4 soru 4 cevap: LGS her şeyin sonu değil

Çocuk ve genç psikiyatristi Veysi Çeri yanıtladı

bianet > Eğitim - 07 Haziran 2021

Psikiyatrist Veysi Çeri: "Gittiğimiz lise önemli olsa da bu sınavın hayatın bir dönüm noktası olmadığını gerçeğinin de farkında olmak gerekiyor. Öğrencilerin hayatları için en önemli dönüm noktası beklentisine sokmak tehlike de barındırıyor."

Bir milyonu aşkın öğrencinin hayal ettiği lisede okumak için 3 buçuk saat ter döktüğü Liselere Geçiş Sınav bitti. Sınav bitti ama gerilimi bitmedi.

Pandemi koşullarında sınıflarından, öğretmenlerinden ve arkadaşlarından uzakta sınava hazırlanan öğrenciler için en az sınav kadar stres yaratan süreç bundan sonra başlıyor. 

Henüz 13,14 yaşlarındaki çocuklar, "istediğim okula girer miyim, giremezsem nereye giderim" gerilimi ile başa çıkmaya çalışıyor. 

Gelecek kaygısı omuzlarına yüklenen LGS'li öğrencilerin ve velilerinin yaşadığı stresi ve çözümünü Çocuk ve Genç Psikiyatristi Doç. Dr. Veysi Çeri ile konuştuk.

Bu yıl LGS'ye 1 milyon üzerinde öğrenci girdi.  Öğrenciler, bir buçuk yıldır okuldan, sınıf ortamından, öğretmenlerinden, arkadaşlarından çoğu zaman uzak kaldılar. Ayrıca dönem dönem sokağa çıkma yasakları oldu, bu durum öğrencileri nasıl etkilemiştir?

Geçen sene çocuklardan çok fazla şey istedik. Henüz tam anlayamadıkları nedenlerden dolayı onları sokaklarından, okullarından ve arkadaşlarından koparıp eve hapsettik. Bütün bu olanlar ve özellikle de sokağa çıkma yasakları hepimiz için zor olsa da bu olanların çocuklar için daha zor geçirilmiş olabileceği görünüyor.

Dahası araştırmalar çocukların bu süreçten psikolojik açıdan yetişkinlere oranla daha da olumsuz etkilenmiş olabileceklerine işaret etmekte, bu dönemde çocuklarda anksiyete ve depresyon görülme sıklığının da arttığı görülmektedir.

LGS üniversite sınavından çok farklı. Hem yaş grubu olarak farklı hem de sınavın tekrarı yok. Öğrenciler ve veliler gelecekte hangi üniversitede hangi bölümde okuyacağını bu sınavın belirleyeceğini düşüncesindeler. Bu yaştaki çocukların zihnine "gelecek" ve "gelecek kaygısını" empoze etmek doğru mu? Çocukların gelecekte "başarılı" olup olmayacaklarının göstergesi bu sınavlar mı?

Yetişkinler için bile geleceklerini düşünmek oldukça zorken, bu yaştaki çocukların geleceği düşünmek zorunda kalmaları maalesef çok acı. Keşke çocuklarımızı bu yaşlarda bu tür streslerle karşı karşıya bırakmadığımız ve yetenekleri ile potansiyellerine göre çeşitli okullara yönlendirebildiğimiz bir sistemi bir an önce geliştirip uygulayabilsek. Bununla beraber gittiğimiz lise önemli olsa da aslında bu sınavın hayatın bir dönüm noktası olmadığını gerçeğinin de farkında olmak gerekiyor.

Evet iyi bir lisede okumak bir artı olsa da tek bir artı ya da eksi ile hayatın ne karardığı ne de tamamen aydınlanacağı aşikardır. Üstelik çocukları, sınavın  hayatları için en önemli dönüm noktası olduğu beklentisine sokmak sınavda istediğini alamayan çocuklar kadar istediği okulu kazanan çocukları bile olumsuz etkileyebilecek bir tehlikeyi de barındırıyor.

Böylesi bir beklentiye sokulan çocuklar istediği yeri kazandığında bir boşluk ve boşvermişlik hissine kapılması riskiyle karşı karşıya kalırken istediğini elde edemeyen çocuklarda ise ciddi bir yetersizlik ve başarısızlık ile hayatın sonuymuş gibi gerçekle alakası olmayan ve kişilik gelişimleri ile özgüvenlerini tehdit eden tehlikeli duyguların ortaya çıkmasını beraberinde getirebilir.     

Sınav bitti, sonuçlar açıklanana kadar gerilim devam ediyor. Öğrenci ve velilere bu gerilimden uzaklaşmaları için neler tavsiye edersiniz?

