Borçlanma hızlanacak, özel sektör yatırım yapamaz hale gelecek

Faiz dışı açık 109.9 milyar liraya ulaştı

Cumhuriyet > Ekonomi - 19 Kasım 2020

Prof. Dr. Aziz Konukman, IMF’nin de dikkate aldığı program tanımlı faiz dışı açık nedeniyle “müthiş bir borçlanma trafiği” olacağına vurgu yaptı. Bu durum, yatırımları vuracak.

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nden, iktisatçı Prof. Dr. Aziz Konukman, merkezi yönetim bütçesinin yeni açıklanan sonuçlarını değerlendirerek faiz dışı bütçe açığıyla ilgili farklı bir noktaya dikkat çekti. 

Uluslararası finans çevreleri tarafından da önemli bir gösterge kabul edilen faiz dışı dengenin en az bütçe açığı kadar önemli olduğunu belirten Konukman, faiz gideri dışarıda bırakılarak elde edilen giderle gelir karşılaştırıldığında eğer bir fazla elde edilirse, bunun borçların ödenebilirliği açısından önemli olacağını vurguladı. 

“Faiz dışı fazla verilmesi alacaklı açısından, borçların çevrilebilirliği için iyi bir ölçüttür” diyen Konukman, 10 ayda 25.9 milyar faiz dışı açık verildiğini, bunun daha da borçlanılacağı anlamına geldiğini vurguladı.

Düzenli gelir önemli

IMF’nin de özelleştirme gelirleri, Merkez Bankası kâr transferi, kamu bankalarından temettü gelirleri gibi “bir defalık gelirler” düşülerek elde edilen program tanımlı faiz dışı dengeyi dikkate aldığına işaret eden Konukman, şöyle devam etti: 

“Kural şudur: Borçlunun borcunu ödeyebileceği bir ortam var mı? Borçlu düzenli geliri varsa borçlarını ödeyebilir. Ancak bir defalık gelirleri düşünce düzenli gelir azsa sıkıntı vardır. Türkiye’de bu işi sürdürmek mümkün değil, bırak borç ödemeyi kendisi borçlanacak demektir. Bir defalık gelirler düşüldüğünde faiz dışı açık 109.9 milyar lira. Maliye’nin tanımladığı açığı 4’e katlıyor.” Yeni ekonomi programı’nda (YEP) 2020 için “birincil açık” olarak da tanımlanan faiz dışı açık tahmininin 101.8 milyar lira olduğuna hatırlatan Konukman, “Yani 10 ayda 25.9 milyar olan faiz dışı açık, tahmine göre kasım ve aralıkla birlikte 4 kat artışla 101.8 milyar liraya yükseliyor. Program tanımlı faiz dışı açık ise 179.1 milyar liraya çıkıyor. Son iki ayda hükümet müthiş bir net iç borçlanma trafiğine girecek” dedi. 

Prof. Konukman, bunun yaratacağı olumsuz etkileri de şöyle sıraladı:

DİBS’te kuyruk olur

“Devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) daha çok çıkacak. Bu da faizler üzerinde baskı kurmak demek. Faizler yükselecek. Özel sektör yatırım yapamaz hale gelecek. Buna ‘dışlanma etkisi’ de diyoruz. İş çevreleri yatırım ortamından uzaklaşacak. İş dünyası teşvik almak için kuyruğa girmektense DİBS kuyruğuna girecek. Önümüzdeki günlerde yeni bakanın işi çok zor olacak. Cumhurbaşkanı’nın ‘faiz sebep enflasyon sonuçtur’ tezi vardı. Bu teze karşın faizleri yükseltmek zorunda kalacaklar.”

