbarat ajanı, Almanya'da 4 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı
Eski Şam istihbarat ajanı, Almanya'da 4 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı
"Türkiye, Avrupa'dan gelecek çöl tozu etkisine giriyor"
"Türkiye, Avrupa'dan gelecek çöl tozu etkisine giriyor"
Covid-19’u yenen her beş kişiden biri 6 aydan daha uzun süreli saç dökülmesi yaşıyor
Covid-19’u yenen her beş kişiden biri 6 aydan daha uzun süreli saç dökülmesi yaşıyor
Türkiye’de çalışan her 10 yazılımcıdan sadece biri kadın
Türkiye’de çalışan her 10 yazılımcıdan sadece biri kadın
Aşı reddi en yüksek Güneydoğu Anadolu'da
Aşı reddi en yüksek Güneydoğu Anadolu'da
42 bin yıl önce yaşanmış bir manyetik alan değişimi kitlesel yok oluşu hızlandırmış olabilir
42 bin yıl önce yaşanmış bir manyetik alan değişimi kitlesel yok oluşu hızlandırmış olabilir
İnsan yüzlü yavru köpek balığı bulundu
İnsan yüzlü yavru köpek balığı bulundu
Sendikacılığın formatını değiştiriyoruz
Sendikacılığın formatını değiştiriyoruz
NASA, Perseverance'ın iniş görüntülerini paylaştı
NASA, Perseverance'ın iniş görüntülerini paylaştı
Ölenin arkasından yakışıksız konuşan tazminat ödeyecek
Ölenin arkasından yakışıksız konuşan tazminat ödeyecek
Veri hırsızlığının yüzde 90’ı küçük işletmelerde
Veri hırsızlığının yüzde 90’ı küçük işletmelerde
Göçten, en çok kadınlar ve çocuklar etkilendi
Göçten, en çok kadınlar ve çocuklar etkilendi
Maria Aulenbacher, Covid-19 aşısı olan en yaşlı kişi oldu
Maria Aulenbacher, Covid-19 aşısı olan en yaşlı kişi oldu
Memura verilen zam geri alınmamalı
Memura verilen zam geri alınmamalı
En değerli miras, yeşil alanlarımız olacak
En değerli miras, yeşil alanlarımız olacak
Her gün 5 işçi, iş kazaları sonucu hayatını kaybediyor
Her gün 5 işçi, iş kazaları sonucu hayatını kaybediyor
Doğu Anadolu fayı, suskunluk döneminden aktif döneme geçti
Doğu Anadolu fayı, suskunluk döneminden aktif döneme geçti
Stadyum büyüklüğünde bir cisim Dünya'ya yaklaşıyor
Stadyum büyüklüğünde bir cisim Dünya'ya yaklaşıyor
Sosyal medya yasakları daha çok bölünmeye sebep olabilir
Sosyal medya yasakları daha çok bölünmeye sebep olabilir
Suriye, savaşın başından bu yana en büyük açlık tehlikesi ile karşı karşıya
Suriye, savaşın başından bu yana en büyük açlık tehlikesi ile karşı karşıya
"Benim kızım intihar etmez, vurguluya vurgulaya söylüyorum"
"Benim kızım intihar etmez, vurguluya vurgulaya söylüyorum"
Solaklık ile ilişkili ilk genler bulundu, bu genler beyin yapısını değiştiriyor
Solaklık ile ilişkili ilk genler bulundu, bu genler beyin yapısını değiştiriyor