Çocuk psikiyatristi olarak çalıştığım 10 yılı aşkın sürede çocukların her şeyden çok anne babaları tarafında koşulsuz biçimde sevilmeyi hissetmeye ihtiyaç duyduklarını söyleyebilirim. Ebeveynlerin çocuklarını koşulsuz ve hiçbir karşılık beklemeden sevdiklerini de iyi biliyorum.

Ama birçok çocuk sınavdaki performansının ailesinin kendisine bakışını radikal biçimde değitireceği yanılgısına kapılıyor. Oysa bir kişiye dair algımız onun anlık davranışları ya da performansıyla değil, onunla uzun soluklu etkileşimimizin toplamındaki hissetirdikleriyle şekillenir.

İşte çocukların, ebeveynlerinin gözlerindeki değerleri ile kendilerine dair algılarının bir sınav sonucuyla çok da değişmeyeceğinin farkında olması ve sınav sonuçları ne olursa olsun ebeveynleri tarafından bağırlarına basılacaklarının bilincinde olması onları rahatlatacaktır.

Önerim şu olur: Bir kişi ya da sese odaklandığımızda onu daha iyi duyarken diğer kişi ya da yerlerden gelen sesleri pek duymayız. Aynı şekilde zihinsel açıdan da bir yere fazlaca odaklandığımızda başka şeylerle ilgilenemez duruma gelmekte, hayatımızın dönüm noktası o tek meseleymiş gibi görebiliyoruz.

Sınavı atlatır atlatmaz beynin diğer bölgelerinin de aktive olacağı etkinliklerle zihnimiz ile beynimizi meşgul etmek oldukça yararlı olmanın yanında beyin gelişimi için de faydalı olacak.

Bunun için spor ile sanat ve müzikle ilgilenmek, bir enstrüman çalmak, hobileri ile arkadaşlarına zaman ayırmak ve doğada bulunmak hem stresin azaltılmasını hem de beynin gelişimi için önemli. 

Sınavdan istediği sonucu alamayan, istemedikleri okulda eğitimine devam etmek zorunda kalacak öğrenciler için neler söylersiniz, nasıl bir yol haritası izlememeliler?

İyi bir okul bir dereceye kadar bir avantaj sağlasa da başarının süreğen bir çaba gerektiren bir durum olduğunu ve geleceğin kişinin anlık gel gitleri değil, süreğen çabasına göre şekillendiğini bilmekte yarar var.

Sonuçta hayat bize çok iyi okullarda okusa bile iyi bir üniversiteye giremeyen ya da aksine çok kötü okullarda okumasına rağmen üniversite sınavında derece yapan örnekleri gösterip durmaktadır.

Böylelikle istediği okulu kazanamayan çocukların daha disiplinli davranıp belki de bir tık daha fazla çalışarak çok iyi okullarda okumanın sağlayacağı avantajı rahatlıkla aşabileceklerini hatırlatarak onları umutsuzluğa kapılmaya değil, kararlı olmaya ve daha disiplinli biçimde çalışmaya davet edebilirim.