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
TCMB, aylık uluslararası rezerv ve döviz tablosunu haftalık yayımlayacak
TCMB, aylık uluslararası rezerv ve döviz tablosunu haftalık yayımlayacak
Kılıçdaroğlu: SGK Hazine'ye devredilmeli
Kılıçdaroğlu: SGK Hazine'ye devredilmeli
Dolar, küresel piyasalardaki dalgalı seyri izliyor: Fed ve TCMB raporu takip edilecek
Dolar, küresel piyasalardaki dalgalı seyri izliyor: Fed ve TCMB raporu takip edilecek
GSYH'den 2019'da en yüksek payı yüzde 30,7 ile İstanbul aldı
GSYH'den 2019'da en yüksek payı yüzde 30,7 ile İstanbul aldı
İkinci el araç fiyatları düşmeye devam ediyor
İkinci el araç fiyatları düşmeye devam ediyor
Sektörlerimizi, dünya ile rekabet edebilir hale getirmemiz gerekiyor
Sektörlerimizi, dünya ile rekabet edebilir hale getirmemiz gerekiyor
Esnaf, derin bir ekonomik kriz yaşıyor ve kan ağlıyor
Esnaf, derin bir ekonomik kriz yaşıyor ve kan ağlıyor
Sıcak para girişi yükseldi: Hazine'nin borç yükü kur farklarının etkisiyle arttı
Sıcak para girişi yükseldi: Hazine'nin borç yükü kur farklarının etkisiyle arttı
Spot altın fiyatları güçlenen dolar ile dalgalandı
Spot altın fiyatları güçlenen dolar ile dalgalandı
Trabzon Şehir Hastanesi'nin 1.1 milyar TL'lik ihalesi Kalyon İnşaat'a verildi
Trabzon Şehir Hastanesi'nin 1.1 milyar TL'lik ihalesi Kalyon İnşaat'a verildi
Gıda düşer, ama karaborsaya düşer!
Gıda düşer, ama karaborsaya düşer!
Mühim olan fiyat değil, ayçiçek yağına ulaşabiliyor olmakmış!
Mühim olan fiyat değil, ayçiçek yağına ulaşabiliyor olmakmış!
Hükûmetler, bağlantıları anlayamadı; aşı adaleti, ekonomik toparlanma için de şart
Hükûmetler, bağlantıları anlayamadı; aşı adaleti, ekonomik toparlanma için de şart
2020 yılı otomobil satışında bereketli geçti
2020 yılı otomobil satışında bereketli geçti
İş dünyası: Fiyat istikrarı sağlanmadan canlanma kısa süreli olur
İş dünyası: Fiyat istikrarı sağlanmadan canlanma kısa süreli olur
Küresel piyasalar Fed'e odaklandı
Küresel piyasalar Fed'e odaklandı
Microsoft'un net karı ve geliri arttı
Microsoft'un net karı ve geliri arttı
495 firmaya, 15 milyon 480 bin lira para cezası
495 firmaya, 15 milyon 480 bin lira para cezası
Merkez Bankası, piyasayı 53 milyar TL fonladı
Merkez Bankası, piyasayı 53 milyar TL fonladı
Yapılandırmada son hafta
Yapılandırmada son hafta
BİHA, OSB’lerde yatırım yapmak istiyor
BİHA, OSB’lerde yatırım yapmak istiyor
IMF, Türkiye için büyüme tahminini yükselti
IMF, Türkiye için büyüme tahminini yükselti
Fyat istikrarsızlığı, emtia şokları, borç krizi öne çıkıyor
Fyat istikrarsızlığı, emtia şokları, borç krizi öne çıkıyor
Kadın kooperatiflerine 150 bin liraya kadar verilen hibe desteği 2021’de de sürecek
Kadın kooperatiflerine 150 bin liraya kadar verilen hibe desteği 2021’de de sürecek
Günde 273 esnaf kepenk kapattı
Günde 273 esnaf kepenk kapattı
Üretici, maliyet artışlarından çok büyük zarar gördü
