Böyle komşuluk, dostluk olur mu? İran, Türkiye’ye sürekli kazıt atıyor!

Azerbaycan'ın 330 dolara, Rusya'nın indirim yaparak 400 dolara sattığı gazı İran, Türkiye'ye tam 505 dolardan satıyor ve bir dolar bile indirim yapmıyor.

Rusya'dan sonra Türkiye'nin en çok gaz ithalatı yaptığı ülke İran, Türkiye'ye uluslararası doğalgaz fiyatının üzerinde gaz satmaya devam ediyor. Türkiye'nin tüm ısrarlarına rağmen doğalgaz fiyatında indirime gitmeyen İran, dünyanın en pahalı doğalgazını Türkiye'ye satıyor.
Yeri geldiğinde doğalgazı bir silah gibi kullanmaktan çekinmeyen İran (Başbakan Erdoğan'ın Lübnan gezisi sırasında Türkiye'ye mesaj vermek için doğalgaz akışını durdurmuşlardı) Azerbaycan'ın 330 dolar, Rusya'nın indirim yaparak 400 dolara sattığı bin metreküp doğalgazı, en büyük müşterisi olan Türkiye'ye tam 505 dolara satıyor ve bu fiyatta indirime gitmiyor.
800 milyon dolar kazk yedik
Ankara’nın ‘Doğalgaz fiyatlarında indirime gidin’ çağrısına uzun zamandır kulak tıkayan Tahran yönetimi ile gerilimin neden tırmandığı anlaşıldı. Azerbaycan’dan 330, Rusya’dan 400 dolara alınan doğalgazın bin metreküpünü İran, Türkiye’ye 505 dolardan satıyor. İran’dan geçen yıl 8 milyar metreküp gaz alan Türkiye’nin ekstra ödediği fatura 800 milyon doların üzerinde.
Aradaki fiyat farkının bu kadar büyük olmasının altında ise 1996’da yapılan doğalgaz anlaşmasında belirlenen fiyat formülü yatıyor. Türkiye, o dönemde petrol fiyatları son derece düşük olduğu için fuel oil ve diğer bileşenleri baz alan bir anlaşma imzaladı. Dönemin şartlarına göre makul görünen ancak yıllar içinde Türkiye aleyhine işleyen anlaşmaya göre İran her yıl Türkiye’ye 10 milyar metreküp doğalgaz vermeyi taahhüt ediyordu. Ancak aradan geçen süre içinde formül Türkiye aleyhine işledi ve yeniden pazarlığı gerektiren bir fiyat farkı oluştu.
Rusya bile indirim yaptı
Türkiye bir süredir fiyatın uluslararası piyasaların oldukça üzerinde oluştuğuna dikkat çekerek, İran yönetiminden fiyat indirimi talep ediyor. Zira aradaki fiyat farkı yüzünden Türkiye, İran’a bu yıl 800 milyon doların üzerinde fazla ödeme yaptı. İran’dan alınan gazın miktarı 2011 yılında 8 milyar metreküp civarında gerçekleşti.
İran duymazdan geliyor
Benzer bir anlaşmanın 1997 yılında Rusya ile imzalandığını hatırlatan enerji sektörü uzmanları, “Rus doğalgazının fiyatı da bir dönem oldukça yüksekti. Ancak hükümet Ruslarla yeniden masaya oturdu ve yapılan sıkı pazarlıkların ardından fiyatlarda ciddi bir indirim sağlandı. İran yönetimi ise Erdoğan hükümetinin bu konudaki tüm çağrılarını şu ana kadar kulak arkası etti. Ankara’nın indirim taleplerine sürekli olarak ‘hayır ’ yanıtını verdi. Dolayısıyla İran gazının fiyatı diğer ülkelerin oldukça üzerinde kaldı” yorumunu yaptı.
Türkiye şu andaki mevcut fiyatın çok yüksek olduğunu ve bunun uluslararası piyasalar seviyesine indirilmesi gerektiğini düşünüyor. Bu konuda uzun süredir Tahran yönetimiyle de görüşmeler yürütüyor. Bu görüşmelerden bir netice alınamadığı için de Tahkim’e gidiyor.ANKA