Captcha işaretlenmemiş.
Diğer Haberler
İTÜ mezunları en yüksek istihdam oranına sahip
İTÜ mezunları en yüksek istihdam oranına sahip
Çevresel duyarlılığa dikkat çekildi
Çevresel duyarlılığa dikkat çekildi
Boğaziçili akademisyenler rektör adaylık sisteminde uzlaştı
Boğaziçili akademisyenler rektör adaylık sisteminde uzlaştı
Yüzbinlerce açık varken 20 bin atama kabul edilemez
Yüzbinlerce açık varken 20 bin atama kabul edilemez
“Çocuklarımız, kendilerini keşfetme imkanı buluyor”
“Çocuklarımız, kendilerini keşfetme imkanı buluyor”
Şu andaki bakış açımız okulların 6 Eylül'de açılması yönünde
Şu andaki bakış açımız okulların 6 Eylül'de açılması yönünde
2021 LGS tercih sonuçları açıklandı
2021 LGS tercih sonuçları açıklandı
Okulların açılması için şimdiden ek önlemler alınmalı
Okulların açılması için şimdiden ek önlemler alınmalı
Eğitim ve bilim emekçileri kredi ve borç batağına saplandı
Eğitim ve bilim emekçileri kredi ve borç batağına saplandı
HKÜ, “A” notu alan 10 üniversiteden biri oldu
HKÜ, “A” notu alan 10 üniversiteden biri oldu
9 bin 964 bölümden 1811’inin sıralaması hatalı yayınlandı
9 bin 964 bölümden 1811’inin sıralaması hatalı yayınlandı
Yabancı Öğrenci Sınavına Büyük İlgi
Yabancı Öğrenci Sınavına Büyük İlgi
2021 YKS program ve kontenjan kılavuzu yayımlandı
2021 YKS program ve kontenjan kılavuzu yayımlandı
LGS tercihleri için son gün
LGS tercihleri için son gün
"Boğaziçi Üniversitesi'nde mücadele devam edecek"
"Boğaziçi Üniversitesi'nde mücadele devam edecek"
Başvurular 2 Ağustos'a kadar sürecek
Başvurular 2 Ağustos'a kadar sürecek
“Mebus ve Şair Mehmet Akif Ersoy Sergisi” ziyarete açıldı
“Mebus ve Şair Mehmet Akif Ersoy Sergisi” ziyarete açıldı
Tercih yapılmazsa istenmeyen okula gidilecek
Tercih yapılmazsa istenmeyen okula gidilecek
Firmalara eğitim ve danışmanlık hizmeti verebilecek
Firmalara eğitim ve danışmanlık hizmeti verebilecek
KPSS yerleştirme sonuçları açıklandı
KPSS yerleştirme sonuçları açıklandı
Türkiye’nin en büyük ticari ortağı Avrupa Birliği
Türkiye’nin en büyük ticari ortağı Avrupa Birliği
Çalıştığınız işyerlerinde birçok problemlerle karşılaşacaksınız
Çalıştığınız işyerlerinde birçok problemlerle karşılaşacaksınız
Üniversitelerde yaz okullarındaki öğretim bu yıl uzaktan, gelecek yıldan itibaren yüz yüze yapılacak
Üniversitelerde yaz okullarındaki öğretim bu yıl uzaktan, gelecek yıldan itibaren yüz yüze yapılacak
Stres ve sıkıntıdan resim yaparak uzaklaşıyorlar
Stres ve sıkıntıdan resim yaparak uzaklaşıyorlar
“Hamleni yap” projesi başarılı sporcular yetiştiriyor
“Hamleni yap” projesi başarılı sporcular yetiştiriyor
Şahinbey Belediyesi öğrencileri konservatuara hazırlıyor
Şahinbey Belediyesi öğrencileri konservatuara hazırlıyor
Hakim ve savcı adaylarına iletişim ve protokol eğitimi verildi
Hakim ve savcı adaylarına iletişim ve protokol eğitimi verildi
Gençlerimize güveniyor ve inanıyoruz
Gençlerimize güveniyor ve inanıyoruz
Üniversite mezunu her 10 gençten 4’ü işsiz
Üniversite mezunu her 10 gençten 4’ü işsiz
Sözleşmeli öğretmenlerin mülakat sonuçları açıklandı
Sözleşmeli öğretmenlerin mülakat sonuçları açıklandı
Genç piyanistler, hünerlerini sergiledi
Genç piyanistler, hünerlerini sergiledi
"Liselerde ders sayısı azalıyor, müfredat değişiyor"
"Liselerde ders sayısı azalıyor, müfredat değişiyor"
Sizlere çok önemli görev ve sorumluluklar düşüyor
Sizlere çok önemli görev ve sorumluluklar düşüyor
HKÜ, “Sağlıkta Kariyer Zirvesi ve Fuarı’na” katıldı
HKÜ, “Sağlıkta Kariyer Zirvesi ve Fuarı’na” katıldı
Dereceye girenlere 30 bin TL ödül verilecek
Dereceye girenlere 30 bin TL ödül verilecek
Yüzde 1 ilk dilimde 262 öğrenci yer aldı
Yüzde 1 ilk dilimde 262 öğrenci yer aldı
22. Gençlik Kütüphanesi Yaprak Mahallesi’nde açıldı
22. Gençlik Kütüphanesi Yaprak Mahallesi’nde açıldı
Birinci dönem, 6 Eylül’de başlayacak
Birinci dönem, 6 Eylül’de başlayacak
“Siz bizim kutup yıldızımızsınız”
“Siz bizim kutup yıldızımızsınız”
Yöresel kültürler ve el sanatlarının gelişimine katkı sağlayacak
Yöresel kültürler ve el sanatlarının gelişimine katkı sağlayacak
Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi 25 mezun verdi
Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi 25 mezun verdi
630 öğrenci mezun oldu
630 öğrenci mezun oldu
Ekolojik bina, örnek bir yapı niteliği taşıyor
Ekolojik bina, örnek bir yapı niteliği taşıyor
Şehitkamil Trafik Eğitim Parkı’nda eğitim faaliyetleri başladı
Şehitkamil Trafik Eğitim Parkı’nda eğitim faaliyetleri başladı
“Eğitim meselesi evrensel bir davadır”
“Eğitim meselesi evrensel bir davadır”
Okullar 6 Eylül’de açılacak
Okullar 6 Eylül’de açılacak
Bakan Selçuk, telafi eğitimindeki öğrencilerle buluştu
Bakan Selçuk, telafi eğitimindeki öğrencilerle buluştu
Umutsuzluk kaygıyı, kaygı bağımlılıkları tetikliyor
Umutsuzluk kaygıyı, kaygı bağımlılıkları tetikliyor