Üretici, maliyet artışlarından çok büyük zarar gördü
'Kapanan dükkân yok' diyen gelsin, bunu esnafa söylesin!  
'Kapanan dükkân yok' diyen gelsin, bunu esnafa söylesin!  
Bakır fiyatları tarihi rekorunu kırdı
Bakır fiyatları tarihi rekorunu kırdı
2020'de en çok iş alan 20 müteahhit belli oldu: İlk sıralardaki şirketler şaşırtmadı
2020'de en çok iş alan 20 müteahhit belli oldu: İlk sıralardaki şirketler şaşırtmadı
Oxfam: Zenginler Covid-19'u çabuk atlattı, yoksullar için salgın etkisi 10 yılı geçebilir
Oxfam: Zenginler Covid-19'u çabuk atlattı, yoksullar için salgın etkisi 10 yılı geçebilir
Goldman Sachs'tan üç aylık dolar/TL kuru tahmini: TCMB'nin enflasyon raporu bekleniyor
Goldman Sachs'tan üç aylık dolar/TL kuru tahmini: TCMB'nin enflasyon raporu bekleniyor
İGDAŞ'tan '10 taksit' kampanyası: Vade farkı, ilave ücret, komisyon uygulanmayacak
İGDAŞ'tan '10 taksit' kampanyası: Vade farkı, ilave ücret, komisyon uygulanmayacak
Güven endeksi hizmet sektöründe yükseldi, inşaat ve ticarette düştü
Güven endeksi hizmet sektöründe yükseldi, inşaat ve ticarette düştü
130 bin dönüm alanda makarnalık sert buğday yetişiyor
130 bin dönüm alanda makarnalık sert buğday yetişiyor
Tüketici kredilerindeki artış yüzde 42.7 oldu
Tüketici kredilerindeki artış yüzde 42.7 oldu
Konutta kademeli olarak yüzde 50'ye varan zam bekleniyor
Konutta kademeli olarak yüzde 50'ye varan zam bekleniyor
Vergi ve cezalardan 16 milyar liraya yakın gelir elde edildi
Vergi ve cezalardan 16 milyar liraya yakın gelir elde edildi
Yumurta fiyatları bir yılda iki katına çıkı
Yumurta fiyatları bir yılda iki katına çıkı
İnşaatçıyı artan faiz oranları ve dalgalı kur zorluyor
İnşaatçıyı artan faiz oranları ve dalgalı kur zorluyor
BOTAŞ, 268 personel alacak
BOTAŞ, 268 personel alacak
Pandemide kapatılan iş yerlerinin vergi ödemeleri ertelendi
Pandemide kapatılan iş yerlerinin vergi ödemeleri ertelendi
Küresel doğrudan yabancı yatırımlar yüzde 42 azaldı
Küresel doğrudan yabancı yatırımlar yüzde 42 azaldı
“Kurumların taşınma ve kira giderleri ciddi anlamda maddi külfet oluşturacak”
“Kurumların taşınma ve kira giderleri ciddi anlamda maddi külfet oluşturacak”
“Hangi esnafı dinlesen ‘Ah’ çekiyor, herkes sıkıntıda”
“Hangi esnafı dinlesen ‘Ah’ çekiyor, herkes sıkıntıda”
Faizsiz uzun vadeli krediler verilmesini talep ediyoruz
Faizsiz uzun vadeli krediler verilmesini talep ediyoruz
TMB, İnşaat Sektörü Analizi Raporu'nun Ocak 2021 sayısını yayımladı: Finansman ve yapıcı diplomasiye ihtiyaç var
TMB, İnşaat Sektörü Analizi Raporu'nun Ocak 2021 sayısını yayımladı: Finansman ve yapıcı diplomasiye ihtiyaç var
"Elektrik, doğal gaz, su faturalarındaki vergiler kaldırılsın"
"Elektrik, doğal gaz, su faturalarındaki vergiler kaldırılsın"
TMO'nun raporuna göre bu yıl hububatta tehlike çanları çalıyor
TMO'nun raporuna göre bu yıl hububatta tehlike çanları çalıyor