9 bin yıllık fıstığa sahip olamadık 

İşte ABD’nin fıstığı, işte bizim fıstık…

Haber Merkezi > 20 Yıl Önce - 29 Eylül 2020

Oylum Höyük'te Prof. Dr. Engin Özgen tarafından yürütülen kazılarda elde edilen bulgular, Antepfıstığının 9 bin yıl önce de bölgede yetiştirildiğini ortaya çıkardı. Bugün İran'dan sonra dünya piyasalarını eline geçiren ABD ise fıstıkla ilk kez 1880 yılında Ortadoğu'dan ithal ederek tanıştı ve ilk fideyi 1929 yılında dikti.

Şimdi onlar yılda 120 bin ton fıstık üreterek tüm dünyaya satıyor. Japonya, Kore, Çin, Malezya, Filipinler, Tayland, Kanada ve İngiltere'de piyasaya tamamen Kaliforniya’da üretilen fıstık hakim olurken, Antepfıstığının en önemli alıcısı ne yazık ki halen Suriye. İran fıstığının en önemli pazarı ise Avrupa ülkeleri…

Sabah’ın Antepfıstığının içler acısı durumunu ortaya çıkarmak amacıyla yaptığı araştırma ve Kaliforniya’dan gönderilen bir kutu fıstık, bu iddianın tamamen bir safsata olduğunu ortaya çıkardı. Kaliforniya Fıstık Komisyonu kanalıyla irtibata geçtiğimiz Kaliforniya’nın San Joaquin Valley bölgesindeki fıstık üreticisi Margaret Houlton’un gönderdiği teneke kutu içindeki Kaliforniya fıstığının hem nefis bir görüntüsü, hem nefis bir kokusu ve inanılmaz lezzeti var. Görüntü ve kaliteyi Antepfıstığı ile mukayese etmek mümkün değil.

Fıstığın ana vatanı Gaziantep’te ürün yılında 40-50, diğer yılda 20-30 bin ton civarında rekolte alınırken, ABD’nin yıllık üretimi (242 Paund) 120 bin ton. 1976 Yılında ilk ürün alındığına 1,5 (Paund) olan rekolte, 2001’de 25 yıl sonra 161 kat artarak 120 bin tona ulaşmış durumda. Houlton Kaliforniya’da fıstık ağacının 7 yıl sonra ürün vermeye başladığını, 10 yıl sonra olgunluğa ulaşarak en verimli döneme girdiğini ve 20 yaşında üretimde doruğa ulaşıldığını bildiriyor. Kaliforniya’da çok iyi yönetilen ve olağanüstü yüksek verim alınan yüzlerce fıstık çiftliği bulunuyor. Margaret Houlton’un verdiği bilgiye göre, mahsul bizdeki gibi el veya sopalarla değil, ağaçlara zarar vermeyecek makinalar tarafından ağacın silkelenmesi yoluyla toplanıyor.

Ağacın altına açılan açkılara dökülen fıstıklar konveyörlerle traktörlere yüklenip, hemen işlem görmek üzere fabrikaya gönderiliyor. Eğer toplanan fıstık 12-24 saat arasında kırmızı kabuğundan soyulmazsa bizim tıstık da olduğu gibi rengi kararıyor. Kaliforniya Fıstık Komisyonu, fıstığı bugünkü konumuna getirmek, en yüksek verim, en kaliteli ürün ve en iyi görüntü için yıllardan beri milyonlarca dolarlık AR-GE çalışması yürütüyor.

İran ve ABD yetiştirdiği albenili ve kaliteli fıstığı son derece şık teneke kutular, vakumlu naylon ambalajlar ve pet kutularda dünya piyasalarına sunarken, Gaziantep, bu konuda da tek bir adım bile atmadan çuvalla satışa devam ediyor. Bu durumda en önemli pazarımız olan Suriye’de olmasa Antepfıstığının durumu daha da kötü olacak.

Antepfıstığının kabak ve karpuz çekirdeğine yenik düşmesinin nedenlerinin mutlaka araştırılması gerekirken, Gaziantep’te yıllık fıstık rekoltesi bile henüz bilimsel olarak değil, tahmini yorumlarla belirleniyor. Her yıl toplanan fıstık komisyonu Gaziantep’te alınacak rekolte ile ilgili bir tahminde bulunuyor. Ancak bu tahmin hiçbir zaman doğru olmuyor ve sonuçta ABD’ye başvurularak uydudan alınan verilerle ulaşılan gerçek rekolte öğreniliyor. Kaliforniya’da ise rekolteyi Kaliforniya Fıstık Komisyonu belirliyor.

Fıstığın ana vatanı konumunda olan Gaziantep’te yıllardan beri bir arpa boyu yol alınamaz ve fıstık için Antepfıstığı Araştırma Merkezi adı altında bir de kurum oluşturulduğu halde, fıstığın gelişimi konusunda hiçbir bilimsel çalışmaya imza atılmadı. Şanlıurfa son yıllarda Antepfıstığı üretiminde birinci sıraya yerleşti. İkinci sırada bulunan Gaziantep’i Siirt, Aydın, Çanakkale izliyor. Silifke yöresinde son yıllarda melengiç ağaçlarının aşılanmasıyla yıllık bin ton fıstık üretiliyor.

Kaliforniya’da mahsul alındığında hemen dış kabuğundan ayrıldığı için fıstığın kabuğu bembeyaz. Dıştaki koruyucu kırmızı kabuk hemen alındığı için iç kabuğu zedelemiyor. Biz de ise gerekli işleme tesisleri bulunmadığı için mahsul alındığında kurutulup, dış kabuğu ile birlikte depolara bırakılıyor. Piyasaya sunulacağı zaman kabuğu kaynatılıp, mahalle aralarındaki kırıcılara çıtlatılmak üzere gönderiliyor. Daha sonra da kavrulma işlemi gerçekleşiyor. Bu nedenle de fıstığın kabuğu esmer oluyor.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
Eğitime parayla, camiye bedava
Eğitime parayla, camiye bedava
Eğitim ve yeteneklerimizi pazarlama aracı, ‘imajdır’
Eğitim ve yeteneklerimizi pazarlama aracı, ‘imajdır’
Toplumsal yıkıntının göstergesi
Toplumsal yıkıntının göstergesi
“İstediğini aldı, sözünü unuttu”
“İstediğini aldı, sözünü unuttu”
Üstünlük stratejik bir amaç olmalı
Üstünlük stratejik bir amaç olmalı
İşletmeler AR-GE için bilgilendirildi
İşletmeler AR-GE için bilgilendirildi
Gaziantep Müzesi ‘Bulla’ zengini
Gaziantep Müzesi ‘Bulla’ zengini
1 trilyon götürdü
1 trilyon götürdü
“Türkiye’nin kaybetmesi hepinizin kaybetmesidir"
“Türkiye’nin kaybetmesi hepinizin kaybetmesidir"
Diş sağlığımızı önemsemiyoruz
Diş sağlığımızı önemsemiyoruz
Defterdar Çelik mükellefi uyardı
Defterdar Çelik mükellefi uyardı
Kazanılmayan paranın vergisi nasıl alınacak?
Kazanılmayan paranın vergisi nasıl alınacak?
Ülkenin gündeminde üretim ve ihracat yok
Ülkenin gündeminde üretim ve ihracat yok
AB trenini kaçırmamalıyız
AB trenini kaçırmamalıyız
“Kalite, çok üstün şeyleri üretmek için istekliliktir”
“Kalite, çok üstün şeyleri üretmek için istekliliktir”
Bozgeyik’in kaçakları için müfettiş gelecek
Bozgeyik’in kaçakları için müfettiş gelecek
Gözünüze, gözünüz gibi bakın
Gözünüze, gözünüz gibi bakın
Kısır ve verimsiz tarım politikaları değiştirilmeli
Kısır ve verimsiz tarım politikaları değiştirilmeli
“Türkiye’yi finans cenneti yapacağız”
“Türkiye’yi finans cenneti yapacağız”
SSK primleri yeni bir kaos yaratacak
SSK primleri yeni bir kaos yaratacak
Nevruz, 5 bin yıllık bir bayram
Nevruz, 5 bin yıllık bir bayram
“Meslek Liseleri yaygınlaştırılmalı”
“Meslek Liseleri yaygınlaştırılmalı”
Beton kalitesine önem verilmiyor
Beton kalitesine önem verilmiyor
Devlet içinde devlet oldular
Devlet içinde devlet oldular
“Şehitkamil kaçak yapı cenneti olarak biliniyor”
“Şehitkamil kaçak yapı cenneti olarak biliniyor”
“Kadının ekonomiye katkısı artırılmalı”
“Kadının ekonomiye katkısı artırılmalı”
TİS yüzde 40’la sonuçlandı
TİS yüzde 40’la sonuçlandı
Hukukun üstünlüğü ve bağımsızlığı zedeleniyor 
Hukukun üstünlüğü ve bağımsızlığı zedeleniyor 
Aybaba için 16 yıl hapis cezası isteniyor
Aybaba için 16 yıl hapis cezası isteniyor
Siyasi rant uğruna eğitim geri kalmış 
Siyasi rant uğruna eğitim geri kalmış 
İş Güvencesi Yasası endişe yaratıyor
İş Güvencesi Yasası endişe yaratıyor
“Tarihin en büyük ahlaki ve ekonomik krizi yaşanıyor”
“Tarihin en büyük ahlaki ve ekonomik krizi yaşanıyor”
“Bizden memnun olmayan gider”
“Bizden memnun olmayan gider”
Bozgeyik, gerçekleri söylemiyor
Bozgeyik, gerçekleri söylemiyor
Bol keseden trilyon saçtı
Bol keseden trilyon saçtı
20 yıl önce Tarım Bakanı olmalıydım
20 yıl önce Tarım Bakanı olmalıydım
750 kişiye bir hekim
750 kişiye bir hekim
SB’lerin ticaret hacmi 52 milyar dolara ulaştı
SB’lerin ticaret hacmi 52 milyar dolara ulaştı
26 köy sanayinin atık suyundan kurtuluyor
26 köy sanayinin atık suyundan kurtuluyor
GAP’ta turizm patlaması
GAP’ta turizm patlaması
Enerji ve vergi, dünya ortalamasının üzerinde
Enerji ve vergi, dünya ortalamasının üzerinde
Esnafın öfkesi dinmiyor
Esnafın öfkesi dinmiyor
AB ile Türkiye’nin kaderi değişecek
AB ile Türkiye’nin kaderi değişecek
Pembe Meclis toplantısı
Pembe Meclis toplantısı
“Kadın kadına engel teşkil ediyor”
“Kadın kadına engel teşkil ediyor”
Piyasanın uzmanları Ekonomi Forumu’nda
Piyasanın uzmanları Ekonomi Forumu’nda
Uyanık muhasebeci 1.5 trilyonu götürmüş!..
Uyanık muhasebeci 1.5 trilyonu götürmüş!..
Kahramanmaraşlılardan 1 milyon marklık yatırım
Kahramanmaraşlılardan 1 milyon marklık yatırım